Sốt xuất huyết vì sao giảm sốt rồi vẫn có thể tử vong?

Bạn đã từng nghe đến câu hỏi: “Sốt xuất huyết vì sao khỏe rồi tử vong?” Nghe qua tưởng chừng vô lý, nhưng đây lại là thực tế đau lòng đã xảy ra với nhiều bệnh nhân. Khi cơn sốt lui dần, người bệnh cảm thấy khỏe hơn, ăn uống lại được - đó cũng là lúc nhiều người chủ quan, bỏ qua giai đoạn nguy hiểm nhất. Chính sự “bình thường hóa” ấy khiến không ít trường hợp không thể trở tay kịp khi bệnh bất ngờ trở nặng.

Sốt xuất huyết vì sao khỏe rồi tử vong?

Khi bệnh nhân sốt xuất huyết đã giảm hoặc hết sốt, đây không phải dấu hiệu bệnh đã khỏi, mà đây là lúc bước vào giai đoạn nguy hiểm nhất của bệnh (từ ngày 3 - 7 của bệnh).

Tăng tính thấm thành mạch và thoát huyết tương

Trong giai đoạn nguy hiểm, tình trạng rối loạn chức năng tế bào nội mô mao mạch dẫn đến tăng tính thấm thành mạch tạm thời. Hậu quả là huyết tương (phần dịch của máu) thoát ra khỏi lòng mạch, đi vào các khoảng gian bào, gây tràn dịch màng phổi, tràn dịch màng bụng và làm cô đặc máu (tăng dung tích hồng cầu - Hematocrit). Nếu thoát huyết tương ồ ạt, thể tích tuần hoàn sẽ giảm mạnh, dẫn đến sốc giảm thể tích (sốc sốt xuất huyết Dengue). Bệnh nhân sẽ bị tụt huyết áp, kẹt huyết áp, suy tuần hoàn, máu không đủ nuôi các cơ quan, dẫn đến thiếu máu cục bộ mô.

Giảm tiểu cầu và rối loạn đông máu gây xuất huyết nặng

Giảm tiểu cầu là biểu hiện đặc trưng và phổ biến. Cơ chế gây giảm tiểu cầu bao gồm hai yếu tố chính: 

• (1) Tủy xương bị ức chế tạm thời làm giảm sản xuất tiểu cầu.
• (2) Sự phá hủy tiểu cầu ở ngoại vi thông qua cơ chế miễn dịch (kháng thể kháng virus bám lên tiểu cầu, khiến hệ miễn dịch nhầm lẫn và tiêu diệt chúng). 

Đồng thời, tình trạng thoát huyết tương, tổn thương gan và sốc kéo dài cũng làm suy giảm các yếu tố đông máu. Sự kết hợp giữa giảm tiểu cầu nặng và rối loạn đông máu có thể dẫn đến các biến chứng xuất huyết nghiêm trọng như:

• Xuất huyết niêm mạc (chảy máu cam, chảy máu chân răng);
• Xuất huyết dưới da ;
• Xuất huyết tiêu hóa (nôn ra máu, đi tiêu phân đen);
• Xuất huyết nội tạng (như xuất huyết não).

Suy đa tạng

Suy tạng nặng trong sốt xuất huyết Dengue có thể xảy ra theo hai cơ chế:

• Thứ phát do sốc kéo dài: Huyết áp tụt làm giảm tưới máu, gây thiếu oxy mô và hoại tử tế bào, dẫn đến suy đa tạng (suy thận cấp, suy gan, tổn thương cơ tim).
• Tiên phát do virus: Ở một số trường hợp, virus Dengue trực tiếp tấn công và gây tổn thương nặng nề tại các cơ quan đích, dẫn đến viêm gan nặng, viêm não màng não, hoặc viêm cơ tim ngay cả khi không có tình trạng sốc thoát dịch.

3 giai đoạn tiến triển của bệnh sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra, lây truyền trung gian qua muỗi vằn. Bệnh có biểu hiện lâm sàng đa dạng và có thể tiến triển từ thể nhẹ đến thể nặng chỉ trong thời gian ngắn. Bệnh thường bắt đầu một cách đột ngột và t qua ba giai đoạn chính bao gồm: Giai đoạn sốt, giai đoạn nguy hiểm và giai đoạn hồi phục.

Giai đoạn đầu

Người mắc sốt xuất huyết thường khởi phát với triệu chứng như sau:

• Sốt cao đột ngột và kéo dài liên tục;
• Cảm giác đau đầu dữ dội, mệt mỏi, chán ăn và buồn nôn;
• Da xung huyết, đau nhức cơ, khớp và cảm giác đau quanh hốc mắt ở một số trường hợp;
• Dấu hiệu xuất huyết như chấm đỏ dưới da, chảy máu chân răng hoặc chảy máu cam.

Xem thêm: Sốt xuất huyết giai đoạn đầu: Dấu hiệu sớm và cách điều trị

Giai đoạn nguy hiểm

Ở giai đoạn này, người bệnh có thể vẫn còn sốt hoặc đã dần hạ sốt, nhưng các dấu hiệu nặng lại có xu hướng xuất hiện rõ rệt hơn. Các triệu chứng thường gặp phải gồm:

• Đau bụng dữ dội, nôn nhiều, cảm giác mệt mỏi tăng dần.
• Tình trạng ý thức thay đổi như vật vã, lừ đừ hoặc thậm chí li bì, khó đánh thức.
• Biểu hiện xuất huyết ở nhiều mức độ, từ các chấm xuất huyết dưới da, chảy máu niêm mạc (như chảy máu cam, chân răng) đến xuất huyết nội tạng nghiêm trọng.

Ở một số ca nặng, có thể xuất hiện các chuyển biến nghiêm trọng như:

• Suy gan cấp hoặc tổn thương gan nặng;
• Suy thận cấp hoặc giảm chức năng thận nghiêm trọng;
• Rối loạn tri giác;
• Viêm cơ tim, suy tim hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến các cơ quan khác trong cơ thể.

Xem thêm: Giai đoạn nguy hiểm của sốt xuất huyết

Giai đoạn hồi phục

Khi bước vào giai đoạn hồi phục, người bệnh thường hết sốt, thể trạng dần cải thiện, cảm giác mệt mỏi giảm, ăn uống ngon miệng trở lại, huyết động ổn định và lượng nước tiểu tăng lên rõ rệt. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nhịp tim có thể chậm hoặc không đều, suy hô hấp do thừa dịch truyền vẫn có thể xảy ra nếu không được theo dõi chặt chẽ.

Lời khuyên dành cho gia đình có người thân mắc sốt xuất huyết

Hiện nay, bệnh sốt xuất huyết chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, vì vậy việc chăm sóc chủ yếu nhằm giảm nhẹ triệu chứng và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.

Ngay khi nghi ngờ mắc bệnh, đặc biệt là có dấu hiệu sốt cao liên tục, đau đầu, nhức mỏi, mệt mỏi, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán chính xác và hướng dẫn điều trị phù hợp. Trong trường hợp được chỉ định theo dõi và chăm sóc tại nhà, người thân cần:

• Cho người bệnh nghỉ ngơi hoàn toàn;
• Uống nhiều nước để bù dịch do sốt cao, nôn mửa;
• Ăn uống đủ chất, ưu tiên thức ăn lỏng, dễ tiêu;
• Theo dõi sát các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng nhiều, chảy máu bất thường, mệt mỏi, lơ mơ, khó đánh thức,… Khi thấy những dấu hiệu này, cần đưa bệnh nhân đến bệnh viện ngay để tránh nguy cơ biến chứng nặng.

Ngoài ra, một điều quan trọng nhiều người chưa biết là sốt xuất huyết có thể tái nhiễm nhiều lần - do virus Dengue có đến 4 tuýp khác nhau. Mỗi lần mắc lại, nguy cơ bị nặng cao hơn lần trước. Vì vậy, sau khi hồi phục hoàn toàn, người bệnh nên cân nhắc tiêm vắc xin phòng sốt xuất huyết.

Vì vậy, ngay cả khi người bệnh đã hết sốt và có vẻ hồi phục, nhưng đừng lơ là trước câu hỏi: “Sốt xuất huyết vì sao khỏe rồi tử vong?” bởi đây không chỉ là sự hiểu nhầm mà còn là lời cảnh báo về giai đoạn nguy hiểm nhất của bệnh. Tiếp tục theo dõi sát sao tại cơ sở y tế và nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường chính là cách duy nhất để ngăn chặn biến chứng, bảo vệ sức khỏe và tính mạng người bệnh một cách kịp thời.

Sốt xuất huyết có thể tái nhiễm nhiều lần và gây biến chứng nguy hiểm nếu không được phòng ngừa đúng cách. Hiện nay, Trung tâm Tiêm chủng Long Châu đã có vắc xin Qdenga - loại vắc xin thế hệ mới giúp bảo vệ trước cả 4 tuýp virus Dengue, giảm đến 90% nguy cơ biến chứng nặng. Đừng để sốt xuất huyết trở thành mối đe dọa sức khỏe của bạn và gia đình - hãy chủ động đến Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để được tư vấn và đặt lịch tiêm sớm nhất!

Xem thêm:

Triệu chứng sốt xuất huyết ở trẻ em

Chảy máu nướu răng khi bị sốt xuất huyết có sao không?