Viêm amidan cấp: Dấu hiệu, nguyên nhân, phương pháp chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa

Viêm amidan cấp là tình trạng viêm nhiễm cấp tính xảy ra tại tổ chức amidan khẩu cái - một thành phần của vòng bạch huyết Waldeyer nằm ở vùng hầu họng. Amidan có vai trò quan trọng trong miễn dịch tại chỗ, đặc biệt ở trẻ em, giúp nhận diện và đáp ứng với các tác nhân gây bệnh xâm nhập qua đường hô hấp và tiêu hóa.

Trong viêm amidan cấp, các tác nhân gây bệnh (chủ yếu là virus hoặc vi khuẩn) xâm nhập và gây phản ứng viêm cấp tính, dẫn đến các biểu hiện lâm sàng như đau họng, sốt, nuốt khó và có thể kèm theo các dấu hiệu toàn thân.

Viêm amidan cấp có thể được phân loại dựa trên nguyên nhân và đặc điểm tổn thương:

Theo căn nguyên

Phân loại viêm amidan cấp theo căn nguyên dựa trên tác nhân gây bệnh, trong đó thường gặp nhất là virus và vi khuẩn. Viêm amidan cấp do virus chiếm tỷ lệ cao trong cộng đồng, thường liên quan đến các virus đường hô hấp như rhinovirus, adenovirus hoặc virus cúm, với đặc điểm lâm sàng thường nhẹ và có xu hướng tự giới hạn. 

Ngược lại, viêm amidan cấp do vi khuẩn, đặc biệt là Streptococcus pyogenes (liên cầu tan huyết nhóm A), có ý nghĩa lâm sàng quan trọng hơn do có thể dẫn đến các biến chứng hậu nhiễm như thấp tim hoặc viêm cầu thận cấp, đòi hỏi chẩn đoán và điều trị phù hợp.

Theo hình thái tổn thương

Phân loại theo hình thái tổn thương dựa trên biểu hiện thực thể của amidan khi thăm khám lâm sàng. Trong đó, viêm amidan đỏ (xuất tiết) đặc trưng bởi tình trạng amidan sưng to, sung huyết nhưng chưa có mủ rõ rệt. Viêm amidan mủ biểu hiện bằng sự xuất hiện các chấm mủ hoặc mảng mủ trắng vàng trên bề mặt amidan, thường gặp trong nhiễm khuẩn do vi khuẩn. 

Ngoài ra, viêm amidan giả mạc được nhận diện qua lớp giả mạc phủ trên bề mặt amidan, cần đặc biệt lưu ý phân biệt với các bệnh lý đặc hiệu như bạch hầu do nguy cơ diễn tiến nặng và yêu cầu xử trí khẩn cấp.

Những dấu hiệu và triệu chứng của viêm amidan cấp

Viêm amidan cấp biểu hiện bằng nhiều triệu chứng tại chỗ và toàn thân với mức độ khác nhau, phụ thuộc vào căn nguyên gây bệnh cũng như đáp ứng miễn dịch của cơ thể. Các dấu hiệu lâm sàng thường gặp bao gồm:

• Đau họng: Đây là triệu chứng nổi bật và thường xuất hiện sớm nhất. Người bệnh có cảm giác đau rát vùng họng, tăng lên khi nuốt hoặc nói chuyện. Mức độ đau có thể từ nhẹ đến dữ dội, đôi khi lan lên tai do liên quan thần kinh vùng hầu họng.

• Sốt: Sốt là biểu hiện toàn thân thường gặp, đặc biệt trong các trường hợp do vi khuẩn. Nhiệt độ cơ thể có thể tăng từ nhẹ đến cao, kèm theo cảm giác ớn lạnh, mệt mỏi và khó chịu toàn thân.

• Nuốt khó (dysphagia): Tình trạng viêm và sưng nề amidan làm cản trở động tác nuốt, khiến người bệnh cảm thấy vướng hoặc đau khi nuốt thức ăn, đặc biệt là thức ăn rắn. Ở trẻ nhỏ, biểu hiện này có thể dẫn đến biếng ăn hoặc bỏ ăn.

• Amidan sưng to và sung huyết: Khi thăm khám, amidan thường to lên, đỏ và phù nề. Trong một số trường hợp, hai bên amidan có thể gần chạm nhau gây hẹp eo họng, ảnh hưởng đến hô hấp và nuốt.

• Xuất hiện mủ hoặc giả mạc: Ở thể viêm do vi khuẩn, đặc biệt là liên cầu, có thể quan sát thấy các chấm mủ trắng hoặc mảng mủ trên bề mặt amidan. Một số trường hợp có giả mạc phủ, cần phân biệt với các bệnh lý đặc hiệu khác.

• Hạch cổ sưng đau: Các hạch bạch huyết vùng cổ, đặc biệt là nhóm hạch góc hàm, thường sưng to và đau khi sờ. Đây là phản ứng của hệ miễn dịch đối với tình trạng nhiễm trùng tại chỗ.

• Hôi miệng: Tình trạng viêm và sự hiện diện của mủ có thể gây ra mùi hôi khó chịu trong khoang miệng, ảnh hưởng đến sinh hoạt và giao tiếp của người bệnh.

• Triệu chứng toàn thân khác: Người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như mệt mỏi, nhức đầu, đau cơ, chán ăn. Ở trẻ em, đôi khi có thể kèm theo nôn hoặc đau bụng, gây khó khăn trong chẩn đoán phân biệt.

Biến chứng có thể gặp khi mắc phải viêm amidan cấp

Mặc dù đa số trường hợp viêm amidan cấp có diễn biến lành tính và tự giới hạn, đặc biệt khi do virus, một số trường hợp có thể dẫn đến các biến chứng tại chỗ và toàn thân nếu không được chẩn đoán và xử trí phù hợp. Các biến chứng thường gặp bao gồm:

• Áp xe quanh amidan: Đây là biến chứng tại chỗ thường gặp nhất, xảy ra khi nhiễm trùng lan rộng ra tổ chức xung quanh amidan, hình thành ổ mủ. Bệnh nhân thường có đau họng dữ dội một bên, nuốt rất đau, nói khó (giọng “ngậm hột thị”), có thể kèm theo khít hàm và lệch lưỡi gà. Tình trạng này cần can thiệp dẫn lưu và điều trị kháng sinh thích hợp.

• Viêm tấy lan tỏa vùng cổ: Trong một số trường hợp, nhiễm trùng có thể lan rộng xuống các khoang sâu vùng cổ, gây viêm tấy lan tỏa. Đây là biến chứng nặng, có nguy cơ ảnh hưởng đến đường thở và có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

• Viêm tai giữa cấp: Do mối liên hệ giải phẫu giữa họng và tai giữa qua vòi nhĩ, viêm nhiễm từ amidan có thể lan lên tai giữa, gây đau tai, giảm thính lực tạm thời và có thể kèm sốt.

• Viêm xoang cấp: Nhiễm trùng đường hô hấp trên có thể lan sang các xoang cạnh mũi, gây viêm xoang với các biểu hiện như nghẹt mũi, chảy mũi mủ, đau vùng mặt.

• Thấp tim cấp: Đây là biến chứng toàn thân nghiêm trọng liên quan đến nhiễm Streptococcus pyogenes. Phản ứng miễn dịch chéo có thể gây tổn thương tim, đặc biệt là van tim, dẫn đến bệnh lý tim mạn tính nếu không được phát hiện và điều trị sớm.

• Viêm cầu thận cấp sau nhiễm liên cầu: Một biến chứng miễn dịch khác, xảy ra sau nhiễm liên cầu, biểu hiện bằng phù, tiểu ít, tiểu máu và tăng huyết áp. Cơ chế liên quan đến lắng đọng phức hợp miễn dịch tại cầu thận.

• Nhiễm khuẩn huyết: Trong những trường hợp hiếm nhưng nghiêm trọng, vi khuẩn từ ổ viêm amidan có thể xâm nhập vào máu, gây nhiễm khuẩn huyết. Tình trạng này biểu hiện bằng sốt cao, rét run, rối loạn toàn thân và cần điều trị tích cực.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Trong đa số trường hợp, viêm amidan cấp có thể tự giới hạn, đặc biệt khi do virus. Tuy nhiên, người bệnh cần được thăm khám y tế trong một số tình huống nhất định nhằm phát hiện sớm biến chứng hoặc chỉ định điều trị phù hợp. Các dấu hiệu cần lưu ý bao gồm:

• Sốt cao kéo dài hoặc không đáp ứng điều trị thông thường: Khi tình trạng sốt kéo dài nhiều ngày hoặc không giảm sau khi dùng các biện pháp hạ sốt thông thường, đây có thể là dấu hiệu của nhiễm khuẩn nặng hoặc biến chứng.

• Đau họng dữ dội, nuốt rất khó hoặc không thể ăn uống: Mức độ đau tăng lên rõ rệt, kèm theo khó nuốt hoặc không thể nuốt, có thể gợi ý tình trạng viêm nặng hoặc biến chứng như áp xe quanh amidan.

• Khó thở hoặc có dấu hiệu tắc nghẽn đường thở: Đây là dấu hiệu nghiêm trọng, có thể do amidan sưng to quá mức hoặc biến chứng lan rộng, cần được xử trí cấp cứu.

• Sưng đau vùng cổ hoặc há miệng hạn chế (khít hàm): Các biểu hiện này có thể liên quan đến nhiễm trùng lan rộng vùng cổ hoặc hình thành ổ mủ, cần được đánh giá chuyên khoa.

• Xuất hiện ban da, đau khớp hoặc tiểu bất thường: Những dấu hiệu này có thể gợi ý biến chứng miễn dịch sau nhiễm liên cầu như thấp tim hoặc viêm cầu thận cấp.

• Triệu chứng không cải thiện sau vài ngày hoặc tái phát nhiều lần: Nếu các biểu hiện không thuyên giảm hoặc tái phát thường xuyên, cần đánh giá lại nguyên nhân và hướng điều trị.

Viêm amidan cấp là bệnh lý nhiễm trùng thường gặp, trong đó nguyên nhân chủ yếu liên quan đến các tác nhân vi sinh xâm nhập qua đường hô hấp. Các yếu tố căn nguyên có thể được trình bày như sau:

• Nhiễm virus: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất của viêm amidan cấp trong cộng đồng. Các virus đường hô hấp như rhinovirus, adenovirus, virus cúm hoặc parainfluenza có khả năng xâm nhập vào niêm mạc hầu họng, gây phản ứng viêm cấp tính tại amidan. Các trường hợp do virus thường có xu hướng nhẹ, tự giới hạn và ít gây biến chứng nghiêm trọng.

• Nhiễm vi khuẩn: Một số vi khuẩn có thể gây viêm amidan cấp, trong đó phổ biến nhất là Streptococcus pyogenes (liên cầu tan huyết nhóm A). Nhiễm khuẩn do tác nhân này có ý nghĩa lâm sàng đặc biệt vì có thể liên quan đến các biến chứng miễn dịch hậu nhiễm như thấp tim hoặc viêm cầu thận cấp. Ngoài ra, một số vi khuẩn khác cũng có thể tham gia nhưng ít phổ biến hơn.

• Yếu tố thuận lợi từ môi trường: Các điều kiện như thay đổi thời tiết đột ngột, môi trường lạnh ẩm, ô nhiễm không khí hoặc sống trong môi trường đông người có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Những yếu tố này không trực tiếp gây bệnh nhưng tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật phát triển và xâm nhập.

• Suy giảm miễn dịch tại chỗ hoặc toàn thân: Hệ miễn dịch suy yếu, đặc biệt ở trẻ em, người cao tuổi hoặc người có bệnh lý nền, có thể làm giảm khả năng chống lại tác nhân gây bệnh, từ đó làm tăng nguy cơ viêm amidan cấp.

• Vệ sinh cá nhân và thói quen sinh hoạt: Vệ sinh răng miệng kém, thói quen tiếp xúc gần với người bệnh, hoặc không tuân thủ các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm đường hô hấp cũng là những yếu tố góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Những ai có nguy cơ mắc phải viêm amidan cấp?

Một số nhóm dân số có nguy cơ mắc viêm amidan cấp cao hơn do đặc điểm sinh lý, miễn dịch hoặc điều kiện sống đặc thù. Các đối tượng này cần được quan tâm đặc biệt trong dự phòng và theo dõi bệnh.

• Trẻ em và thanh thiếu niên: Đây là nhóm đối tượng mắc bệnh phổ biến nhất, đặc biệt trong độ tuổi từ khoảng 3 đến 15 tuổi. Nguyên nhân chủ yếu do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và amidan còn hoạt động mạnh về mặt miễn dịch, dễ phản ứng với các tác nhân gây bệnh.

• Người sống trong môi trường tập thể: Những người học tập hoặc làm việc trong môi trường đông đúc như trường học, ký túc xá, doanh trại… có nguy cơ cao do dễ tiếp xúc với nguồn lây qua đường hô hấp.

• Người có hệ miễn dịch suy giảm: Bao gồm người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính hoặc đang trong tình trạng suy giảm miễn dịch. Khả năng chống lại tác nhân gây bệnh giảm khiến nguy cơ nhiễm trùng tăng lên.

• Người có tiền sử bệnh lý tai mũi họng: Những người có tiền sử viêm họng, viêm mũi xoang hoặc viêm amidan tái phát có nguy cơ cao mắc lại viêm amidan cấp do niêm mạc vùng hầu họng dễ bị tổn thương. 

Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc phải viêm amidan cấp

Bên cạnh các yếu tố thuộc về cá thể, nhiều yếu tố ngoại sinh và thói quen sinh hoạt có thể làm gia tăng nguy cơ mắc viêm amidan cấp. Những yếu tố này thường tác động bằng cách làm suy giảm hàng rào bảo vệ của niêm mạc đường hô hấp hoặc tạo điều kiện thuận lợi cho tác nhân gây bệnh phát triển.

• Thay đổi thời tiết đột ngột: Sự chuyển mùa, đặc biệt từ nóng sang lạnh hoặc môi trường lạnh ẩm, có thể làm giảm sức đề kháng của niêm mạc đường hô hấp, tạo điều kiện thuận lợi cho tác nhân gây bệnh phát triển.

• Ô nhiễm môi trường và khói bụi: Tiếp xúc thường xuyên với khói thuốc, bụi mịn hoặc các chất kích thích đường hô hấp có thể làm tổn thương niêm mạc họng, từ đó làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.

• Vệ sinh cá nhân kém: Thói quen không rửa tay thường xuyên, vệ sinh răng miệng không đầy đủ hoặc dùng chung đồ cá nhân với người bệnh có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm.

• Tiếp xúc gần với người mắc bệnh: Viêm amidan cấp, đặc biệt do virus hoặc vi khuẩn, có thể lây truyền qua giọt bắn, vì vậy việc tiếp xúc gần với người đang nhiễm bệnh là yếu tố nguy cơ rõ rệt.

• Suy giảm sức đề kháng: Tình trạng mệt mỏi kéo dài, thiếu ngủ, dinh dưỡng kém hoặc stress có thể làm suy yếu hệ miễn dịch, tạo điều kiện cho vi sinh vật gây bệnh xâm nhập và phát triển.

Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán viêm amidan cấp

Chẩn đoán viêm amidan cấp chủ yếu dựa vào lâm sàng, tuy nhiên trong một số trường hợp, các phương pháp cận lâm sàng được sử dụng nhằm xác định căn nguyên, đánh giá mức độ bệnh và định hướng điều trị. Việc lựa chọn xét nghiệm cần dựa trên biểu hiện lâm sàng cụ thể và nguy cơ biến chứng của người bệnh.

Khám lâm sàng tai mũi họng

Khám lâm sàng là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong chẩn đoán viêm amidan cấp. Bác sĩ tiến hành quan sát họng để đánh giá kích thước, màu sắc amidan, mức độ sung huyết, sự hiện diện của mủ hoặc giả mạc. Đồng thời, việc sờ hạch vùng cổ giúp phát hiện tình trạng viêm hạch đi kèm. Các dấu hiệu này có giá trị định hướng căn nguyên (virus hay vi khuẩn) và mức độ nặng của bệnh.

Test nhanh phát hiện liên cầu (Rapid Antigen Detection Test - RADT)

Test nhanh liên cầu được sử dụng nhằm phát hiện sự hiện diện của Streptococcus pyogenes trong dịch họng. Phương pháp này cho kết quả trong thời gian ngắn, hỗ trợ quyết định sử dụng kháng sinh. Tuy nhiên, độ nhạy có thể không tuyệt đối, do đó trong một số trường hợp kết quả âm tính vẫn cần được cân nhắc thêm bằng các phương pháp khác.

Cấy dịch họng

Cấy dịch họng là phương pháp tiêu chuẩn để xác định vi khuẩn gây bệnh, đặc biệt là liên cầu nhóm A. Mẫu bệnh phẩm được lấy từ bề mặt amidan và nuôi cấy trong môi trường thích hợp để phân lập vi khuẩn. Phương pháp này có độ chính xác cao nhưng thời gian trả kết quả thường kéo dài, do đó ít được sử dụng trong các trường hợp cần quyết định điều trị nhanh.

Xét nghiệm máu

Xét nghiệm máu, bao gồm công thức máu và một số chỉ điểm viêm, có thể hỗ trợ đánh giá tình trạng nhiễm trùng. Sự tăng bạch cầu, đặc biệt là bạch cầu đa nhân trung tính, thường gợi ý nhiễm khuẩn do vi khuẩn. Tuy nhiên, xét nghiệm này không đặc hiệu và cần được kết hợp với lâm sàng để đưa ra chẩn đoán phù hợp.

Xét nghiệm huyết thanh học

Trong một số trường hợp nghi ngờ biến chứng sau nhiễm liên cầu, các xét nghiệm huyết thanh học như định lượng kháng thể kháng streptolysin O (ASO) có thể được sử dụng để xác định tiền sử nhiễm liên cầu. Phương pháp này không có giá trị trong chẩn đoán viêm cấp nhưng hữu ích trong đánh giá biến chứng.

Phương pháp điều trị viêm amidan cấp hiệu quả

Điều trị viêm amidan cấp cần dựa trên căn nguyên gây bệnh, mức độ triệu chứng và nguy cơ biến chứng. Trong thực hành lâm sàng, mục tiêu điều trị bao gồm giảm triệu chứng, loại bỏ tác nhân gây bệnh (nếu có) và phòng ngừa biến chứng. Các phương pháp điều trị thường được áp dụng như sau:

Điều trị triệu chứng

Điều trị triệu chứng là nền tảng trong quản lý viêm amidan cấp, đặc biệt trong các trường hợp do virus. Các biện pháp bao gồm sử dụng thuốc hạ sốt, giảm đau (như paracetamol), nghỉ ngơi, uống đủ nước và duy trì chế độ ăn mềm, dễ nuốt. Ngoài ra, súc họng bằng dung dịch sát khuẩn nhẹ có thể giúp giảm khó chịu tại chỗ. Phương pháp này giúp cải thiện chất lượng sống trong thời gian bệnh tự giới hạn.

Điều trị kháng sinh

Kháng sinh được chỉ định trong các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định viêm amidan do vi khuẩn, đặc biệt là Streptococcus pyogenes. Việc sử dụng kháng sinh cần tuân thủ đúng chỉ định nhằm giảm nguy cơ biến chứng như thấp tim hoặc viêm cầu thận cấp. Tuy nhiên, kháng sinh không có vai trò trong điều trị viêm amidan do virus, do đó cần cân nhắc kỹ để tránh lạm dụng.

Điều trị hỗ trợ

Các biện pháp hỗ trợ bao gồm giữ ấm cơ thể, tránh các yếu tố kích thích như khói bụi, thuốc lá, và đảm bảo vệ sinh răng miệng tốt. Trong một số trường hợp, có thể sử dụng thêm các thuốc chống viêm hoặc thuốc giảm phù nề theo chỉ định của bác sĩ nhằm cải thiện triệu chứng.

Điều trị biến chứng

Khi xuất hiện biến chứng như áp xe quanh amidan, viêm lan tỏa vùng cổ hoặc nhiễm khuẩn nặng, người bệnh cần được điều trị tích cực hơn. Các biện pháp có thể bao gồm dẫn lưu ổ mủ, sử dụng kháng sinh đường tiêm và theo dõi tại cơ sở y tế. Đây là những tình huống cần can thiệp chuyên khoa.

Phẫu thuật (cắt amidan)

Phẫu thuật cắt amidan không phải là phương pháp điều trị thường quy cho viêm amidan cấp, nhưng có thể được cân nhắc trong các trường hợp viêm tái phát nhiều lần, biến chứng tái diễn hoặc ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng sống. Quyết định phẫu thuật cần được đánh giá kỹ lưỡng dựa trên chỉ định chuyên khoa.

Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của viêm amidan cấp

Chế độ sinh hoạt:

• Nghỉ ngơi đầy đủ, tránh làm việc quá sức nhằm hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả.
• Giữ ấm cơ thể, đặc biệt vùng cổ và đường hô hấp, giúp giảm kích thích tại chỗ.
• Hạn chế tiếp xúc với các yếu tố kích thích như khói thuốc, bụi bẩn và môi trường ô nhiễm.
• Duy trì vệ sinh cá nhân tốt, bao gồm rửa tay thường xuyên và vệ sinh răng miệng đúng cách.
• Tránh tiếp xúc gần với người đang mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp.
• Hạn chế nói nhiều trong giai đoạn cấp để giảm kích thích và tổn thương vùng họng.

Chế độ dinh dưỡng: 

• Ưu tiên các thực phẩm mềm, dễ nuốt như cháo, súp hoặc thức ăn nghiền nhỏ.
• Uống đủ nước để duy trì độ ẩm niêm mạc và hỗ trợ quá trình hồi phục.
• Bổ sung thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất (đặc biệt vitamin C) nhằm tăng cường miễn dịch.
• Tránh các thức ăn cay nóng, quá lạnh hoặc có tính kích thích làm nặng thêm tình trạng viêm.
• Hạn chế sử dụng rượu bia và các chất kích thích trong thời gian mắc bệnh.

Phương pháp phòng ngừa viêm amidan cấp hiệu quả

Phòng ngừa viêm amidan cấp cần được tiếp cận một cách toàn diện, kết hợp giữa các biện pháp vệ sinh cá nhân, bảo vệ môi trường sống và nâng cao sức đề kháng. Dưới đây là các phương pháp dự phòng quan trọng, mỗi phương pháp đóng vai trò riêng biệt trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh và tái phát.

• Vệ sinh cá nhân và phòng lây nhiễm: Duy trì vệ sinh cá nhân tốt là biện pháp cơ bản nhưng hiệu quả trong phòng ngừa viêm amidan cấp. Việc rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi và không dùng chung đồ cá nhân giúp hạn chế lây truyền tác nhân gây bệnh qua đường hô hấp. Đồng thời, việc tránh tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh cũng góp phần giảm nguy cơ nhiễm trùng.
• Tăng cường hệ miễn dịch: Tăng cường sức đề kháng của cơ thể giúp nâng cao khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh. Điều này có thể đạt được thông qua việc duy trì giấc ngủ đầy đủ, sinh hoạt điều độ, tập thể dục thường xuyên và kiểm soát stress. Một hệ miễn dịch khỏe mạnh đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa nhiễm trùng tái diễn.
• Bảo vệ đường hô hấp: Bảo vệ niêm mạc đường hô hấp khỏi các yếu tố bất lợi là một trong những biện pháp dự phòng quan trọng. Giữ ấm cơ thể, đặc biệt trong điều kiện thời tiết lạnh hoặc thay đổi đột ngột, giúp giảm nguy cơ kích thích niêm mạc họng. Ngoài ra, việc đeo khẩu trang khi ra ngoài và hạn chế tiếp xúc với khói bụi, khói thuốc lá cũng giúp bảo vệ đường hô hấp hiệu quả.
• Vệ sinh răng miệng và tai mũi họng: Chăm sóc tốt vùng răng miệng và tai mũi họng giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng lan rộng đến amidan. Đánh răng đúng cách, súc miệng thường xuyên và điều trị sớm các bệnh lý như viêm mũi xoang, viêm họng là những biện pháp quan trọng. Đối với những người có tiền sử viêm amidan tái phát, việc khám chuyên khoa định kỳ là cần thiết.
• Chế độ dinh dưỡng hợp lý: Một chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân đối giúp tăng cường sức khỏe tổng thể và hỗ trợ hệ miễn dịch. Việc bổ sung thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất, uống đủ nước mỗi ngày và hạn chế rượu bia, chất kích thích giúp duy trì chức năng bảo vệ của niêm mạc hầu họng, từ đó giảm nguy cơ mắc bệnh.