Viêm amidan hốc mủ có tự khỏi không? Dấu hiệu cảnh báo và hướng điều trị

Viêm amidan hốc mủ là dạng nặng của viêm amidan, khi vi khuẩn và tế bào chết tích tụ trong các hốc ở bề mặt amidan, tạo thành mủ và mùi hôi khó chịu. Không ít người chủ quan, nghĩ bệnh có thể tự khỏi nhờ súc miệng hoặc nghỉ ngơi, nhưng trên thực tế, tình trạng này hiếm khi tự khỏi hoàn toàn. Việc hiểu đúng về cơ chế bệnh, mức độ nguy hiểm và hướng điều trị là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe đường hô hấp.

Viêm amidan hốc mủ có tự khỏi không?

Viêm amidan hốc mủ thường không tự khỏi mà cần điều trị y tế. Đây là tình trạng viêm mãn tính do vi khuẩn hoặc virus gây ra, khiến amidan tổn thương lâu dài và dễ tái phát. Nếu để lâu, bệnh dễ chuyển mạn tính và gây biến chứng nguy hiểm như áp xe amidan, viêm tai giữa, thấp tim, ảnh hưởng tim – thận.

Khi vi khuẩn, tế bào chết và dịch mủ tích tụ trong các hốc amidan, cơ thể khó có khả năng tự làm sạch hoàn toàn. Các ổ mủ này vừa là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi, vừa khiến niêm mạc họng bị kích ứng liên tục.

Nếu không được điều trị, mủ có thể lan rộng, gây viêm họng mạn tính, viêm tai giữa hoặc viêm xoang. Một số trường hợp, viêm nặng kéo dài có thể dẫn đến áp xe quanh amidan - tình huống cấp cứu cần can thiệp ngoại khoa.

Vậy viêm amidan hốc mủ bao lâu thì khỏi? Thời gian phục hồi cũng phụ thuộc vào mức độ viêm. Với người điều trị đúng phác đồ, viêm amidan hốc mủ thường cải thiện sau 7 - 10 ngày. Ngược lại, nếu chỉ điều trị cầm chừng hoặc tự ý dùng thuốc, bệnh có thể tái phát nhiều lần và trở thành viêm mãn tính.

Nguyên nhân và yếu tố làm bệnh viêm amidan hốc mủ nặng hơn

Để kiểm soát tốt tình trạng này, cần hiểu rõ các nguyên nhân khiến bệnh tiến triển phức tạp và dễ tái phát:

• Nhiễm khuẩn hoặc virus tái phát nhiều lần: Viêm amidan hốc mủ thường do liên cầu khuẩn nhóm A, phế cầu hoặc virus cúm, Epstein-Barr gây ra. Khi hệ miễn dịch suy yếu, những tác nhân này dễ xâm nhập trở lại vùng họng, làm amidan sưng to, xuất hiện dịch mủ. Mỗi đợt viêm lặp lại khiến mô amidan tổn thương sâu hơn, hình thành các hốc chứa mủ dai dẳng.
• Vệ sinh răng miệng kém: Việc không đánh răng, súc miệng đúng cách khiến vi khuẩn trong khoang miệng sinh sôi, dễ lan đến vùng họng và amidan. Ngoài ra, thói quen uống nước lạnh, ăn đồ ngọt, thức ăn cay nóng cũng làm tăng nguy cơ viêm nhiễm do kích thích niêm mạc họng liên tục.
• Môi trường ô nhiễm, khói bụi, hút thuốc lá: Không khí ô nhiễm, khói thuốc và các hóa chất độc hại là nguyên nhân khiến niêm mạc họng bị tổn thương, giảm khả năng bảo vệ tự nhiên. Những người sống hoặc làm việc trong môi trường nhiều khói bụi thường dễ bị tái phát viêm amidan hốc mủ hơn người bình thường.
• Cơ địa dị ứng hoặc hệ miễn dịch yếu: Người có cơ địa dị ứng, trẻ em, người già hoặc người suy dinh dưỡng thường có hệ miễn dịch yếu. Khi sức đề kháng giảm, vi khuẩn dễ dàng xâm nhập và phát triển trong các hốc amidan, gây ra tình trạng viêm kéo dài và hình thành mủ.

Dấu hiệu nhận biết viêm amidan hốc mủ cần điều trị sớm

Phát hiện sớm là bước quan trọng giúp điều trị hiệu quả và tránh biến chứng. Các dấu hiệu đặc trưng thường gặp gồm:

• Đau họng kéo dài, đặc biệt khi nuốt hoặc nói.
• Sốt cao, ớn lạnh, cơ thể mệt mỏi.
• Hơi thở hôi, miệng có vị đắng hoặc tanh.
• Quan sát thấy mảng trắng, chấm vàng hoặc mủ đọng trong hốc amidan.
• Ho khan, khàn giọng, có thể ho ra đờm.
• Hạch cổ sưng đau, ăn uống kém, chán ăn.

Nếu các triệu chứng này kéo dài trên 7 - 10 ngày mà không giảm, người bệnh cần thăm khám chuyên khoa Tai - Mũi - Họng để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

Các phương pháp điều trị viêm amidan hốc mủ hiện nay

Việc điều trị cần dựa vào mức độ bệnh, thể trạng người bệnh và nguyên nhân gây viêm. Thông thường, có ba nhóm phương pháp được áp dụng:

Điều trị nội khoa

Ở giai đoạn nhẹ, bác sĩ thường chỉ định thuốc để kiểm soát viêm nhiễm và giảm triệu chứng:

• Kháng sinh: Dùng khi có nhiễm khuẩn, giúp tiêu diệt vi khuẩn và ngăn ngừa lan rộng ổ mủ.
• Thuốc giảm đau, hạ sốt: Như Paracetamol, Ibuprofen giúp cải thiện cảm giác khó chịu, giảm viêm sưng.
• Súc miệng sát khuẩn: Dùng dung dịch nước muối sinh lý hoặc Chlorhexidine để giảm vi khuẩn vùng họng.

Đặc biệt, người bệnh tuyệt đối không tự ý mua kháng sinh dùng tại nhà, vì có thể gây kháng thuốc hoặc khiến bệnh chuyển nặng. Cần tuân theo chỉ định và thời gian điều trị của bác sĩ.

Điều trị hỗ trợ tại nhà

Song song với thuốc, chăm sóc tại nhà đúng cách giúp rút ngắn thời gian phục hồi và giảm nguy cơ tái phát:

• Uống nhiều nước ấm, hạn chế nước lạnh.
• Nghỉ ngơi đủ giấc, tránh thức khuya.
• Giữ ẩm không khí, đặc biệt khi thời tiết hanh khô.
• Ăn thực phẩm mềm, ấm, dễ nuốt để tránh tổn thương họng.
• Hạn chế đồ cay nóng, rượu bia và thuốc lá.

Các biện pháp này giúp giảm kích ứng niêm mạc họng và hỗ trợ quá trình lành thương.

Phẫu thuật cắt amidan

Khi điều trị nội khoa không còn hiệu quả, hoặc bệnh tái phát nhiều lần trong năm, phẫu thuật là lựa chọn cần thiết. Phương pháp này được chỉ định trong các trường hợp:

• Viêm amidan hốc mủ tái phát từ 5 lần/năm trở lên.
• Xuất hiện áp xe quanh amidan hoặc biến chứng đường hô hấp.
• Amidan sưng to gây khó nuốt, ngáy to hoặc ngưng thở khi ngủ.

Cắt amidan giúp loại bỏ ổ viêm mạn tính, cải thiện chất lượng cuộc sống, nhưng vẫn cần chăm sóc hậu phẫu đúng cách để tránh nhiễm trùng tái phát.

Biến chứng nguy hiểm nếu không điều trị viêm amidan hốc mủ

Nếu không điều trị sớm, các ổ mủ có thể lan rộng và gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng:

• Áp xe quanh amidan: Mủ lan sâu vào mô cổ họng, gây sưng đau, khó há miệng, thậm chí khó thở.
• Viêm cầu thận cấp: Do độc tố từ liên cầu khuẩn nhóm A tấn công cơ quan lọc máu.
• Viêm khớp cấp hoặc thấp tim: Xảy ra khi hệ miễn dịch phản ứng chéo với vi khuẩn, dẫn đến viêm khớp, tổn thương tim.
• Ngưng thở khi ngủ: Khi amidan sưng quá to, làm hẹp đường thở và gây cản trở hô hấp.

Theo thống kê từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các biến chứng do nhiễm liên cầu khuẩn chưa được điều trị đúng cách là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tim thấp ở trẻ em khu vực Đông Nam Á.

Cách phòng ngừa tái phát viêm amidan hốc mủ

Phòng ngừa là yếu tố quan trọng giúp hạn chế tái viêm và bảo vệ sức khỏe hô hấp. Người bệnh nên duy trì các thói quen sau:

• Giữ vệ sinh răng miệng sạch sẽ: Đánh răng sau khi ăn, súc miệng bằng nước muối loãng.
• Hạn chế đồ cay nóng, lạnh sâu: Những thực phẩm này có thể kích thích amidan sưng viêm trở lại.
• Không hút thuốc, giảm bia rượu: Vì khói thuốc và cồn làm khô niêm mạc họng, giảm sức đề kháng.
• Tăng cường sức đề kháng: Ăn nhiều rau xanh, trái cây giàu vitamin C, bổ sung kẽm, ngủ đủ giấc.
• Khám tai mũi họng định kỳ: Ít nhất 6 tháng/lần để phát hiện sớm các bất thường và điều trị kịp thời.

Thực hiện đều đặn các biện pháp này sẽ giúp giảm nguy cơ tái phát, duy trì sức khỏe hô hấp ổn định lâu dài.

Tóm lại, viêm amidan hốc mủ có tự khỏi không, câu trả lời là không. Đây là bệnh lý viêm mãn tính cần được điều trị đúng phác đồ bằng thuốc hoặc phẫu thuật tùy mức độ. Việc chủ quan có thể dẫn đến biến chứng nặng, ảnh hưởng đến tim, thận và khớp. Do đó, người bệnh cần thăm khám bác sĩ chuyên khoa Tai - Mũi - Họng để được chẩn đoán chính xác và hướng dẫn điều trị phù hợp. Đồng thời, duy trì chế độ ăn uống, sinh hoạt lành mạnh sẽ giúp kiểm soát tốt tình trạng bệnh và ngăn ngừa tái phát.

Xem thêm:

Phân biệt bệnh nhân bị viêm amidan và viêm họng?

Viêm amidan hốc mủ có nên cắt không? Dấu hiệu, nguyên nhân và hướng xử lý