Các loại tiêm phòng viêm màng não mủ cho trẻ em

Tiêm phòng viêm màng não mủ ở trẻ em là biện pháp phòng ngừa chủ động, giúp trẻ xây dựng hệ miễn dịch từ sớm và bảo vệ sức khỏe lâu dài. Nhờ vắc xin, trẻ không chỉ giảm nguy cơ nhiễm bệnh mà còn góp phần tạo “hàng rào” miễn dịch trong cộng đồng, đảm bảo sự phát triển an toàn và toàn diện trong những năm đầu đời. Để tìm hiểu chi tiết về các loại vắc xin viêm màng não mủ hãy cùng trung tâm tiêm chủng tham khảo thêm trong bài viết dưới đây.

Vì sao trẻ cần tiêm phòng viêm màng não mủ?

Bộ Y tế khuyến cáo mạnh mẽ việc tiêm phòng viêm màng não mủ cho trẻ em do bệnh có khả năng lây lan nhanh và mức độ nguy hiểm cao:

Nguy cơ mắc bệnh

Trẻ em, đặc biệt dưới 5 tuổi, có nguy cơ cao mắc viêm màng não mủ do vi khuẩn Hib. Tại Đông Nam Á nói chung và Việt Nam nói riêng, hơn 50% ca bệnh do vi khuẩn Hib xảy ra ở trẻ nhỏ dưới 6 tháng tuổi. Với sức đề kháng yếu và hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, trẻ khi mắc bệnh này sẽ đối mặt với nguy cơ tử vong cao.

Biến chứng của viêm màng não mủ

Bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như viêm não, suy hô hấp, suy tim, liệt nửa người, thậm chí tử vong. Tiêm vắc xin viêm màng não mủ là biện pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và bảo vệ trẻ khỏi những tác nhân nguy hiểm này.

Thời điểm dễ xuất hiện bệnh

Viêm màng não mủ có thể xảy ra bất cứ lúc nào trong năm ở những trẻ chưa được tiêm vắc xin, do cơ thể chưa có kháng thể bảo vệ. Tuy nhiên, giai đoạn bệnh tăng cao thường rơi vào tháng 9 đến tháng 11, khi thời tiết ẩm ướt tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn gây bệnh lây lan.

Hiệu quả của vắc xin ngừa viêm màng não mủ

Vắc xin ngừa viêm màng não mủ do vi khuẩn Hib hiện nay được sử dụng rộng rãi và đã chứng minh hiệu quả trong việc phòng ngừa bệnh. Khi trẻ tiêm vắc xin, hệ miễn dịch sẽ phản ứng và hình thành kháng thể chống lại vi khuẩn Hib, giúp ngăn ngừa nhiễm trùng, hạn chế sự lây lan và giảm nguy cơ mắc viêm màng não mủ.

Như vậy, tiêm vắc xin viêm màng não mủ là cần thiết để bảo vệ sức khỏe trẻ em. Việc tuân thủ đầy đủ lịch tiêm phòng và tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc nhân viên y tế sẽ đảm bảo trẻ được bảo vệ toàn diện. Cha mẹ cần chắc chắn rằng con được tiêm đủ các liều vắc xin theo quy định để góp phần phòng ngừa bệnh tật trong cộng đồng.

Các loại vắc xin tiêm phòng viêm màng não mủ cho trẻ em

Dưới đây là các loại vắc xin tiêm phòng viêm màng não mủ:

Vắc xin ngừa viêm màng não mô cầu

Mọi người đều có nguy cơ mắc bệnh viêm não mô cầu, nhưng trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là nhóm dễ mắc nhất. Bệnh do vi khuẩn não mô cầu gây ra có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng não, phù não, tổn thương thần kinh trung ương, tăng áp lực nội sọ và thậm chí tử vong. Diễn tiến của bệnh rất nhanh, có thể gây tử vong chỉ trong vòng 24 giờ nếu không được điều trị kịp thời.

Vi khuẩn não mô cầu có 13 chủng, trước đây, tại nước ta thì có 3 tuýp hay gây bệnh nhất là tuýp A, B và C những tuýp huyết thanh này có động lực mạnh, khả năng lây lan và gây bệnh nguy hiểm cao hơn. Ngày nay do sự du nhập của nhiều người trên thế giới nên người ta nhận thấy viêm màng não do vi khuẩn não mô cầu tuýp Y và W-135 đang có xu hướng gia tăng. Tuy là các tuýp Y và W-135 có động lực yếu hơn, nhưng vẫn có khả năng gây bệnh nghiêm trọng. Vì vậy, trẻ cần được tiêm cả hai loại vắc xin phòng viêm não mô cầu AC và BC bao gồm cả B và ACYW -135. Hiệu quả bảo vệ của vắc xin chống viêm màng não mô cầu có thể lên đến 90%.

Vắc xin NMC hiện tại bao gồm 2 loại:

• Nhóm B có trong vắc xin Bexsero với lịch tiêm từ 2 tháng tuổi và vắc xin BC với lịch tiêm từ 6 tháng tuổi với phác đồ tiêm 2 mũi.
• 4 nhóm ACWY có trong vắc xin Menquadefi/Nimenrix với lịch tiêm từ 6 tuần tuổi.

Vắc xin ngừa viêm màng não do vi khuẩn phế cầu

Vi khuẩn phế cầu là nguyên nhân phổ biến gây viêm màng não, đặc biệt ở trẻ em dưới 6 tuổi và người lớn tuổi. Bệnh có thể để lại nhiều di chứng nặng nề như lác mắt, mù, điếc, câm, liệt chi hoặc nửa người, tổn thương dây thần kinh sọ não, suy giảm trí nhớ, sa sút trí tuệ, rối loạn tâm thần, động kinh…

Hiện nay, có nhiều loại vắc xin phế cầu như: Phế cầu Synflirix (10 chủng), Prevenar 13 (13 chủng), Vaxneuvance (PCV15 - 15 chủng), Prevenar 20 (20 chủng), giúp bảo vệ trẻ khỏi các bệnh nguy hiểm như viêm màng não, viêm phổi, nhiễm trùng huyết.

Phác đồ tiêm vắc xin phế cầu:

Trẻ từ 6 tuần đến 6 tháng tuổi:

• Mũi 1: 2 tháng tuổi.
• Mũi 2: 3 tháng tuổi.
• Mũi 3: 4 tháng tuổi.
• Mũi nhắc lại: sau 6 tháng kể từ mũi thứ 3.

Trẻ từ 7 - 11 tháng (chưa tiêm phòng trước đó):

• Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên.
• Mũi 2: Cách mũi 1 một tháng.
• Mũi nhắc lại: 6 tháng sau mũi 2.

Trẻ từ 12 tháng tuổi đến dưới 2 tuổi:

• Mũi 1: Lần tiêm đầu tiêm.
• Mũi 2: 02 tháng sau mũi 1.

Đối với PCV13 , pcv15 và PCV 20 : từ 2 tuổi trở lên tiêm 1 mũi duy nhất với phế cầu 10: Từ 2 tuổi đến 5 tuổi: 

• Mũi 1: Lần tiêm đầu tiêm.
• Mũi 2: 02 tháng sau mũi 1.

Vắc xin ngừa viêm màng não do vi khuẩn HIB

Vi khuẩn HIB (Haemophilus influenzae type b) là nguyên nhân chính gây hai bệnh nghiêm trọng ở trẻ dưới 5 tuổi: Viêm phổi và viêm màng não mủ.

Bệnh viêm màng não do HIB có thể để lại nhiều biến chứng nặng nề như di chứng thần kinh vĩnh viễn, tổn thương não, điếc, rối loạn tâm thần, sa sút trí tuệ, giảm khả năng học tập và khó khăn trong vận động. Sau khi triển khai tiêm vắc xin HIB, các số liệu giám sát cho thấy HIB không còn là nguyên nhân hàng đầu gây viêm màng não, cho thấy hiệu quả phòng bệnh rất cao.

Các loại vắc xin HIB hiện có:

• Vắc xin Pentaxim (5 trong 1): Phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt và viêm phổi - viêm màng não do HIB.
• Vắc xin Infanrix Hexa, Hexaxim (6 trong 1): Phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm gan B và viêm phổi - viêm màng não do HIB.

Cả hai loại vắc xin này được tiêm cho trẻ vào 2, 3, 4 tháng tuổi và tiêm nhắc lại vào 16-18 tháng tuổi, giúp giảm số mũi tiêm và tiết kiệm thời gian cho gia đình.

• Vắc xin Quimi-Hib: Dùng cho trẻ từ 2 tháng tuổi, chủ yếu để tiêm nhắc lại cho trẻ trên 1 tuổi. Nếu trẻ đã được tiêm nhắc mũi thứ 4 bằng vắc xin phối hợp 5 trong 1 hoặc 6 trong 1, không cần tiêm Quimi-Hib.

Việc sử dụng các loại vắc xin phối hợp này giúp trẻ được bảo vệ toàn diện trước viêm màng não mủ do vi khuẩn HIB, đồng thời tối ưu hóa lịch tiêm chủng và thời gian cho gia đình.

Hiện nay tại trung tâm tiêm chủng Long Châu đang có đầy đủ các loại vắc xin phòng viêm màng não mũ cho trẻ em. Để biết thêm chi tiết là tình trạng, lịch tiêm, mũi tiêm phù hợp với con em mình ba mẹ có thể liên hệ trực tiếp tại trung tâm tiêm chủng Long Châu gần nhất hoặc thông qua website của trung tâm.

 Lưu ý khi tiêm viêm màng não mủ

Một số lưu ý quan trọng khi đưa trẻ đi tiêm vắc xin viêm màng não mủ hoặc các vắc xin khác:

• Thông báo tình trạng sức khỏe của trẻ: Trước khi tiêm, hãy cung cấp đầy đủ thông tin về sức khỏe của trẻ. Nếu trẻ đang ốm, sốt, sinh non, có tiền sử dị ứng hoặc từng phản ứng mạnh với lần tiêm trước, bác sĩ cần kiểm tra kỹ tình trạng của trẻ trước khi tiêm.
• Theo dõi sau tiêm: Trẻ cần được theo dõi ít nhất 30 phút tại điểm tiêm chủng và tiếp tục theo dõi tại nhà ít nhất 24 giờ để đảm bảo an toàn.
• Tác dụng phụ thường gặp: Sau tiêm, trẻ có thể bị sốt, đau hoặc sưng tại chỗ tiêm, quấy khóc hoặc khó chịu. Các phản ứng thông thường có thể tự hết trong 1 đến 3 ngày. Trong trường hợp bé có sốt cao liên tục 39 độ, phát ban, mẩn ngứa, khó thở, có giật... hoặc  các triệu chứng kéo dài quá 3 ngày  cần đưa bé đến ngay cơ sở y tế để kiểm tra.

• Sử dụng thuốc hạ sốt: Trong trường hợp trẻ sốt cao sau tiêm, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi cho trẻ dùng thuốc hạ sốt, tuân thủ hướng dẫn của cán bộ y tế để đảm bảo an toàn.
• Phản ứng nghiêm trọng: Mặc dù hiếm gặp, nhưng vẫn cần cảnh giác với các biểu hiện bất thường như co giật, bỏ bú, khó thở, tím tái. Khi xảy ra, hãy đưa trẻ tới cơ sở y tế ngay lập tức.

Việc tuân thủ các hướng dẫn trên giúp đảm bảo an toàn tối đa cho trẻ trong quá trình tiêm chủng và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Hiện nay, tiêm vắc xin phòng viêm màng não mủ ở trẻ em đã trở nên phổ biến nhờ khả năng bảo vệ hiệu quả và mức độ an toàn cao. Do đó, cha mẹ có thể yên tâm đưa trẻ đi tiêm để phòng ngừa căn bệnh nguy hiểm này. Hy vọng bài viết trên đã cung cấp những thông tin hữu ích, giúp phụ huynh hiểu rõ hơn về việc phòng ngừa viêm màng não mủ cho trẻ.

Xem thêm: 

Tiêm viêm màng não mủ​ giá bao nhiêu?

Vắc xin viêm màng não mủ tiêm mấy mũi? Lịch tiêm chi tiết cha mẹ có thể tham khảo