Viêm tụy cấp do sốt xuất huyết: Triệu chứng, biến chứng và cách điều trị

Nhiều người vẫn nghĩ sốt xuất huyết chỉ gây tổn thương hệ máu và da nhưng thực tế, virus Dengue có thể tấn công sâu vào các cơ quan nội tạng. Vậy sốt xuất huyết có gây viêm tụy cấp hay không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về mối liên hệ giữa sốt xuất huyết và viêm tụy cấp.

Sốt xuất huyết có thể gây viêm tụy cấp không?

Mặc dù hiếm gặp, viêm tụy cấp đã được ghi nhận là một trong những biến chứng không điển hình của sốt xuất huyết Dengue. Các nghiên cứu và báo cáo ca bệnh thực tế tại châu Á - nơi sốt xuất huyết Dengue lưu hành mạnh đã xác nhận viêm tụy cấp là một trong những biến chứng nguy hiểm không điển hình của căn bệnh này. Do phần lớn dữ liệu hiện nay đến từ các báo cáo nhỏ lẻ nên tỷ lệ mắc chính xác vẫn chưa được xác định rõ ràng.

Biến chứng viêm tụy cấp có thể tiến triển từ mức độ nhẹ (viêm tụy thể kẽ) cho đến thể cực kỳ nguy hiểm (viêm tụy hoại tử). Nhiều trường hợp bệnh chuyển biến diễn ra rất nhanh, dẫn đến suy đa cơ quan và làm tăng nguy cơ tử vong ở người bệnh. Do đó, dù là biến chứng hiếm gặp nhưng nếu người bệnh sốt xuất huyết xuất hiện triệu chứng đau bụng dữ dội, cần phải được bác sĩ thăm khám và làm xét nghiệm đánh giá ngay lập tức để không bỏ sót thể bệnh nguy hiểm này.

Triệu chứng viêm tụy cấp do sốt xuất huyết

Trên thực tế, các biểu hiện của viêm tụy cấp rất dễ bị nhầm lẫn hoặc chồng lấp với triệu chứng sẵn có của sốt xuất huyết. Cụ thể:

Các dấu hiệu nhận biết điển hình 

Khi sốt xuất huyết biến chứng sang viêm tụy cấp, người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng tiêu hóa rầm rộ hơn bình thường, chẳng hạn như:

• Đau bụng vùng thượng vị đột ngột và dữ dội: Đây là dấu hiệu chỉ điểm quan trọng nhất. Cơn đau thường khu trú ở vùng bụng trên rốn, đau dữ dội, liên tục và điển hình là lan ra sau lưng.
• Nôn và buồn nôn: Người bệnh nôn nhiều, nôn xong vẫn không đỡ đau bụng.
• Chướng bụng, đầy hơi: Bụng phình to, chán ăn và sợ thức ăn.
• Sốt và mệt mỏi chuyển biến xấu: Tình trạng kiệt sức, lờ đờ xuất hiện nhanh chóng dù đã hạ sốt.

Các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm 

Nếu người bệnh có một trong các biểu hiện dưới đây, chứng tỏ bệnh đã tiến triển nặng, đe dọa đến nguy cơ suy tuần hoàn hoặc suy đa cơ quan:

• Đau bụng dữ dội ngày càng tăng, không có dấu hiệu thuyên giảm.
• Nôn liên tục, không thể ăn uống bất cứ thứ gì.
• Thở nhanh, khó thở, cảm giác hụt hơi.
• Mạch đập nhanh nhưng huyết áp tụt, chân tay lạnh ẩm.
• Tiểu ít hoặc vô niệu (không tiểu được).
• Xuất hiện rối loạn ý thức: Lơ mơ, li bì, kích thích...

Biến chứng nguy hiểm khi bị viêm tụy cấp

Viêm tụy cấp gây ra bởi sốt xuất huyết là biến chứng nghiêm trọng có thể đe dọa tính mạng. Theo các báo cáo y khoa, nguy cơ tử vong có thể tăng đáng kể ở những trường hợp nặng có hoại tử tụy hoặc suy đa cơ quan. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, căn bệnh này sẽ nhanh chóng tàn phá cơ thể qua hai nhóm biến chứng nghiêm trọng sau:

Biến chứng nguy hiểm tại tụy:

• Hoại tử tụy: Các mô tụy bị chết dần do thiếu máu nuôi dưỡng và sự tự tiêu hủy của dịch tụy, rất dễ dẫn đến nhiễm trùng nhiễm độc nặng.
• Xuất huyết tụy: Mạch máu tại tụy bị vỡ gây chảy máu ồ ạt bên trong ổ bụng.
• Nang giả tụy và áp xe tụy: Các ổ dịch mủ hoặc nang dịch lớn hình thành tại tụy. Nếu các khối này bị vỡ, chúng sẽ gây nhiễm trùng toàn bộ ổ bụng (viêm phúc mạc), đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Biến chứng toàn thân (suy đa cơ quan):

• Sốc và suy tuần hoàn: Tình trạng tụt huyết áp nghiêm trọng do giảm thể tích máu (vừa do sốt xuất huyết, vừa do viêm tụy).
• Suy hô hấp cấp: Tổn thương phổi khiến người bệnh khó thở dữ dội, thiếu oxy máu.
• Suy thận cấp và suy gan: Các độc chất tích tụ không thể đào thải, làm tê liệt chức năng gan, thận.
• Rối loạn đông máu: Tình trạng cực kỳ nan giải khi kết hợp với sốt xuất huyết, khiến người bệnh dễ bị chảy máu nội tạng không cầm được.

Phương pháp điều trị viêm tụy cấp do sốt xuất huyết

Hiện nay, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho tình trạng viêm tụy cấp gây ra bởi sốt xuất huyết. Nguyên tắc cốt lõi là điều trị hỗ trợ tích cực và theo dõi cực kỳ chặt chẽ tại các cơ sở y tế để nâng đỡ cơ thể vượt qua giai đoạn nguy hiểm.

Nguyên tắc điều trị tại bệnh viện

Bác sĩ sẽ cân bằng giữa phác đồ điều trị sốt xuất huyết và phác đồ xử trí viêm tụy cấp. Cụ thể:

• Bù dịch truyền đúng và đủ: Bác sĩ sẽ tính toán lượng dịch truyền tối ưu để vừa chống sốc, vừa đảm bảo tưới máu cho tuyến tụy mà không làm quá tải tuần hoàn.
• Kiểm soát cơn đau: Sử dụng các thuốc giảm đau an toàn, phù hợp với tình trạng bệnh nhân.
• Cân bằng điện giải: Theo dõi sát sao và điều chỉnh kịp thời các chất điện giải trong máu.
• Hạ sốt: Tuyệt đối không dùng Aspirin hoặc Ibuprofen vì các thuốc này làm tăng nguy cơ xuất huyết tiêu hóa, cực kỳ nguy hiểm.

Khi nào cần điều trị hồi sức tích cực?

Người bệnh cần được điều trị hồi sức tích cực khi có dấu hiệu nặng như sốc sốt xuất huyết, tụt huyết áp, tay chân lạnh, tiểu ít, khó thở, lơ mơ, xuất huyết nặng, suy gan, suy thận hoặc nghi ngờ viêm tụy cấp nặng. Khi đó, bác sĩ sẽ theo dõi sát dấu hiệu sinh tồn, lượng dịch, xét nghiệm máu và chức năng các cơ quan.

Vai trò của phẫu thuật và can thiệp

Đa số trường hợp viêm tụy cấp do sốt xuất huyết không cần phẫu thuật. Điều trị chính là theo dõi và chăm sóc hỗ trợ. Phẫu thuật hoặc dẫn lưu chỉ được cân nhắc khi có biến chứng như hoại tử tụy nhiễm khuẩn, áp xe tụy, nang giả tụy có biến chứng hoặc tổn thương ổ bụng cần xử trí.

Viêm tụy cấp do sốt xuất huyết là biến chứng hiếm gặp nhưng có thể diễn tiến nhanh và đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường sẽ giúp người bệnh được can thiệp đúng lúc, hạn chế nguy cơ biến chứng nặng. Bên cạnh điều trị tích cực khi mắc bệnh, chủ động phòng ngừa sốt xuất huyết vẫn là giải pháp hiệu quả nhất để giảm nguy cơ gặp phải các biến chứng nguy hiểm.

Để bảo vệ bản thân và gia đình trước nguy cơ mắc sốt xuất huyết, bạn nên chủ động tiêm vắc xin theo khuyến cáo của bác sĩ. Trung tâm Tiêm chủng Long Châu cung cấp dịch vụ tiêm vắc xin phòng bệnh sốt xuất huyết với nguồn vắc xin chính hãng, quy trình tiêm chủng an toàn, đội ngũ nhân viên y tế giàu kinh nghiệm và hệ thống theo dõi sau tiêm chu đáo. Hãy liên hệ hoặc đến Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để được tư vấn lịch tiêm phù hợp, góp phần phòng ngừa sốt xuất huyết và giảm nguy cơ gặp các biến chứng như viêm tụy cấp do sốt xuất huyết.