Tràn dịch khớp cổ tay: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Cổ tay là khớp nhỏ nhưng phải hoạt động liên tục trong sinh hoạt và lao động hằng ngày. Khi khớp cổ tay bị tràn dịch, người bệnh không chỉ cảm thấy đau, căng tức mà còn gặp nhiều khó khăn trong cầm nắm, thao tác tinh tế. Về lâu dài, tràn dịch khớp cổ tay có thể ảnh hưởng đến hiệu suất lao động, chất lượng sinh hoạt và khả năng vận động của bàn tay nếu không được can thiệp đúng cách.

Tràn dịch khớp cổ tay là gì?

Tràn dịch khớp cổ tay là tình trạng dịch khớp tích tụ quá mức trong khoang khớp cổ tay. Trong điều kiện bình thường, một lượng nhỏ dịch khớp được tiết ra nhằm bôi trơn bề mặt khớp, nuôi dưỡng sụn khớp và giúp khớp vận động trơn tru.

Khi khớp cổ tay bị viêm, chấn thương hoặc tổn thương cấu trúc, bao hoạt dịch sẽ tăng tiết dịch như một phản ứng bảo vệ. Nếu lượng dịch này vượt quá khả năng hấp thu của khớp, dịch sẽ ứ đọng lại, gây sưng, đau và hạn chế vận động.

Cần lưu ý rằng, tràn dịch khớp cổ tay không phải là một bệnh lý độc lập, mà thường là biểu hiện của nhiều bệnh lý xương khớp hoặc bệnh toàn thân khác nhau.

*Tràn dịch khớp cổ tay là dấu hiệu cảnh báo khớp đang bị tổn thương*

Cơ chế hình thành tràn dịch khớp cổ tay

Khi khớp cổ tay chịu tác động của viêm hoặc chấn thương, các phản ứng sau có thể xảy ra:

Bao hoạt dịch bị kích thích và tăng sản xuất dịch khớp.
Quá trình tái hấp thu dịch bị giảm.
Dịch khớp tích tụ dần trong khoang khớp.

Sự tích tụ dịch làm tăng áp lực trong khớp, dẫn đến cảm giác căng tức, đau và giảm biên độ vận động cổ tay, đặc biệt khi cầm nắm hoặc chịu lực.

Nguyên nhân gây tràn dịch khớp cổ tay

Tràn dịch khớp cổ tay có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó thường gặp nhất gồm:

Chấn thương và quá tải khớp

Té ngã chống tay, va đập trực tiếp hoặc vận động cổ tay lặp đi lặp lại trong thời gian dài có thể gây tổn thương bao khớp, dây chằng hoặc sụn khớp. Những vi chấn thương này kích hoạt phản ứng viêm, dẫn đến tăng tiết dịch khớp.

Viêm khớp

Các bệnh viêm khớp là nguyên nhân phổ biến gây tràn dịch khớp cổ tay, bao gồm:

Viêm khớp dạng thấp.
Viêm khớp nhiễm khuẩn.
Viêm khớp sau chấn thương.

Trong các trường hợp này, tình trạng viêm kéo dài khiến dịch khớp được tiết ra nhiều hơn bình thường.

*Viêm xương khớp, viêm khớp dạng thấp là nguyên nhân gây tràn dịch khớp cổ tay*

Thoái hóa khớp cổ tay

Thoái hóa khớp làm sụn khớp bị bào mòn, bề mặt khớp trở nên gồ ghề, gây kích thích bao hoạt dịch và dẫn đến tràn dịch. Nguyên nhân này thường gặp ở người lớn tuổi hoặc người có tiền sử chấn thương cổ tay.

Bệnh lý toàn thân

Một số bệnh lý như gout, rối loạn chuyển hóa hoặc bệnh tự miễn cũng có thể gây tràn dịch khớp, trong đó cổ tay là vị trí thường bị ảnh hưởng.

Triệu chứng tràn dịch khớp cổ tay

Người bị tràn dịch khớp cổ tay thường gặp các biểu hiện sau:

Sưng khớp cổ tay, có thể sưng nhẹ hoặc rõ rệt.
Đau cổ tay, đau tăng khi vận động, cầm nắm hoặc ấn vào khớp.
Cảm giác căng tức, nặng khớp.
Hạn chế vận động, khó gập, duỗi hoặc xoay cổ tay.
Trường hợp viêm nhiễm có thể kèm nóng, đỏ vùng khớp, đôi khi sốt.

Mức độ triệu chứng phụ thuộc vào nguyên nhân và lượng dịch tích tụ trong khớp.

*Khi bệnh xảy ra dịch khớp tăng lên bất thường, gây sưng to, nóng đỏ, đau nhức*

Tràn dịch khớp cổ tay có nguy hiểm không?

Phần lớn các trường hợp tràn dịch khớp cổ tay không nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, người bệnh có thể gặp:

Đau mạn tính và hạn chế vận động.
Tổn thương sụn và cấu trúc khớp.
Giảm chức năng bàn tay, ảnh hưởng sinh hoạt và lao động.

Đặc biệt, tràn dịch do viêm khớp nhiễm khuẩn là tình trạng cần được chẩn đoán và điều trị sớm để tránh phá hủy khớp.

Chẩn đoán tràn dịch khớp cổ tay

Việc chẩn đoán tràn dịch khớp cổ tay thường dựa trên sự kết hợp giữa lâm sàng và cận lâm sàng:

Khám lâm sàng: Đánh giá mức độ sưng, đau và tầm vận động cổ tay.
Siêu âm khớp cổ tay: Giúp phát hiện dịch khớp và xác định mức độ tràn dịch.
X-quang: Đánh giá tổn thương xương và dấu hiệu thoái hóa.
MRI: Khảo sát chi tiết sụn, dây chằng và phần mềm khi cần.
Xét nghiệm dịch khớp: Áp dụng khi nghi ngờ nhiễm khuẩn hoặc gout.

*Siêu âm khớp cổ tay là một phương pháp chẩn đoán hình ảnh phổ biến, an toàn và không xâm lấn*

Cách điều trị tràn dịch khớp cổ tay

Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ tràn dịch.

Điều trị bảo tồn

Áp dụng cho đa số trường hợp nhẹ đến trung bình:

Nghỉ ngơi, hạn chế vận động cổ tay.
Chườm lạnh trong giai đoạn sưng đau.
Sử dụng nẹp cố định cổ tay khi cần.
Dùng thuốc giảm đau, kháng viêm theo chỉ định của bác sĩ.

Chọc hút dịch khớp

Khi lượng dịch nhiều gây đau và hạn chế vận động, bác sĩ có thể chỉ định chọc hút dịch khớp nhằm giảm áp lực trong khớp và hỗ trợ xác định nguyên nhân.

Điều trị nguyên nhân nền

Điều trị các bệnh viêm khớp, gout hoặc bệnh tự miễn.
Vật lý trị liệu giúp phục hồi vận động và tăng sức mạnh cổ tay.
Một số trường hợp nặng có thể cần can thiệp ngoại khoa.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Người bệnh nên đi khám sớm nếu có các dấu hiệu:

Sưng đau cổ tay kéo dài hoặc ngày càng tăng.
Hạn chế vận động rõ rệt.
Đau kèm sốt, nóng đỏ vùng khớp.
Tràn dịch tái phát nhiều lần.

Phòng ngừa tràn dịch khớp cổ tay

Một số biện pháp giúp hạn chế nguy cơ tràn dịch khớp cổ tay gồm:

Tránh vận động cổ tay quá mức hoặc sai tư thế.
Nghỉ giải lao hợp lý khi làm việc lặp đi lặp lại.
Khởi động và giãn cơ cổ tay trước khi chơi thể thao.
Điều trị sớm các chấn thương và bệnh lý xương khớp liên quan.

Tràn dịch khớp cổ tay là tình trạng phổ biến, có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc nhận biết sớm triệu chứng, xác định đúng nguyên nhân và điều trị kịp thời giúp bảo vệ chức năng khớp cổ tay, hạn chế biến chứng và duy trì chất lượng cuộc sống.