Chỉ số GOT bao nhiêu là bình thường?

Trong thực tế, nhiều người nhận được kết quả xét nghiệm với chỉ số GOT cao hơn mức bình thường và cảm thấy hoang mang, không biết đây có phải dấu hiệu của viêm gan hay không. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất của chỉ số GOT, giá trị bình thường, nguyên nhân thay đổi và cách theo dõi an toàn.

Chỉ số GOT bao nhiêu là bình thường?

GOT, viết tắt của Glutamic Oxaloacetic Transaminase, là tên gọi cũ của enzyme AST, tức Aspartate Aminotransferase. Đây là một loại enzyme có mặt ở nhiều cơ quan trong cơ thể, bao gồm gan, tim, cơ xương và thận. Khi các tế bào ở những cơ quan này bị tổn thương vì bất kỳ nguyên nhân nào, enzyme GOT sẽ bị giải phóng vào máu, khiến nồng độ GOT trong kết quả xét nghiệm tăng lên. Chính vì vậy, chỉ số GOT tăng thường được xem là tín hiệu cảnh báo tổn thương tế bào, đặc biệt là tế bào gan.

Chỉ số GOT bao nhiêu là bình thường?

Giá trị tham khảo của chỉ số GOT bình thường hiện nay dao động như sau:

• Nam giới: Từ 10 đến 40 U/L.
• Nữ giới: Từ 9 đến 32 U/L.

Cần lưu ý rằng giá trị tham chiếu có thể khác nhau giữa các phòng xét nghiệm tùy theo thiết bị và quy trình phân tích, vì vậy người bệnh nên đối chiếu kết quả với khoảng tham chiếu được in ngay trên phiếu xét nghiệm của mình.

Mức độ tăng của chỉ số GOT được phân chia theo các ngưỡng để hỗ trợ định hướng chẩn đoán. Cụ thể, tăng nhẹ khi dưới 2 lần giới hạn trên, tăng trung bình khi từ 2 đến 5 lần, tăng cao khi trên 5 lần và tăng rất cao lên đến hàng chục lần, thường gặp trong các trường hợp viêm gan cấp tính. Việc xác định mức độ tăng giúp bác sĩ có cơ sở ban đầu để định hướng nguyên nhân và quyết định các bước thăm khám tiếp theo.

GOT khác gì với GPT?

GPT, còn gọi là ALT, là enzyme có tính đặc hiệu cho gan cao hơn so với GOT. Trong khi GOT hiện diện ở nhiều cơ quan, GPT chủ yếu tập trung tại gan, do đó khi GPT tăng thì khả năng tổn thương gan cao hơn. Tỷ lệ giữa GOT và GPT cũng cung cấp thông tin định hướng nguyên nhân quan trọng. Khi GOT cao hơn GPT, tình trạng này thường gặp trong bệnh gan do rượu. Ngược lại, khi GPT cao hơn GOT, nguyên nhân thường liên quan đến viêm gan do virus.

Nguyên nhân khiến chỉ số GOT tăng hoặc giảm

Nguyên nhân thường gặp liên quan đến gan

Gan là cơ quan chứa lượng GOT lớn nhất, vì vậy hầu hết các bệnh lý về gan đều có thể khiến chỉ số GOT tăng. Các nguyên nhân phổ biến bao gồm viêm gan B và C, gan nhiễm mỡ, viêm gan do rượu, tổn thương gan do thuốc và xơ gan. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, viêm gan virus B và C là nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương gan mạn tính trên toàn cầu, khiến hàng triệu người đối mặt với nguy cơ xơ gan và ung thư gan nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Nguyên nhân ngoài gan

Không phải trường hợp nào có chỉ số GOT tăng cũng đều xuất phát từ bệnh lý gan. Một số tình trạng ngoài gan cũng có thể làm tăng GOT đáng kể, bao gồm:

• Nhồi máu cơ tim, do cơ tim bị tổn thương và giải phóng enzyme vào máu.
• Tổn thương cơ nặng do chấn thương hoặc bệnh lý cơ.
• Viêm tụy cấp hoặc mạn tính.
• Vận động thể lực cường độ cao ngay trước khi xét nghiệm.

Đây chính là lý do vì sao không thể chỉ dựa vào một mình chỉ số GOT để kết luận người bệnh có bị bệnh gan hay không.

Nguyên nhân khiến chỉ số GOT giảm

Trường hợp chỉ số GOT giảm thấp hơn mức bình thường thường ít có ý nghĩa lâm sàng và không phải vấn đề đáng lo ngại trong hầu hết các trường hợp. Tình trạng này đôi khi gặp ở người thiếu vitamin B6, một đồng yếu tố cần thiết cho hoạt động của enzyme GOT.

Những yếu tố làm tăng GOT tạm thời

Ngoài bệnh lý, một số yếu tố sinh hoạt và dùng thuốc có thể khiến chỉ số GOT tăng tạm thời mà không phản ánh tổn thương thực sự. Người bệnh nên lưu ý các yếu tố sau trước khi thực hiện xét nghiệm:

• Uống rượu bia trong vòng 24 giờ trước khi lấy máu.
• Sử dụng một số loại thuốc như paracetamol liều cao hoặc thuốc hạ mỡ máu nhóm statin.
• Tập thể dục cường độ cao trong ngày trước xét nghiệm.
• Mang thai, đặc biệt trong giai đoạn cuối thai kỳ.

Nếu nghi ngờ kết quả bị ảnh hưởng bởi các yếu tố trên, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm lại sau một khoảng thời gian thích hợp.

Chỉ số GOT cao có nguy hiểm không? 

Mức độ nguy hiểm của chỉ số GOT cao phụ thuộc vào ba yếu tố chính là mức độ tăng, thời gian kéo dài và các triệu chứng đi kèm. Nếu GOT chỉ tăng nhẹ và người bệnh không có triệu chứng bất thường, tình trạng này có thể được theo dõi định kỳ mà chưa cần can thiệp ngay. Tuy nhiên, khi chỉ số GOT tăng cao và xuất hiện thêm các dấu hiệu như vàng da, mệt mỏi kéo dài, đau tức vùng hạ sườn phải hoặc buồn nôn nhiều, người bệnh cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa gan mật để được thăm khám và đánh giá chuyên sâu.

Khi nhận được kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số GOT tăng, điều quan trọng nhất là không tự ý mua thuốc bổ gan hay điều trị tại nhà. Thay vào đó, người bệnh nên thực hiện các bước sau để đảm bảo an toàn:

• Tái kiểm tra chỉ số GOT sau từ 1 đến 3 tháng theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Làm thêm các xét nghiệm bổ sung như GPT, Bilirubin và siêu âm gan để có đánh giá toàn diện hơn.
• Hạn chế tối đa rượu bia trong thời gian theo dõi.
• Kiểm soát cân nặng, đặc biệt nếu có tình trạng thừa cân hoặc gan nhiễm mỡ.

Duy trì sức khỏe gan là cách tốt nhất để giữ chỉ số GOT trong giới hạn bình thường. Một số biện pháp được khuyến cáo bao gồm:

• Tiêm phòng viêm gan B đầy đủ theo lịch khuyến cáo.
• Không lạm dụng thuốc, đặc biệt là các loại thuốc có thể gây độc cho gan.
• Hạn chế hoặc tránh hoàn toàn rượu bia.
• Duy trì cân nặng hợp lý thông qua chế độ ăn uống cân bằng và vận động đều đặn.
• Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bất thường về chức năng gan.

Nhìn chung, để đánh giá chính xác chỉ số GOT bao nhiêu là bình thường, cần đối chiếu với ngưỡng tham chiếu của từng cơ sở xét nghiệm và tình trạng cụ thể của mỗi người. Việc tự so sánh đơn lẻ có thể dẫn đến hiểu nhầm về sức khỏe gan. Tham khảo ý kiến bác sĩ giúp diễn giải kết quả xét nghiệm một cách phù hợp và an toàn hơn.