Vì sao nắng nóng dễ làm tăng nguy cơ mắc bệnh dại?

Nắng nóng có thể khiến vật nuôi bồn chồn hơn, tăng đi lang thang tìm nước hoặc thức ăn, từ đó làm tăng nguy cơ tiếp xúc và va chạm với người. Chính vì vậy, nắng nóng có thể gián tiếp làm tăng nguy cơ mắc bệnh dại, đặc biệt ở những khu vực có nhiều động vật nuôi chưa được tiêm phòng đầy đủ.

Vì sao nắng nóng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh dại?

Nhiều người cho rằng bệnh dại chỉ liên quan đến việc bị chó hoặc mèo cắn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dịch tễ, thời tiết nắng nóng chính là yếu tố xúc tác khiến nguy cơ bệnh dại gia tăng rõ rệt bởi ít nhất bốn nguyên nhân quan trọng sau đây.

Chó mèo dễ stress, kích động và hung dữ hơn trong thời tiết oi bức

Nắng nóng làm giảm ngưỡng chịu đựng của cả người lẫn vật nuôi. Làm chó mèo dễ mệt, stress nhiệt, thay đổi nhịp sinh hoạt tăng khả năng hiểu lầm, xử lý sai tình huống, dễ căng thẳng và kích thích hơn, làm tăng nguy cơ xung đột, cắn nhau hoặc cắn người.

Tình trạng stress nhiệt có thể khiến chúng trở nên dễ cáu gắt hơn, phản ứng mạnh hơn bình thường và tăng xu hướng tấn công dù chỉ bị kích thích nhẹ. Thực tế đã ghi nhận nhiều trường hợp chó nuôi lâu năm vốn hiền lành nhưng trong những đợt nóng kéo dài lại đột ngột trở nên hung hãn, cắn liên tiếp nhiều người và cả vật nuôi xung quanh.

Đây là lý do số vụ chó cắn người thường tăng rõ rệt vào mùa hè.

Virus dại có điều kiện lan truyền mạnh hơn khi vật nuôi thả rông nhiều

Nắng nóng cũng là thời điểm chó mèo thường ra ngoài nhiều hơn để tìm nước, lang thang nhiều hơn và tăng tiếp xúc với các động vật lạ. Việc giao phối, cào cắn ngoài tầm kiểm soát trong giai đoạn này khiến nguy cơ lây truyền virus dại trong quần thể vật nuôi tăng lên đáng kể.

Chỉ cần một con mang virus dại, những va chạm như cắn nhau hoặc cào cấu cũng có thể khiến mầm bệnh nhanh chóng phát tán sang nhiều con khác.

Nguy cơ này đặc biệt cao tại những khu dân cư vẫn còn tình trạng nuôi chó thả rông, không rọ mõm, không xích giữ và không tiêm phòng định kỳ. Khi một con chó nhiễm bệnh xâm nhập vào khu vực dân cư, khả năng hình thành ổ dịch là rất lớn.

Mùa hè: Thời điểm trẻ em tăng nguy cơ phơi nhiễm bệnh dại

Mùa nóng là thời điểm trẻ em nghỉ hè, hoạt động vui chơi ngoài trời nhiều hơn, người lớn cũng tiếp xúc với vật nuôi thường xuyên hơn nên nguy cơ bị cào cắn tăng cao. Tuy nhiên, nhiều người lại chủ quan khi chỉ bị cào xước nhẹ, bị chó mèo liếm vào vùng da trầy hoặc bị cắn nông ít chảy máu.

Đây là quan niệm hết sức nguy hiểm, bởi virus dại không chỉ xâm nhập qua những vết cắn sâu mà còn có thể đi vào cơ thể qua vết cào, niêm mạc mắt, mũi, miệng hoặc bất kỳ vùng da nào đang tổn thương.

Điều đáng lo ngại là bệnh dại gần như tử vong 100% khi đã phát triệu chứng, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu được tiêm vắc xin đúng thời điểm.

Dấu hiệu nhận biết chó mèo nghi mắc bệnh dại trong mùa nóng

Người dân cần đặc biệt cảnh giác nếu vật nuôi xuất hiện một hoặc nhiều biểu hiện sau:

Thể điên cuồng:

• Kích động, tăng hoạt động, rất hung dữ, tấn công, cắn người, động vật, cắn đồ vật.
• Thay đổi tính nết rõ: đang sợ người thành bỗng dạn, liều, đuổi theo người, xe.
• Nhạy tiếng động, dễ bị kích thích, có thể “sủa khàn”, tru bất thường.
• Có thể có nuốt khó, sặc nước, chảy dãi, tăng tiết nước bọt.

Sau giai đoạn kích động sẽ nhanh chóng chuyển sang liệt, co giật rồi chết trong vài ngày.

Thể liệt/“câm”:

• Thường dễ bị bỏ sót vì không hung dữ, ít hoặc không cắn.
• Hàm trễ, miệng há, khó/không nuốt, dãi chảy liên tục.
• Liệt dần: Từ cơ hầu - họng, mặt đến tứ chi, thân sau, cuối cùng liệt toàn thân, khó thở.

Khi xuất hiện các dấu hiệu trên, tuyệt đối không tiếp xúc gần, không vuốt ve và không tự ý bắt giữ, bởi nguy cơ bị tấn công hoặc phơi nhiễm virus dại là rất cao.

Bị chó mèo cắn trong mùa nắng nóng: Xử trí ngay, đừng chờ theo dõi

Một sai lầm phổ biến hiện nay là chờ xem vài hôm con vật có biểu hiện gì rồi mới đi tiêm. Đây là suy nghĩ cực kỳ nguy hiểm, bởi virus dại sau khi xâm nhập sẽ âm thầm di chuyển theo dây thần kinh lên não. Khi đã xuất hiện triệu chứng như sợ nước, co giật, khó nuốt hay kích thích thần kinh thì gần như không còn khả năng cứu sống.

 Xử trí đúng ngay sau khi bị cắn/cào:

• Rửa vết thương dưới vòi nước với xà phòng ít nhất 15 phút.
• Sát khuẩn bằng cồn hoặc povidine.
• Tuyệt đối không đắp lá, không bôi thuốc dân gian.
• Đến cơ sở y tế/tiêm chủng càng sớm càng tốt để được chỉ định tiêm vắc xin dại và huyết thanh kháng dại nếu cần.

Các chuyên gia truyền nhiễm nhấn mạnh: bệnh dại một khi đã phát ra triệu chứng thì không còn cơ hội cứu chữa. Vì vậy, tiêm phòng càng sớm thì cơ hội sống càng cao, còn chậm trễ đồng nghĩa với việc đánh đổi bằng tính mạng.

Không chỉ cần tiêm sau khi bị chó mèo cắn, những người thường xuyên tiếp xúc với động vật như người nuôi chó mèo, nhân viên thú y, người giao hàng, hay trẻ nhỏ sống trong khu dân cư có nhiều chó thả rông cũng nên chủ động tiêm vắc xin dại dự phòng. Đây là cách hiệu quả nhất để giảm nguy cơ và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Tại Tiêm chủng Long Châu, khách hàng sẽ được bác sĩ và nhân viên y tế tư vấn chi tiết về phác đồ tiêm phù hợp trong từng trường hợp: từ xử trí sau phơi nhiễm khi bị cắn, cào đến tiêm dự phòng cho nhóm nguy cơ cao. Quy trình thăm khám, sàng lọc và tiêm chủng được thực hiện bài bản, nhanh chóng, giúp người dân an tâm chủ động bảo vệ bản thân và gia đình, đặc biệt trong mùa nắng nóng - thời điểm bệnh dại có xu hướng gia tăng.

Bệnh dại không bùng phát rầm rộ như nhiều dịch bệnh khác, nhưng lại là một trong những căn bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ tử vong gần như tuyệt đối khi đã phát triệu chứng. Trong điều kiện nắng nóng kéo dài, nguy cơ chó mèo trở nên hung dữ, tăng tiếp xúc và lây truyền virus càng khiến cộng đồng không thể chủ quan. Chủ động theo dõi vật nuôi, xử trí đúng khi bị cắn và tiêm vắc xin dại kịp thời chính là “lá chắn” đơn giản nhưng hiệu quả nhất để bảo vệ tính mạng cho bản thân và gia đình.