Hướng dẫn bổ sung canxi cho bà bầu đúng cách trong thai kỳ

Trong thời gian mang thai, nhiều mẹ bầu thường gặp tình trạng thiếu canxi nhưng chưa biết cách bổ sung hợp lý. Dưới đây là hướng dẫn bổ sung canxi cho bà bầu đầy đủ và hiệu quả trong suốt thai kỳ.

Vì sao cần bổ sung canxi cho bà bầu?

Ở phụ nữ mang thai, canxi đóng vai trò thiết yếu trong việc hình thành xương, răng và đảm bảo sự phát triển toàn diện của thai nhi. Trong suốt thai kỳ, nhu cầu canxi của cơ thể tăng dần theo từng giai đoạn.

Mặc dù cơ thể mẹ bầu có khả năng giải phóng một phần canxi từ xương để đáp ứng nhu cầu tăng cao, nhưng cơ chế này thường chưa đủ. Thực tế, nhu cầu canxi của phụ nữ mang thai càng về cuối kỳ càng tăng mạnh. Nếu không được cung cấp đầy đủ, thai nhi có nguy cơ gặp phải những vấn đề phát triển nghiêm trọng như chậm phát triển, còi xương bẩm sinh, khò khè, dị dạng xương…

Trong giai đoạn cho con bú, việc bổ sung canxi cũng vô cùng quan trọng. Nếu thiếu hụt, chất lượng sữa mẹ giảm, dẫn đến mỗi 100 ml sữa mẹ không đảm bảo đủ 34 mg canxi. Trẻ sơ sinh thiếu canxi có thể xuất hiện các dấu hiệu như dễ giật mình, co giật, quấy khóc nhiều và giấc ngủ không yên. Những biểu hiện này có thể xuất hiện sau vài ngày, vài tuần, hoặc thậm chí một tháng sau sinh.

Không chỉ quan trọng với thai nhi, việc bổ sung canxi còn giúp bảo vệ sức khỏe của chính người mẹ. Khi thiếu canxi, mẹ bầu thường cảm thấy tê bì chân, mệt mỏi và khó ngủ. Trong thời gian cho con bú, mẹ dễ bị suy nhược, đổ mồ hôi trộm, đau lưng, mỏi vai, đau khớp. Tình trạng thiếu canxi kéo dài, đặc biệt sau nhiều lần sinh nở, là yếu tố nguy cơ dẫn đến loãng xương khi bước vào giai đoạn mãn kinh.

Bà bầu nên bổ sung bao nhiêu canxi khi mang thai?

Mẹ đã biết khi nào nên bắt đầu bổ sung canxi trong thai kỳ để duy trì sức khỏe và hỗ trợ sự phát triển toàn diện của thai nhi chưa? Nếu chưa rõ, mẹ có thể tham khảo bảng dưới đây về lượng canxi khuyến nghị mỗi ngày theo từng giai đoạn, dựa trên hướng dẫn của Viện Dinh dưỡng Quốc gia Việt Nam:

Theo chuyên gia dinh dưỡng, để đảm bảo cung cấp đủ canxi, mẹ bầu và mẹ đang cho con bú nên ưu tiên các thực phẩm tự nhiên giàu canxi. Khi nhu cầu tăng cao, ngoài chế độ ăn, mẹ có thể bổ sung thêm bằng viên uống hoặc thực phẩm chức năng để đáp ứng lượng canxi cần thiết, giúp mẹ khỏe mạnh và hỗ trợ bé phát triển tốt.

Nên bổ sung canxi cho bà bầu từ tháng thứ mấy?

Về câu hỏi “Bà bầu nên bổ sung canxi từ tháng thứ mấy?”, các chuyên gia dinh dưỡng nhấn mạnh rằng canxi là dưỡng chất thiết yếu, cần được bổ sung liên tục. Do đó, việc lên kế hoạch cung cấp canxi nên bắt đầu ngay từ trước khi mang thai và tiếp tục trong suốt thai kỳ, kéo dài đến giai đoạn cho con bú, với lượng canxi được điều chỉnh tăng dần theo từng giai đoạn phát triển.

Đặc biệt, từ tuần thứ 20 của thai kỳ trở đi, nhu cầu canxi của mẹ tăng cao do thai nhi phát triển nhanh về xương, răng và hộp sọ. Nếu mẹ không được bổ sung đủ canxi trong giai đoạn này, cơ thể sẽ phải huy động canxi từ dự trữ của mẹ để đáp ứng nhu cầu của thai nhi, dẫn đến mất mát canxi đáng kể, ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và làm tăng nguy cơ gặp các vấn đề trong thai kỳ.

Cách bổ sung canxi cho bà bầu và mẹ đang nuôi con bú

Mẹ bầu và các mẹ đang nuôi con bú có thể cung cấp canxi cho cơ thể chủ yếu từ hai nguồn sau:

Thực phẩm tự nhiên giàu canxi

Bổ sung canxi từ thực phẩm tự nhiên là phương pháp an toàn và hiệu quả nhất. Trong bữa ăn hàng ngày, bên cạnh việc đảm bảo đủ 4 nhóm chất dinh dưỡng cơ bản (đạm, tinh bột, chất béo, vitamin và khoáng chất), mẹ bầu và mẹ cho con bú nên chú trọng tăng cường các thực phẩm giàu canxi, bao gồm:

• Sữa và các sản phẩm từ sữa: Sữa tươi, sữa bò, sữa bột, sữa đậu nành, sữa hạt sen, sữa hạt óc chó, sữa hạt gạo, sữa hạt điều, sữa hạnh nhân, sữa chua, phô mai…
• Cá: Cá mòi, cá hồi, cá trích, cá chép, cá mè hoa, cá rô phi, cá trắm cỏ, cá nục, cá tuyết, cá ngừ…
• Động vật có vỏ: Tôm, cua, sò, hến, nghêu, hàu…
• Thịt: Thịt gà, thịt vịt, thịt bò, thịt cừu…
• Trứng: Trứng gà, trứng vịt…
• Rau củ: Cà rốt, củ cải, củ dền, khoai lang, bí đỏ…
• Rau xanh: Bông cải xanh, cải xoăn, rau mồng tơi, rau dền, rau bina, đậu bắp, đậu rồng, cần tây, giá đỗ, cải thìa, rau bổ ngót, măng tây, cải cầu vồng, rau diếp, cải rổ, đậu cove…
• Các loại hạt: Hạt vừng, hạt hạnh nhân, hạt chia, hạt lanh, hạt dẻ cười, hạt phỉ, hạt mắc ca, hạt hướng dương, hạt hồ đào…
• Các loại đậu: Đậu phộng, đậu lăng, đậu trắng, đậu xanh…
• Trái cây: Chuối, cam, lê, mận, dâu, đu đủ, dâu tây, vải, măng cầu xiêm, bơ, xoài, ổi, mít, táo, quýt, kiwi, chà là…

Bằng các loại thuốc, thực phẩm chức năng bổ sung canxi

Ngoài việc bổ sung canxi từ thực phẩm tự nhiên, mẹ bầu (từ tháng thứ 4 của thai kỳ) và mẹ đang cho con bú có thể được khuyến nghị dùng thuốc hoặc thực phẩm chức năng để đảm bảo cơ thể nhận đủ lượng canxi cần thiết theo từng giai đoạn.

Cần lưu ý, khi sử dụng canxi dưới dạng thuốc hoặc thực phẩm chức năng, mẹ nên tránh uống cùng lúc với các loại rau xanh. Nguyên nhân là canxi có thể bị giảm hấp thu khi dùng cùng thực phẩm giàu oxalate hoặc phytate (một số rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt).

Hiện nay trên thị trường có nhiều loại sản phẩm bổ sung canxi để mọi người lựa chọn. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn và hiệu quả, mẹ không nên tự ý mua thuốc. Cách chọn canxi cho bà bầu tốt nhất là tham khảo ý kiến hoặc nhận tư vấn từ bác sĩ trước khi sử dụng. Việc bổ sung canxi quá liều có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho cả mẹ và thai nhi.

Đặc biệt, các mẹ bầu mắc tiểu đường thai kỳ, cao huyết áp, ăn chay hoặc không dung nạp lactose cần thận trọng khi dùng thuốc bổ sung canxi và nên được hướng dẫn bởi chuyên gia y tế.

Phản ứng phụ khi bà bầu uống canxi

Mặc dù chỉ chiếm khoảng 2% trọng lượng cơ thể, canxi là khoáng chất rất quan trọng đối với sức khỏe mẹ bầu và sự phát triển của thai nhi. Việc thiếu hoặc thừa canxi đều có thể gây ảnh hưởng xấu. Cụ thể:

Thiếu canxi ở bà bầu

Trong thai kỳ, nếu mẹ bầu thiếu canxi sẽ không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn tác động đến sự phát triển của thai nhi.

• Ảnh hưởng đến mẹ bầu: Thường xuyên bị chuột rút, tê bì chân, mất ngủ; cơ thể mệt mỏi, uể oải; sâu răng, đau nhức răng; mỏi xương khớp, đau lưng, loãng xương khi bước vào giai đoạn tiền mãn kinh…
• Ảnh hưởng đến thai nhi: Chậm mọc răng, chậm phát triển, còi xương bẩm sinh, khò khè bẩm sinh, biến dạng xương, chậm lớn ngay cả khi trưởng thành.

Thừa canxi ở bà bầu

Bổ sung quá nhiều canxi cũng gây ra nhiều hệ quả không mong muốn:

• Ảnh hưởng đến thai nhi: Thai nhi có thể kém phát triển, tăng canxi máu, thóp đóng sớm, xương hàm biến dạng (rộng và nhô ra trước), bánh nhau tăng canxi hóa, giảm trao đổi chất giữa mẹ và thai nhi…
• Ảnh hưởng đến mẹ bầu: Táo bón, đau đầu, mệt mỏi, biếng ăn, khát nước thường xuyên, nguy cơ hình thành sỏi thận tăng cao…

Lưu ý và cách uống canxi cho bà bầu

Việc bổ sung canxi trong thai kỳ rất quan trọng để duy trì sức khỏe mẹ và hỗ trợ sự phát triển toàn diện của thai nhi. Tuy nhiên, để tránh bổ sung quá liều gây hại, mẹ bầu cần chú ý các điểm sau:

• Trước khi dùng thuốc bổ sung canxi, mẹ nên kiểm tra tình trạng thiếu hoặc thừa canxi trong cơ thể. Việc này giúp xác định lượng canxi phù hợp với nhu cầu thực tế của bà bầu.

• Luôn tuân thủ hướng dẫn và liều lượng của bác sĩ, không tự ý tăng hoặc giảm liều để tránh tác hại đến sức khỏe.
• Tránh uống canxi cùng lúc với sắt, kẽm, kháng sinh, levothyroxin hoặc tetracycline (dùng cho bệnh suy giáp), nên cách nhau tối thiểu 2 giờ. Ngoài ra, không nên uống canxi cùng các thực phẩm hoặc thức uống như trà xanh, cacao, socola…
• Khi bổ sung canxi, nên kết hợp thêm vitamin D để tăng khả năng hấp thu. Đồng thời, cần đảm bảo cơ thể không thiếu vitamin D, vì vitamin D giúp tăng hấp thu canxi khoảng 40%.
• Thời điểm lý tưởng để uống canxi là buổi sáng, khoảng 1 giờ sau bữa ăn. Tránh uống vào buổi tối vì dễ gây lắng canxi, hình thành sỏi thận và ảnh hưởng giấc ngủ.
• Mỗi lần cơ thể chỉ hấp thu tối đa khoảng 500 mg, nên chia thành nhiều lần uống trong ngày để đạt hiệu quả tốt nhất.
• Các mẹ bầu mắc tiểu đường thai kỳ, bệnh tim mạch, thừa cân - béo phì, cao huyết áp hoặc có nguy cơ tiền sản giật cần được bác sĩ tư vấn trước khi dùng thuốc bổ sung canxi, không nên tự ý sử dụng.
• Bên cạnh việc uống thuốc, mẹ bầu vẫn nên ưu tiên bổ sung canxi từ thực phẩm tự nhiên thông qua chế độ ăn khoa học hàng ngày, đây là phương pháp an toàn và được khuyến khích.

Những câu hỏi thường gặp khi bổ sung canxi cho bà bầu

Bổ sung canxi quan trọng trong tam cá nguyệt nào?

Bổ sung canxi quan trọng ở cả ba tam cá nguyệt đặc biệt trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba của thai kỳ, khi thai nhi phát triển mạnh về xương và răng. Ở giai đoạn này, nhu cầu canxi của mẹ bầu tăng rõ rệt để đáp ứng sự hình thành khung xương cho bé. Nếu thiếu canxi, thai nhi sẽ lấy từ cơ thể mẹ, làm mẹ dễ bị đau nhức và loãng xương. Vì vậy, mẹ bầu cần chú ý bổ sung canxi đầy đủ, đúng giai đoạn.

Canxi cho bà bầu uống khi nào?

Bà bầu nên uống canxi vào buổi sáng hoặc trưa, tốt nhất là sau bữa ăn khoảng 1 - 2 giờ để cơ thể hấp thu hiệu quả. Không nên uống canxi vào buổi tối vì có thể làm tăng nguy cơ lắng đọng canxi và gây khó ngủ.

Bà bầu uống canxi sớm có sao không?

Bà bầu uống canxi sớm thường không gây hại nếu dùng đúng liều và có chỉ định phù hợp. Trong 3 tháng đầu, nhu cầu canxi của thai nhi chưa cao nên mẹ bầu chỉ cần bổ sung khi chế độ ăn không đáp ứng đủ hoặc có nguy cơ thiếu hụt. 

Mẹ bầu uống canxi đến tháng thứ mấy thì dừng?

Mẹ bầu thường bổ sung canxi đến hết thai kỳ, đặc biệt là tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba, khi nhu cầu canxi của thai nhi tăng cao. Sau khi sinh, việc có tiếp tục uống canxi hay không sẽ phụ thuộc vào chế độ ăn và tình trạng sức khỏe, nhất là với mẹ cho con bú. Trong mọi trường hợp, mẹ bầu không nên tự ý ngừng hoặc kéo dài thời gian bổ sung canxi mà cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Uống canxi bao lâu thì uống sữa?

Sau khi uống canxi, bạn nên đợi ít nhất 2 giờ rồi mới uống sữa. Nguyên nhân là vì canxi có trong sữa và canxi từ viên bổ sung có thể cạnh tranh nhau trong quá trình hấp thu, khiến cơ thể không hấp thu canxi một cách tối ưu, từ đó làm giảm hiệu quả sử dụng canxi.

Bà bầu nên uống canxi dạng viên hay nước?

Canxi dạng nước và dạng viên đều có những điểm mạnh và hạn chế riêng, do đó mẹ bầu nên dựa vào thể trạng và mức độ phù hợp để lựa chọn hình thức bổ sung thích hợp. Dù sử dụng loại canxi nào, mẹ cũng cần đảm bảo liều lượng đầy đủ nhằm đáp ứng nhu cầu canxi của cơ thể và hỗ trợ sự phát triển toàn diện của thai nhi.

Bà bầu uống 2 viên canxi mỗi ngày được không?

Bà bầu có thể uống 2 viên canxi mỗi ngày, nhưng chỉ khi tổng hàm lượng canxi trong 2 viên phù hợp với nhu cầu khuyến nghị theo từng giai đoạn thai kỳ. Việc uống 2 viên không đúng liều có thể dẫn đến dư thừa canxi, gây táo bón, đầy bụng hoặc tăng nguy cơ lắng đọng canxi. Vì vậy, mẹ bầu cần xem kỹ hàm lượng canxi mỗi viên và nên dùng theo chỉ định của bác sĩ hoặc dược sĩ.

Canxi cho bà bầu giá bao nhiêu?

Giá canxi bổ sung cho bà bầu tại Việt Nam hiện nay khác nhau tùy theo loại sản phẩm, thương hiệu, nguồn gốc xuất xứ, hàm lượng canxi và các chất hỗ trợ kèm theo như vitamin D, magiê hay kẽm. Khi lựa chọn canxi, mẹ bầu nên cân nhắc chất lượng sản phẩm, uy tín thương hiệu, thành phần dinh dưỡng và lời khuyên của bác sĩ hoặc dược sĩ, thay vì chỉ tập trung vào giá cả, để đảm bảo an toàn và hiệu quả bổ sung cho mẹ và bé.

Bài viết đã khép lại, hy vọng mẹ bầu đã có những thông tin hữu ích. Việc bổ sung canxi cho bà bầu đúng cách không chỉ giúp mẹ duy trì sức khỏe mà còn hỗ trợ thai nhi phát triển toàn diện. Bằng cách kết hợp chế độ ăn giàu canxi từ thực phẩm tự nhiên, bổ sung thêm vitamin D, cũng như sử dụng thuốc hoặc thực phẩm chức năng theo hướng dẫn của bác sĩ, mẹ bầu có thể đảm bảo nhu cầu canxi hàng ngày một cách an toàn và hiệu quả. Tuân thủ những nguyên tắc này sẽ giúp phòng ngừa các biến chứng do thiếu hoặc thừa canxi, đồng thời mang lại lợi ích lâu dài cho cả mẹ và bé.