Viêm đường tiết niệu nữ là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân, cách điều trị

Do đặc điểm cấu tạo niệu đạo ngắn và gần hậu môn, phụ nữ có nguy cơ mắc viêm đường tiết niệu cao hơn nam giới. Tuy không phải bệnh lý hiếm gặp, nhưng nhiều người vẫn chủ quan, tự điều trị hoặc trì hoãn thăm khám, dẫn đến bệnh kéo dài, tái phát nhiều lần và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

Viêm đường tiết niệu nữ là gì?

Viêm đường tiết niệu ở nữ là tình trạng nhiễm trùng xảy ra tại một hoặc nhiều bộ phận của hệ tiết niệu, bao gồm niệu đạo, bàng quang, niệu quản và thận. Nguyên nhân chủ yếu là do vi khuẩn xâm nhập và phát triển trong đường tiết niệu, gây viêm nhiễm và rối loạn chức năng bài tiết nước tiểu.

Ở phụ nữ, viêm đường tiết niệu thường gặp nhất là viêm bàng quang và viêm niệu đạo. Nếu không được điều trị kịp thời, nhiễm trùng có thể lan lên thận, gây viêm thận - bể thận và nhiều biến chứng nguy hiểm khác.

Dấu hiệu viêm đường tiết niệu ở nữ giới

Các triệu chứng viêm đường tiết niệu ở nữ thường khá điển hình và dễ nhận biết, bao gồm:

• Tiểu buốt, tiểu rắt, cảm giác nóng rát khi đi tiểu.
• Buồn tiểu liên tục, đi tiểu nhiều lần nhưng lượng nước tiểu ít.
• Nước tiểu đục, có mùi khai nồng, đôi khi lẫn máu.
• Đau tức vùng bụng dưới, vùng hạ vị hoặc thắt lưng.
• Trường hợp nặng có thể kèm sốt, ớn lạnh, buồn nôn, nôn.

Khi xuất hiện các dấu hiệu trên, đặc biệt là tiểu buốt kéo dài hoặc tiểu ra máu, người bệnh nên đi khám sớm để xác định nguyên nhân và điều trị đúng hướng.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây viêm đường tiết niệu nữ

Viêm đường tiết niệu ở nữ hình thành khi vi khuẩn xâm nhập và phát triển trong hệ tiết niệu. Việc hiểu rõ nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ giúp phụ nữ chủ động phòng ngừa và giảm nguy cơ tái phát bệnh.

Nguyên nhân thường gặp

Viêm đường tiết niệu ở nữ chủ yếu do vi khuẩn xâm nhập theo đường ngược dòng từ niệu đạo lên bàng quang và thận. Trong đó, Escherichia coli là tác nhân phổ biến nhất. Ngoài ra còn có các vi khuẩn khác như Proteus, Klebsiella, Enterobacter, Chlamydia, lậu cầu…

Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh

Bên cạnh tác nhân vi khuẩn, nhiều yếu tố sinh lý và thói quen sinh hoạt có thể làm tăng nguy cơ viêm đường tiết niệu ở nữ giới, bao gồm:

• Quan hệ tình dục, đặc biệt là không vệ sinh đúng cách trước và sau khi giao hợp.
• Vệ sinh vùng kín không đúng, lau từ sau ra trước.
• Nhịn tiểu thường xuyên, gây ứ đọng nước tiểu.
• Phụ nữ mang thai hoặc mãn kinh do thay đổi nội tiết tố.
• Đái tháo đường, suy giảm miễn dịch.
• Có sỏi đường tiết niệu, dị dạng đường niệu.

Những yếu tố này tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển và gây nhiễm trùng đường tiết niệu.

Viêm đường tiết niệu nữ có nguy hiểm không?

Viêm đường tiết niệu ở nữ không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng nếu không điều trị kịp thời và đúng cách, bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng:

• Viêm thận - bể thận cấp hoặc mạn tính.
• Nhiễm trùng huyết, suy thận trong trường hợp nặng.
• Ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, tăng nguy cơ vô sinh.
• Ở phụ nữ mang thai, bệnh có thể làm tăng nguy cơ sinh non.

Do đó, việc phát hiện sớm và điều trị đầy đủ đóng vai trò rất quan trọng.

Cách điều trị viêm đường tiết niệu ở nữ

Điều trị viêm đường tiết niệu nữ nhằm loại bỏ vi khuẩn gây bệnh và ngăn ngừa tái phát. Tùy mức độ bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phù hợp.

• Điều trị bằng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ, dựa trên mức độ nhiễm trùng và kết quả xét nghiệm nước tiểu
• Trường hợp nhẹ có thể điều trị ngoại trú, trong khi nhiễm trùng nặng cần nhập viện và dùng kháng sinh đường tĩnh mạch
• Với bệnh nhân tái phát nhiều lần, bác sĩ có thể cân nhắc kháng sinh dự phòng liều thấp hoặc các biện pháp hỗ trợ khác

Người bệnh không tự ý mua thuốc, không dùng lại kháng sinh cũ, vì có thể dẫn đến kháng thuốc và làm bệnh khó điều trị hơn.

Phòng ngừa viêm đường tiết niệu ở nữ giới

Để giảm nguy cơ mắc và tái phát viêm đường tiết niệu, phụ nữ cần duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh và chăm sóc hệ tiết niệu đúng cách. Một số biện pháp phòng ngừa hiệu quả bao gồm:

• Giữ vệ sinh vùng kín sạch sẽ, đặc biệt là trước và sau khi quan hệ tình dục.
• Uống đủ nước mỗi ngày để tăng lượng nước tiểu, giúp đào thải vi khuẩn ra khỏi đường tiết niệu.
• Không nhịn tiểu, đi tiểu ngay khi có nhu cầu để tránh ứ đọng nước tiểu.
• Đi tiểu trước và sau khi giao hợp nhằm hạn chế vi khuẩn xâm nhập vào niệu đạo.
• Khi vệ sinh sau đại tiện, lau từ trước ra sau để tránh đưa vi khuẩn từ hậu môn vào đường tiểu.
• Tránh mặc quần lót quá chật, chất liệu bí, ưu tiên đồ lót cotton thấm hút tốt.
• Hạn chế sử dụng các sản phẩm dễ gây kích ứng vùng kín như dung dịch tẩy rửa mạnh, chất khử mùi.
• Điều trị triệt để các bệnh lý nền như sỏi tiết niệu, đái tháo đường hoặc các bất thường đường niệu.

Lưu ý quan trọng: Nếu từng bị viêm đường tiết niệu tái phát nhiều lần, phụ nữ nên thăm khám định kỳ và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để xây dựng kế hoạch phòng ngừa phù hợp, giúp hạn chế tối đa nguy cơ tái phát và biến chứng lâu dài.

Viêm đường tiết niệu nữ là bệnh lý phổ biến nhưng không nên xem nhẹ. Việc nhận biết sớm dấu hiệu, hiểu rõ nguyên nhân và điều trị đúng cách giúp ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm và hạn chế tái phát. Khi có triệu chứng nghi ngờ, phụ nữ nên chủ động thăm khám tại cơ sở y tế uy tín để được tư vấn và điều trị kịp thời.