Các loại viêm gan do virus gây ra và con đường lây truyền bạn cần biết

Hiện nay, y học ghi nhận năm loại virus chính gây viêm gan ở người, bao gồm virus viêm gan A, B, C, D và E. Các loại viêm gan do virus gây ra có đặc điểm lây truyền, mức độ nguy hiểm và khả năng điều trị khác nhau. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ các loại viêm gan thường gặp, dấu hiệu nhận biết sớm, mức độ nguy hiểm cũng như cách phòng ngừa hiệu quả nhé.

Bệnh viêm gan do virus là gì?

Viêm gan do virus là tình trạng viêm và tổn thương tế bào gan do sự xâm nhập của các loại virus chuyên biệt. Khi virus tấn công gan, chúng làm rối loạn chức năng chuyển hóa, giải độc và tổng hợp của gan. Tùy từng loại virus, bệnh có thể ở thể cấp tính, tự khỏi hoặc tiến triển thành mạn tính, gây xơ gan, suy gan và ung thư gan.

Hiện nay, y học ghi nhận năm loại virus chính gây viêm gan ở người, bao gồm virus viêm gan A, B, C, D và E. Mỗi loại có đặc điểm lây truyền, mức độ nguy hiểm và khả năng điều trị khác nhau.

Việc hiểu rõ viêm gan do virus là gì và phân biệt các loại virus gây bệnh giúp người bệnh chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và lựa chọn hướng điều trị phù hợp, từ đó hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm về gan.

Các loại viêm gan do virus gây ra và tác nhân gây bệnh

Các loại viêm gan do virus gây ra là nhóm bệnh lý truyền nhiễm phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng gan và có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và kiểm soát kịp thời. Mỗi loại virus viêm gan có đặc điểm, đường lây truyền và mức độ nguy hiểm khác nhau, đòi hỏi người bệnh cần hiểu rõ để chủ động phòng ngừa và theo dõi sức khỏe.

Viêm gan virus B

Viêm gan virus B là bệnh do virus HBV gây ra, thuộc nhóm virus ADN. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến xơ gan và ung thư gan trên toàn cầu. Virus viêm gan B có khả năng tồn tại lâu trong cơ thể và dễ chuyển sang giai đoạn mạn tính, đặc biệt khi nhiễm từ nhỏ. Nhiều trường hợp người bệnh không có triệu chứng rõ ràng nhưng vẫn âm thầm lây nhiễm cho người khác.

Con đường lây truyền chính của viêm gan B bao gồm lây qua đường máu, quan hệ tình dục không an toàn và từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở.

Viêm gan virus C

Viêm gan virus C do virus HCV gây ra, là nguyên nhân phổ biến dẫn đến viêm gan mạn tính. Điểm nguy hiểm của viêm gan C là bệnh thường diễn tiến âm thầm, ít triệu chứng trong giai đoạn đầu. Phần lớn người nhiễm virus viêm gan C có nguy cơ cao tiến triển thành xơ gan hoặc ung thư gan nếu không được phát hiện và điều trị sớm.

Virus viêm gan C chủ yếu lây truyền qua đường máu, thường gặp ở những người truyền máu không được sàng lọc, dùng chung kim tiêm hoặc dụng cụ y tế không đảm bảo vô trùng.

Viêm gan virus A

Viêm gan virus A là bệnh do virus HAV gây ra, thường gặp ở những khu vực có điều kiện vệ sinh kém. Khác với viêm gan B và C, viêm gan A hầu như không tiến triển thành mạn tính. Bệnh thường diễn biến cấp tính và có thể tự khỏi sau một thời gian nếu được chăm sóc đúng cách. Sau khi khỏi bệnh, cơ thể sẽ tạo được miễn dịch bền vững.

Con đường lây truyền chính của viêm gan A là qua đường tiêu hóa, do ăn uống thực phẩm hoặc nước bị nhiễm virus.

Viêm gan virus E

Viêm gan virus E do virus HEV gây ra, có nhiều điểm tương đồng với viêm gan A về đường lây truyền và tính chất bệnh. Bệnh thường lây qua đường tiêu hóa, đặc biệt là nguồn nước ô nhiễm. Ở người khỏe mạnh, viêm gan E thường nhẹ và tự khỏi. Tuy nhiên, bệnh có thể gây biến chứng nặng ở phụ nữ mang thai, nhất là trong ba tháng cuối.

Viêm gan virus D

Viêm gan virus D là bệnh do virus HDV gây ra và chỉ xuất hiện ở những người đã nhiễm virus viêm gan B. Virus D không thể tồn tại độc lập mà cần virus B để nhân lên. Khi đồng nhiễm hoặc bội nhiễm viêm gan D trên nền viêm gan B, bệnh thường diễn tiến nặng hơn, tăng nguy cơ xơ gan và suy gan sớm.

Con đường lây truyền của viêm gan D tương tự viêm gan B, chủ yếu qua đường máu và quan hệ tình dục không an toàn.

Việc nhận biết rõ các loại viêm gan do virus gây ra cùng với tác nhân và con đường lây truyền không chỉ giúp nâng cao ý thức phòng bệnh mà còn hỗ trợ phát hiện sớm, điều trị đúng hướng, từ đó giảm nguy cơ tiến triển thành xơ gan, suy gan hoặc ung thư gan và bảo vệ sức khỏe lâu dài cho cộng đồng.

Dấu hiệu mắc các loại viêm gan do virus gây ra

Các loại viêm gan do virus thường có biểu hiện đa dạng, từ triệu chứng cấp tính rõ ràng đến diễn tiến mạn tính âm thầm, khiến nhiều người dễ chủ quan và bỏ sót dấu hiệu bệnh. Sau đây là những dấu hiệu giúp người bệnh dễ dàng nhận biết: 

Triệu chứng cấp tính

Trong giai đoạn cấp tính, các loại viêm gan do virus gây ra thường khởi phát với những biểu hiện khá rõ ràng, tuy nhiên dễ bị nhầm lẫn với cảm cúm hoặc rối loạn tiêu hóa thông thường nếu người bệnh không chú ý theo dõi kỹ.

• Mệt mỏi, suy nhược: Người bệnh cảm thấy uể oải, thiếu năng lượng, giảm khả năng làm việc và sinh hoạt hằng ngày.

• Chán ăn, buồn nôn: Ăn không ngon miệng, dễ buồn nôn hoặc nôn, đặc biệt sau khi ăn đồ dầu mỡ.

• Sốt nhẹ, đau nhức: Có thể kèm sốt nhẹ, đau đầu hoặc đau nhức cơ thể giống cảm cúm.

• Đau tức hạ sườn phải: Cảm giác nặng hoặc đau âm ỉ vùng gan do gan bị viêm và sưng.

• Vàng da, vàng mắt: Da và củng mạc mắt chuyển màu vàng do rối loạn chuyển hóa bilirubin.

• Nước tiểu sẫm màu: Nước tiểu có màu vàng đậm hoặc nâu sẫm hơn bình thường.

• Phân nhạt màu: Phân có màu nhạt hoặc bạc màu do giảm bài tiết mật.

Việc nhận biết sớm các triệu chứng cấp tính của viêm gan do virus có ý nghĩa quan trọng trong việc thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời, từ đó giúp hạn chế tổn thương gan và giảm nguy cơ bệnh tiến triển sang giai đoạn mạn tính hoặc biến chứng nguy hiểm.

Triệu chứng mãn tính

Ở giai đoạn mạn tính, các loại viêm gan do virus gây ra thường tiến triển âm thầm, triệu chứng không rầm rộ như giai đoạn cấp nhưng lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ tổn thương gan nghiêm trọng nếu không được theo dõi và điều trị kịp thời.

• Mệt mỏi kéo dài: Cảm giác mệt dai dẳng, khó hồi phục dù nghỉ ngơi đầy đủ.

• Sụt cân, ăn uống kém: Giảm cân không rõ nguyên nhân, ăn uống kém ngon miệng.

• Đầy bụng, khó tiêu: Hay chướng bụng, khó tiêu, cảm giác nặng bụng sau ăn.

• Ngứa da kéo dài: Ngứa nhiều, đặc biệt về đêm, không rõ nguyên nhân.

• Phù chân, cổ trướng: Xuất hiện khi bệnh tiến triển nặng, liên quan đến suy giảm chức năng gan.

• Dễ bầm tím, xuất huyết: Da dễ bầm, chảy máu cam hoặc chảy máu chân răng do rối loạn đông máu.

• Rối loạn ý thức: Lú lẫn, ngủ gà, giảm tỉnh táo khi gan suy nặng.

Phát hiện sớm các triệu chứng mạn tính của viêm gan do virus giúp người bệnh chủ động thăm khám chuyên khoa, kiểm soát tiến triển bệnh, từ đó giảm nguy cơ xơ gan, suy gan và ung thư gan, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu viêm gan do virus giúp người bệnh chủ động thăm khám, điều trị kịp thời và giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm về gan.

Cách phòng ngừa viêm gan virus

Phòng ngừa viêm gan virus đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe gan và hạn chế nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng. Tùy theo từng loại virus viêm gan, các biện pháp phòng ngừa cần được thực hiện đồng bộ và lâu dài:

• Tiêm vắc xin đầy đủ và đúng lịch: Tiêm phòng là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa viêm gan virus A và B, đặc biệt cần thiết cho trẻ em, phụ nữ mang thai và nhóm nguy cơ cao.

• Ăn uống hợp vệ sinh: Sử dụng nước sạch, ăn chín uống sôi, rửa tay thường xuyên giúp phòng tránh viêm gan A và E lây qua đường tiêu hóa.

• Tránh tiếp xúc với máu và dịch cơ thể: Không dùng chung kim tiêm, dao cạo, bàn chải đánh răng; đảm bảo an toàn khi truyền máu và làm các thủ thuật y tế.

• Quan hệ tình dục an toàn: Sử dụng biện pháp bảo vệ để giảm nguy cơ lây nhiễm viêm gan B, C và D.

• Khám sức khỏe định kỳ: Xét nghiệm viêm gan giúp phát hiện sớm tình trạng nhiễm virus, từ đó theo dõi và điều trị kịp thời.

• Nâng cao ý thức phòng bệnh: Chủ động tìm hiểu kiến thức về các loại viêm gan virus, tuân thủ hướng dẫn y tế và bảo vệ sức khỏe cá nhân cũng như cộng đồng.

Tóm lại, các loại viêm gan do virus gây ra là nhóm bệnh lý nguy hiểm nhưng có thể phòng ngừa hiệu quả nếu được trang bị đầy đủ kiến thức và chủ động bảo vệ sức khỏe từ sớm. Việc tiêm vắc xin đúng lịch, duy trì lối sống lành mạnh và khám sức khỏe định kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng về gan. Để được tư vấn và tiêm ngừa kịp thời, an toàn, bạn có thể liên hệ Tiêm chủng Long Châu, nơi cung cấp dịch vụ tiêm chủng uy tín giúp bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.