Bệnh dại đáng lo ngại, Bộ Y tế cảnh báo người dân không chủ quan

Bệnh dại là bệnh nhiễm virus nguy hiểm, lây truyền chủ yếu từ động vật sang người qua vết cắn, cào, liếm… hoặc tiếp xúc với nước bọt chứa virus. Dù có thể phòng ngừa bằng tiêm phòng và xử trí sau phơi nhiễm đúng cách, bệnh vẫn có nguy cơ gây hậu quả nghiêm trọng, đe dọa đến tính mạng nếu người dân chủ quan.

Bệnh dại đáng lo ngại vì nguy cơ tử vong rất cao

Bệnh dại là bệnh nhiễm virus nguy hiểm, có thể đe dọa đến sinh mạng nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa được. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, virus có thể di chuyển đến não và tủy sống, gây tổn thương nghiêm trọng thần kinh trung ương từ đó, người bệnh một khi đã lên cơn Dại, không còn phương pháp cứu chữa hữu hiệu, gây tử vong gần như tuyệt đối.

Ở giai đoạn đầu, bệnh dại thường khó nhận biết với các biểu hiện như sốt, đau đầu, mệt mỏi hoặc đau, tê tại vị trí bị cắn. Khi bệnh chuyển sang giai đoạn tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng thần kinh như:

• Kích động, thay đổi hành vi.
• Co thắt cơ vùng họng, sợ nước.
• Nhạy cảm với ánh sáng, âm thanh.
• Liệt cơ, rối loạn ý thức.

Khi triệu chứng bệnh dại xuất hiện, nguy cơ tử vong là 100%. Vì vậy, việc phòng ngừa và xử trí sớm sau khi bị động vật nghi mắc bệnh dại cắn đóng vai trò quan trọng.

Nhiều người vẫn chủ quan vì cho rằng chỉ động vật hoang dã mới có nguy cơ truyền bệnh. Tuy nhiên, chó, mèo nuôi chưa được tiêm phòng đầy đủ cũng có thể mang virus dại và lây truyền qua nước bọt. Do đó, mọi trường hợp bị động vật cắn hoặc cào đều cần được đánh giá nguy cơ và tư vấn y tế kịp thời.

Bệnh dại lây truyền như thế nào và ai có nguy cơ cao?

Virus dại chủ yếu lây truyền qua nước bọt của động vật nhiễm bệnh, phổ biến nhất là khi người bị chó, mèo hoặc động vật có vú khác cắn. Virus có thể xâm nhập vào cơ thể qua vết thương trên da, niêm mạc và gây bệnh nếu không được xử trí kịp thời.

Ngoài vết cắn, bệnh dại cũng có thể lây truyền trong một số trường hợp như:

• Bị động vật cào gây trầy xước da khi móng có dính nước bọt chứa virus.
• Nước bọt của động vật nhiễm bệnh tiếp xúc với vết thương hở.
• Nước bọt tiếp xúc với niêm mạc như mắt, mũi hoặc miệng.

Nguy cơ mắc bệnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố như vị trí, mức độ tổn thương, loại động vật tiếp xúc và tình trạng tiêm phòng của vật nuôi.

Một số nhóm có nguy cơ phơi nhiễm bệnh dại cao gồm:

• Trẻ em: Dễ tiếp xúc gần với chó, mèo hoặc động vật lạ nhưng chưa nhận thức đầy đủ về nguy hiểm khi bị cắn, cào.
• Người nuôi chó, mèo: Thường xuyên tiếp xúc với vật nuôi trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt khi chăm sóc hoặc xử lý vết thương cho động vật.
• Người làm việc liên quan trực tiếp đến động vật như kiểm lâm viên: Có nguy cơ tiếp xúc thường xuyên với động vật có khả năng mang virus dại.
• Người sinh sống tại khu vực có nhiều chó thả rông: Có khả năng gặp động vật chưa được quản lý hoặc tiêm phòng đầy đủ.

Trẻ em là nhóm cần được đặc biệt lưu ý vì thường có thói quen vuốt ve, chơi với động vật nhưng chưa hiểu rõ nguy cơ. Gia đình nên hướng dẫn trẻ không tự ý tiếp cận động vật lạ và báo cho người lớn khi bị cắn hoặc cào.

Ngoài ra, tiêm phòng dại đầy đủ cho chó, mèo cũng là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ lây truyền virus và bảo vệ cộng đồng.

Cần làm gì khi bị chó, mèo hoặc động vật nghi mắc bệnh dại cắn?

Khi bị chó, mèo hoặc động vật nghi mắc bệnh dại cắn, người dân cần xử trí sơ cứu ngay và không nên chờ theo dõi, đánh giá con vật quá lâu. Việc can thiệp sớm giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và tăng hiệu quả phòng ngừa.

Sau khi bị cắn hoặc cào, người bị phơi nhiễm nên thực hiện các bước sau:

• Rửa sạch vết thương: Rửa kỹ vùng bị cắn, cào bằng xà phòng dưới vòi nước sạch để làm sạch bề mặt tổn thương.
• Sát khuẩn vết thương: Sử dụng dung dịch sát khuẩn phù hợp nếu có sẵn.
• Không tự xử lý bằng phương pháp dân gian: Tránh đắp lá, bôi thuốc không rõ nguồn gốc hoặc áp dụng các cách chưa được kiểm chứng.
• Đến cơ sở y tế: Được đánh giá mức độ phơi nhiễm và tư vấn tiêm vắc xin phòng dại hoặc các biện pháp cần thiết khác.

Một số người có tâm lý chờ xem con vật có biểu hiện bất thường mới đi tiêm phòng. Tuy nhiên, việc trì hoãn có thể làm tăng nguy cơ bỏ lỡ thời điểm phòng bệnh hiệu quả, bởi động vật có thể mang virus Dại trước khi xuất hiện dấu hiệu rõ ràng của bệnh.

Việc có cần tiêm vắc xin phòng dại hoặc sử dụng huyết thanh kháng dại hay không sẽ được nhân viên y tế đánh giá dựa trên loại động vật, vị trí vết thương và tình trạng phơi nhiễm thực tế.

Một số sai lầm thường gặp sau khi bị động vật cắn gồm:

• Chủ quan vì cho rằng chó, mèo nuôi trong nhà không có nguy cơ gây bệnh.
• Chỉ vệ sinh vết thương bên ngoài mà không đi kiểm tra y tế.
• Chờ xuất hiện triệu chứng bệnh mới bắt đầu điều trị.
• Tự áp dụng các phương pháp xử lý chưa có cơ sở khoa học.

Những hành động này có thể làm giảm cơ hội phòng ngừa bệnh dại kịp thời. Vì vậy, khi có nguy cơ phơi nhiễm, người dân nên chủ động đến cơ sở y tế để được hướng dẫn phù hợp.

Tiêm vắc xin phòng dại là biện pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe

Tiêm vắc xin phòng dại là biện pháp quan trọng giúp cơ thể tạo miễn dịch đặc hiệu chống lại virus dại, từ đó giảm nguy cơ nhiễm và mắc bệnh khi có phơi nhiễm.

Hiện nay, tiêm phòng dại gồm hai trường hợp chính:

• Tiêm phòng trước phơi nhiễm: Dành cho người có nguy cơ cao, thường xuyên tiếp xúc với virus dại như người làm việc liên quan đến động vật.
• Tiêm phòng sau phơi nhiễm: Áp dụng cho người bị chó, mèo hoặc động vật nghi mắc bệnh dại cắn, cào hoặc tiếp xúc với nguồn có nguy cơ.

Lịch tiêm và số mũi tiêm sẽ được tư vấn dựa trên từng trường hợp cụ thể. Vì vậy, chúng ta nên đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ và hướng dẫn phù hợp.

Bên cạnh tiêm vắc xin, cần chủ động phòng bệnh bằng cách tiêm phòng dại đầy đủ cho chó, mèo, hạn chế tiếp xúc với động vật bất thường và hướng dẫn trẻ nhỏ cách tiếp cận động vật an toàn.

Người dân có thể đến Tiêm chủng Long Châu để được tư vấn tiêm vắc xin phòng dại theo lịch và theo dõi sức khỏe sau tiêm.

Bệnh dại đáng lo ngại vì có thể gây tử vong khi phát bệnh, trong khi nguy cơ này hoàn toàn có thể ngăn ngừa được nếu mỗi chúng ta xử trí đúng sau phơi nhiễm và tiêm vắc xin kịp thời. Khi bị chó, mèo hoặc động vật nghi mắc bệnh dại cắn, không nên chủ quan mà cần đến ngay các cơ sở y tế để được tư vấn và chỉ định phù hợp nhất.