Lượng sắt cần thiết cho bà bầu 3 tháng giữa: Bổ sung bao nhiêu là đủ và một số lưu ý cần biết

3 tháng giữa thai kỳ là giai đoạn thai nhi phát triển nhanh, cơ thể mẹ tăng thể tích máu, hình thành nhau thai và sản xuất máu cho thai nhi, tất cả đều đòi hỏi nhu cầu sắt cao hơn nhiều so với 3 tháng đầu. Nếu không bổ sung đủ, mẹ bầu có nguy cơ thiếu máu thiếu sắt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mẹ và sự phát triển toàn diện của thai nhi. Vậy lượng sắt cần bổ sung trong 3 tháng giữa là bao nhiêu?

Lượng sắt cần thiết cho bà bầu 3 tháng giữa là bao nhiêu?

Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các hiệp hội sản phụ khoa uy tín, mẹ bầu ở 3 tháng giữa nên bổ sung trung bình 27 - 30 mg sắt nguyên tố mỗi ngày. Lượng sắt này giúp đáp ứng nhu cầu tạo hồng cầu tăng cao do thể tích máu mẹ tăng, đồng thời hỗ trợ phát triển nhau thai và quá trình tạo máu của thai nhi. 

Nếu mẹ bầu có dấu hiệu thiếu máu hoặc kết quả xét nghiệm cho thấy thiếu sắt, bác sĩ có thể chỉ định liều cao hơn, từ 60 - 120 mg/ngày, tùy theo mức độ thiếu hụt. Việc bổ sung đúng liều lượng và đúng thời điểm không chỉ giúp phòng tránh thiếu máu thiếu sắt mà còn giảm nguy cơ sinh non, nhẹ cân ở trẻ sơ sinh và các biến chứng sản khoa khác. Do đó, việc theo dõi và bổ sung sắt đúng cách là bước quan trọng không thể bỏ qua trong hành trình mang thai khỏe mạnh.

Cách bổ sung sắt cho bà bầu đủ liều lượng mà không bị dư thừa

Bổ sung sắt đúng cách trong 3 tháng giữa thai kỳ giúp đáp ứng nhu cầu tăng cao của mẹ bầu, đồng thời hạn chế nguy cơ thừa sắt gây táo bón, buồn nôn và cản trở hấp thu các vi chất thiết yếu khác. Dưới đây là cách bổ sung sắt cho bà bầu đủ liều lượng nhưng không lo dư thừa mà các mẹ có thể tham khảo như:

Bổ sung sắt từ thực phẩm tự nhiên

Sắt trong thực phẩm tồn tại dưới hai dạng chính: Sắt heme và sắt non - heme. Sắt heme có nguồn gốc từ động vật, dễ hấp thu hơn, phổ biến trong thịt đỏ, gan, cá và trứng. Ngược lại, sắt non - heme có trong thực vật như rau lá xanh, đậu nành, hạt bí, ngũ cốc nguyên hạt, nhưng khả năng hấp thu kém hơn. Để tối ưu hấp thu sắt từ thực phẩm, mẹ bầu nên ăn kèm thực phẩm giàu vitamin C như cam, dứa, cà chua hoặc bưởi. Đồng thời, nên hạn chế uống trà, cà phê hoặc dùng thực phẩm giàu canxi gần thời điểm ăn vì các chất này có thể làm giảm hiệu quả hấp thu sắt từ khẩu phần ăn hàng ngày.

Bổ sung sắt từ viên uống

Viên sắt là giải pháp quan trọng dành cho mẹ bầu khi chế độ ăn hàng ngày không cung cấp đủ lượng sắt cần thiết. Trong 3 tháng giữa thai kỳ, mẹ nên bổ sung khoảng 27 - 30 mg sắt nguyên tố mỗi ngày và có thể cần liều cao hơn nếu bị thiếu máu. Nên uống sắt vào buổi sáng lúc đói, kết hợp với vitamin C để tăng hấp thu, đồng thời tránh dùng chung với sữa, canxi hoặc thuốc khác trong vòng 1 - 2 giờ. Đặc biệt, mẹ bầu cần khám thai định kỳ và làm xét nghiệm máu để theo dõi tình trạng dự trữ sắt, từ đó điều chỉnh liều dùng phù hợp, tránh thiếu hoặc dư gây hại cho sức khỏe.

Bà bầu bổ sung dư sắt có ảnh hưởng tới thai nhi không?

Bổ sung sắt là cần thiết trong thai kỳ, đặc biệt từ tam cá nguyệt thứ hai khi nhu cầu tạo máu của mẹ và thai nhi tăng mạnh. Tuy nhiên, nếu mẹ bầu tự ý uống sắt quá liều, vượt quá khuyến cáo, sẽ gây ra nhiều tác động tiêu cực đối với sức khỏe của cả mẹ và thai nhi. Một số rủi ro khi mẹ bầu bổ sung dư sắt như: 

Gây rối loạn phát triển thần kinh ở thai nhi

Sắt là vi chất cần thiết cho sự phát triển não bộ của thai nhi, nhưng nếu nồng độ sắt trong máu mẹ quá cao, có thể kích thích quá trình stress oxy hóa, dẫn đến tổn thương tế bào thần kinh. Một số nghiên cứu cho thấy tình trạng thừa sắt kéo dài có thể liên quan đến rối loạn hành vi và khả năng học tập ở trẻ nhỏ sau sinh.

Làm tăng nguy cơ sinh non và nhẹ cân khi sinh

Một số bằng chứng cho thấy nồng độ sắt cao quá mức trong thai kỳ có thể làm thay đổi chức năng nhau thai, cản trở việc cung cấp oxy và dưỡng chất đến thai nhi. Hệ quả là thai nhi có nguy cơ sinh non, suy dinh dưỡng bào thai hoặc thai chậm phát triển trong tử cung, dẫn đến nhẹ cân khi sinh và suy giảm miễn dịch.

Gây mất cân bằng hấp thu vi chất khác

Khi mẹ bầu bổ sung sắt quá liều, khả năng hấp thu các khoáng chất thiết yếu khác như kẽm, canxi, magie có thể bị cản trở. Điều này ảnh hưởng gián tiếp đến sự hình thành xương, miễn dịch và phát triển hệ thần kinh của thai nhi. Trạng thái mất cân bằng vi chất kéo dài có thể gây hậu quả lâu dài.

Một số lưu ý khi bổ sung sắt cho mẹ bầu

Bổ sung sắt trong thai kỳ là việc làm cần thiết để phòng ngừa thiếu máu, hỗ trợ phát triển thai nhi và duy trì sức khỏe của mẹ. Tuy nhiên, để sắt được hấp thu hiệu quả và tránh các tác dụng không mong muốn, mẹ bầu cần ghi nhớ những lưu ý quan trọng sau:

• Không tự ý dùng sắt liều cao: Mẹ bầu chỉ nên dùng viên sắt theo đúng liều lượng được bác sĩ chỉ định. Việc bổ sung quá liều có thể dẫn đến buồn nôn, táo bón, đầy bụng, thậm chí gây nhiễm độc sắt.
• Thời điểm uống sắt phù hợp: Nên uống viên sắt vào buổi sáng lúc đói, trước ăn khoảng 30 phút hoặc sau ăn ít nhất 1 giờ. Điều này giúp tăng khả năng hấp thu sắt vào máu.
• Kết hợp với vitamin C: Uống sắt cùng với nguồn vitamin C như nước cam, nước chanh giúp cải thiện hấp thu sắt, đặc biệt là sắt non - heme có trong thực vật.
• Tránh uống sắt cùng với canxi: Canxi cản trở hấp thu sắt, vì vậy không nên uống sắt cùng lúc với sữa, viên canxi hoặc các chế phẩm chứa nhiều canxi.
• Theo dõi xét nghiệm định kỳ: Mẹ bầu nên kiểm tra huyết sắc tố (Hb), ferritin để đánh giá tình trạng thiếu máu hoặc thừa sắt, từ đó điều chỉnh liều phù hợp.
• Lưu ý dấu hiệu bất thường: Nếu gặp các triệu chứng như buồn nôn, tiêu chảy, đau dạ dày hoặc nước tiểu sẫm màu kéo dài, mẹ nên thông báo ngay cho bác sĩ để được hướng dẫn kịp thời.

Việc biết lượng sắt cần thiết cho bà bầu 3 tháng giữa là rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi. Mức khuyến nghị thường là 27 - 30 mg sắt nguyên tố mỗi ngày, có thể điều chỉnh tùy tình trạng thiếu máu hoặc xét nghiệm. Bổ sung sắt thông qua thực phẩm và viên uống đúng cách sẽ giúp mẹ bầu phòng tránh thiếu máu, tăng cường năng lượng và hỗ trợ phát triển toàn diện của thai nhi.