Vắc xin AstraZeneca là của nước nào? Những thông tin cần biết

Vắc xin AstraZeneca từng được sử dụng tại nhiều quốc gia trong giai đoạn dịch COVID-19. Bài viết dưới đây giúp bạn hiểu rõ nguồn gốc, công nghệ, hiệu quả, phản ứng sau tiêm và những lưu ý quan trọng khi tìm hiểu về loại vắc xin này.

Vắc xin AstraZeneca là của nước nào?

Vắc xin AstraZeneca là của nước nào? Vắc xin COVID-19 AstraZeneca, còn được biết đến với tên Vaxzevria, được phát triển bởi Đại học Oxford tại Anh phối hợp cùng AstraZeneca. AstraZeneca là tập đoàn dược phẩm đa quốc gia có nguồn gốc Anh và Thụy Điển, được thành lập năm 1999 sau sự sáp nhập giữa Astra AB của Thụy Điển và Zeneca Group PLC của Anh.

Có thể hiểu ngắn gọn như sau:

• Đơn vị phát triển vắc xin: Đại học Oxford và AstraZeneca.
• Quốc gia gắn với nghiên cứu ban đầu: Anh.
• Tập đoàn AstraZeneca: Có nguồn gốc Anh và Thụy Điển.
• Tên thương mại: Vaxzevria.
• Loại vắc xin: Vắc xin phòng COVID-19 sử dụng công nghệ vector virus.

Trong quá trình phân phối toàn cầu, vắc xin AstraZeneca có thể được sản xuất tại nhiều cơ sở ở các quốc gia khác nhau theo thỏa thuận sản xuất và chuyển giao công nghệ. Vì vậy, khi hỏi “vắc xin AstraZeneca là của nước nào”, câu trả lời chính xác là: Đây là vắc xin do Đại học Oxford tại Anh và AstraZeneca, tập đoàn dược phẩm Anh Thụy Điển, phối hợp phát triển.

Vắc xin AstraZeneca hoạt động như thế nào?

Vắc xin AstraZeneca không phải là vắc xin mRNA. Đây là vắc xin vector virus, sử dụng một loại adenovirus đã được chỉnh sửa để mang thông tin di truyền giúp cơ thể nhận diện protein gai của virus SARS CoV 2. Vắc xin không chứa virus SARS CoV 2 sống gây bệnh COVID-19.

Sau khi tiêm, cơ thể sẽ tạo đáp ứng miễn dịch qua các bước chính:

• Nhận diện thông tin về protein gai của virus.
• Tạo phản ứng miễn dịch với protein gai.
• Hình thành kháng thể và đáp ứng miễn dịch tế bào.
• Ghi nhớ tác nhân để phản ứng nhanh hơn nếu gặp virus thật.

Công nghệ vector virus đã được nghiên cứu trong nhiều năm trước đại dịch COVID-19. Với AstraZeneca, mục tiêu của vắc xin là giúp cơ thể nhận diện virus tốt hơn, từ đó giảm nguy cơ bệnh nặng, nhập viện và tử vong do COVID-19. Tuy nhiên, mức độ bảo vệ có thể thay đổi theo thời gian, biến thể virus, tuổi tác và tình trạng miễn dịch của từng người.

Hiệu quả của vắc xin AstraZeneca ra sao?

Vắc xin AstraZeneca từng được sử dụng rộng rãi trong các chương trình tiêm chủng COVID-19 tại nhiều quốc gia. WHO từng đưa một số phiên bản vắc xin AstraZeneca vào danh sách sử dụng khẩn cấp, bao gồm sản phẩm do AstraZeneca SKBio và Serum Institute of India sản xuất.

Một số điểm cần hiểu đúng về hiệu quả vắc xin gồm:

• Vắc xin có thể giúp giảm nguy cơ mắc COVID-19 có triệu chứng.
• Vắc xin có vai trò trong giảm nguy cơ nhập viện và bệnh nặng.
• Hiệu quả bảo vệ có thể giảm dần theo thời gian.
• Hiệu quả có thể khác nhau tùy biến thể virus.
• Không có vắc xin nào bảo vệ tuyệt đối 100%.

Hiện nay, chính sách sử dụng vắc xin COVID-19 có thể thay đổi theo từng quốc gia, từng thời điểm và từng nhóm nguy cơ. Người dân nên cập nhật khuyến cáo từ cơ quan y tế hoặc cơ sở tiêm chủng trước khi quyết định tiêm nhắc lại.

Tiêm vắc xin AstraZeneca có phản ứng phụ không?

Giống nhiều loại vắc xin khác, AstraZeneca có thể gây một số phản ứng sau tiêm. Phần lớn phản ứng thường ở mức nhẹ đến trung bình và cải thiện sau vài ngày. Người tiêm nên theo dõi sức khỏe sau tiêm, không tự dùng thuốc hoặc xử trí bất thường khi chưa có hướng dẫn y tế.

Các phản ứng thường gặp có thể gồm:

• Đau, sưng hoặc đỏ tại vị trí tiêm.
• Mệt mỏi.
• Đau đầu.
• Đau cơ hoặc đau khớp.
• Sốt nhẹ hoặc ớn lạnh.
• Buồn nôn nhẹ.

Một số phản ứng nghiêm trọng hiếm gặp cũng từng được cơ quan quản lý y tế theo dõi, trong đó có hội chứng huyết khối kèm giảm tiểu cầu. EMA từng đánh giá Vaxzevria trong hồ sơ quản lý thuốc của châu Âu và nêu việc sử dụng vắc xin cần theo khuyến cáo chính thức.

Sau tiêm, cần đến cơ sở y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Khó thở hoặc đau ngực.
• Đau đầu dữ dội, kéo dài hoặc nhìn mờ.
• Chân sưng đau bất thường.
• Đau bụng dữ dội.
• Xuất huyết dưới da hoặc chảy máu bất thường.
• Co giật, lơ mơ hoặc yếu liệt bất thường.

Không nên tự chẩn đoán phản ứng sau tiêm tại nhà. Nếu có triệu chứng khiến bạn lo lắng, nên liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá kịp thời.

Ai nên thận trọng khi tìm hiểu hoặc tiêm AstraZeneca?

Không phải ai cũng có cùng chỉ định tiêm một loại vắc xin. Với AstraZeneca hoặc bất kỳ vắc xin COVID-19 nào, việc tiêm cần dựa trên hướng dẫn y tế tại thời điểm hiện tại, tình trạng sức khỏe và nguy cơ phơi nhiễm của từng người.

Những nhóm cần khai báo kỹ trước tiêm gồm:

• Người từng dị ứng nặng sau tiêm vắc xin.
• Người có tiền sử dị ứng với thành phần của vắc xin.
• Người có rối loạn đông máu hoặc đang dùng thuốc chống đông.
• Người có bệnh nền chưa ổn định.
• Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú.
• Người từng có phản ứng bất thường sau mũi tiêm COVID-19 trước đó.
• Người đang sốt, nhiễm trùng cấp hoặc sức khỏe chưa ổn định.

Người dân không nên tự lựa chọn, tự mua hoặc tự tiêm vắc xin ngoài cơ sở được cấp phép. Việc tiêm chủng cần có khám sàng lọc, theo dõi sau tiêm và hướng dẫn xử trí khi có phản ứng bất thường.

AstraZeneca hiện còn được sử dụng không?

Tình trạng sử dụng vắc xin AstraZeneca đã thay đổi so với giai đoạn cao điểm của đại dịch. Năm 2024, AstraZeneca cho biết sẽ rút vắc xin COVID-19 Vaxzevria trên toàn cầu do nhu cầu giảm và có nhiều loại vắc xin cập nhật khác; tại châu Âu, việc rút giấy phép lưu hành có hiệu lực từ ngày 7 tháng 5 năm 2024.

Điều này không có nghĩa tất cả thông tin trước đây về vắc xin đều mất giá trị. AstraZeneca từng đóng vai trò trong chiến dịch tiêm chủng COVID-19 tại nhiều quốc gia. Tuy nhiên, khi người dân tìm hiểu về việc tiêm hiện nay, cần dựa trên nguồn cung thực tế và khuyến cáo mới nhất của cơ quan y tế.

Nếu bạn đang cần tiêm vắc xin COVID-19 hoặc các vắc xin phòng bệnh khác, nên:

• Kiểm tra loại vắc xin hiện có tại cơ sở tiêm chủng.
• Hỏi rõ chỉ định, lịch tiêm và đối tượng phù hợp.
• Khai báo tiền sử bệnh nền và dị ứng.
• Theo dõi sau tiêm theo hướng dẫn.
• Giữ phiếu tiêm hoặc cập nhật hồ sơ tiêm chủng.

Người dân có thể liên hệ Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để được tư vấn lịch tiêm phù hợp theo tình trạng sức khỏe và khuyến cáo hiện hành. Việc tiêm chủng nên thực hiện tại cơ sở đủ điều kiện, không tự tiêm hoặc tự sử dụng vắc xin tại nhà.

Câu hỏi thường gặp về vắc xin AstraZeneca

AstraZeneca có phải vắc xin mRNA không?

Không. AstraZeneca là vắc xin vector virus, khác với các vắc xin mRNA như Pfizer BioNTech hoặc Moderna.

AstraZeneca có chứa virus gây bệnh COVID-19 không?

Không. Vắc xin không chứa virus SARS CoV 2 sống gây bệnh COVID-19. Vắc xin sử dụng vector virus đã được chỉnh sửa để giúp cơ thể nhận diện protein gai.

Sau tiêm AstraZeneca bao lâu thì có miễn dịch?

Cơ thể cần thời gian để tạo đáp ứng miễn dịch sau tiêm. Mức độ và thời gian bảo vệ có thể khác nhau tùy từng người, lịch tiêm và tình hình biến thể virus.

Có nên tiêm AstraZeneca ở thời điểm hiện tại không?

Việc tiêm AstraZeneca hiện phụ thuộc vào tình trạng lưu hành, nguồn cung và khuyến cáo y tế tại từng quốc gia. Người dân nên hỏi cơ sở tiêm chủng hoặc cơ quan y tế trước khi quyết định.

Vắc xin AstraZeneca là của nước nào? Đây là vắc xin COVID-19 được phát triển bởi Đại học Oxford tại Anh và AstraZeneca, tập đoàn dược phẩm có nguồn gốc Anh Thụy Điển. Vắc xin sử dụng công nghệ vector virus và từng được dùng rộng rãi trong đại dịch COVID-19. Hiện nay, việc tiêm vắc xin COVID-19 cần dựa trên khuyến cáo cập nhật và tư vấn y tế phù hợp.