Tiêm phòng viêm gan A cho người lớn: Lịch tiêm, đối tượng và hiệu quả bảo vệ

Viêm gan A là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus HAV gây ra. Mặc dù nhiều người cho rằng bệnh chủ yếu gặp ở trẻ em, tuy nhiên người trưởng thành vẫn có nguy cơ mắc bệnh và đôi khi có triệu chứng nặng hơn. Bài viết dưới đây của Trung tâm Tiêm chủng Long Châu sẽ mang đến cho bạn những thông tin quan trọng về tiêm phòng viêm gan, bao gồm lịch tiêm, đối tượng nên tiêm và hiệu quả bảo vệ của vắc xin để giúp chủ động phòng ngừa bệnh.

Vì sao người lớn nên tiêm phòng viêm gan A?

Tiêm vắc xin viêm gan A cho người lớn là biện pháp chủ động giúp cơ thể tạo kháng thể chống lại virus viêm gan A. Virus này chủ yếu lây qua đường tiêu hóa khi con người sử dụng thực phẩm hoặc nguồn nước bị nhiễm virus.

Nguy cơ lây nhiễm viêm gan A trong cộng đồng

Virus viêm gan A có thể tồn tại trong phân của người bệnh và lây truyền qua nhiều con đường như:

• Ăn uống thực phẩm chưa được nấu chín hoặc bị nhiễm virus.
• Sử dụng nguồn nước không đảm bảo vệ sinh.
• Tiếp xúc gần với người mắc bệnh.
• Không rửa tay sạch sau khi đi vệ sinh hoặc trước khi ăn.

Trong môi trường vệ sinh kém, virus có thể tồn tại lâu trên bề mặt thực phẩm, đồ dùng hoặc nguồn nước. Điều này khiến nguy cơ lây nhiễm luôn hiện hữu.

Biểu hiện triệu chứng rõ ràng hơn

Ở trẻ nhỏ, bệnh viêm gan A có thể không biểu hiện rầm rộ. Tuy nhiên ở người trưởng thành, các triệu chứng thường dễ nhận thấy hơn, bao gồm:

• Sốt và mệt mỏi.
• Buồn nôn, chán ăn.
• Đau bụng hoặc đau vùng gan.
• Nước tiểu sẫm màu.
• Vàng da, vàng mắt.

Trong một số trường hợp hiếm gặp bệnh có thể gây suy gan cấp, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc người có bệnh gan mạn tính. Vì vậy, tiêm ngừa viêm gan A cho người lớn được xem là biện pháp phòng bệnh hiệu quả.

Khi nào nên tiêm phòng viêm gan A cho người lớn?

Nhiều người chỉ nghĩ đến việc tiêm vắc xin khi chuẩn bị đi du lịch hoặc làm việc tại khu vực có dịch. Tuy nhiên, thực tế tiêm phòng viêm gan A cho người trưởng thành có thể thực hiện bất cứ lúc nào nếu chưa từng tiêm trước đó. Các chuyên gia khuyến cáo nên tiêm vắc xin khi:

• Chưa từng tiêm phòng viêm gan A.
• Chưa từng mắc bệnh hoặc chưa có kháng thể bảo vệ.
• Chuẩn bị đi du lịch hoặc công tác đến vùng có nguy cơ cao.

Để vắc xin phát huy hiệu quả tốt nhất, nên tiêm trước khi có nguy cơ phơi nhiễm ít nhất 2 - 4 tuần. Do viêm gan A có thời gian ủ bệnh từ 2 đến 7 tuần, nhiều người có thể nhiễm virus nhưng chưa xuất hiện triệu chứng. Việc tiêm phòng sớm giúp cơ thể hình thành miễn dịch trước khi virus có cơ hội gây bệnh.

Tiêm vắc xin phòng viêm gan A cho người lớn có hiệu quả bao lâu?

Một trong những lý do khiến nhiều người quan tâm đến tiêm vắc xin phòng viêm gan A cho người lớn là khả năng bảo vệ lâu dài của vắc xin. Sau khi được tiêm vào cơ thể, vắc xin sẽ kích thích hệ miễn dịch nhận diện virus viêm gan A và tạo ra kháng thể đặc hiệu để chống lại tác nhân gây bệnh. Nhờ cơ chế này, cơ thể có thể chủ động phòng ngừa nguy cơ nhiễm virus khi tiếp xúc với nguồn lây.

Theo nhiều nghiên cứu, hiệu quả bảo vệ của vắc xin viêm gan A có thể kéo dài ít nhất 20 năm, thậm chí trong nhiều trường hợp có thể duy trì miễn dịch suốt đời. Đây cũng là lý do vắc xin viêm gan A được đánh giá có hiệu quả phòng bệnh cao và được khuyến khích sử dụng rộng rãi.

Sau mũi tiêm đầu tiên, cơ thể đã bắt đầu hình thành kháng thể chống lại virus. Tuy nhiên, mức miễn dịch ở giai đoạn này chưa đạt tối ưu và có thể giảm dần theo thời gian. Vì vậy, để đảm bảo khả năng bảo vệ lâu dài, người tiêm cần hoàn thành đầy đủ phác đồ tiêm theo khuyến cáo, bao gồm mũi nhắc lại sau khoảng 6 - 12 tháng.

Lịch tiêm phòng viêm gan A cho người trưởng thành

Số mũi tiêm chủng

Lịch tiêm ngừa viêm gan A cho người trưởng thành tương đối đơn giản và thường gồm 2 mũi tiêm cơ bản. Phác đồ phổ biến hiện nay gồm:

• Mũi 1: Tiêm lần đầu từ 15 tuổi trở lên.
• Mũi 2: Tiêm nhắc lại sau mũi đầu từ 6 - 12 tháng.

Các loại vắc xin viêm gan A

Hiện nay tại Việt Nam có hai nhóm vắc xin phổ biến:

• Vắc xin viêm gan A đơn giá: Đây là loại vắc xin chỉ phòng riêng viêm gan A. Phác đồ tiêm gồm 2 mũi theo lịch tiêu chuẩn.
• Vắc xin viêm gan A và B kết hợp: Một số loại vắc xin kết hợp giúp phòng ngừa đồng thời viêm gan A và viêm gan B. Phác đồ tiêm thường gồm 3 mũi, được chỉ định theo tư vấn của bác sĩ.

Những ai nên tiêm phòng viêm gan A?

Mặc dù hầu hết mọi người đều có thể tiêm vắc xin, nhưng một số nhóm đối tượng được khuyến cáo nên tiêm vắc xin phòng viêm gan A cho người lớn sớm hơn do nguy cơ lây nhiễm cao, bao gồm:

• Người có bệnh gan mạn tính: Bao gồm những người mắc các bệnh lý như viêm gan B, viêm gan C, gan nhiễm mỡ hoặc xơ gan. Khi nhiễm thêm virus viêm gan A, tình trạng tổn thương gan có thể trở nên nghiêm trọng hơn, làm tăng nguy cơ biến chứng.
• Người thường xuyên đi du lịch hoặc công tác: Những người chuẩn bị đến khu vực có tỷ lệ viêm gan A cao hoặc điều kiện vệ sinh chưa đảm bảo nên tiêm phòng trước chuyến đi để giảm nguy cơ nhiễm bệnh.
• Nhân viên y tế và người làm việc trong môi trường nguy cơ: Bao gồm nhân viên y tế, nhân viên phòng thí nghiệm, người làm việc trong ngành thực phẩm hoặc người chăm sóc bệnh nhân. Việc tiêm vắc xin giúp bảo vệ bản thân và hạn chế nguy cơ lây lan virus trong môi trường làm việc.
• Người sống chung với bệnh nhân viêm gan A: Nếu trong gia đình có người mắc bệnh, các thành viên khác nên tiêm phòng để giảm nguy cơ lây nhiễm qua tiếp xúc và sinh hoạt hằng ngày.

Viêm gan A là bệnh truyền nhiễm có thể lây lan nhanh qua thực phẩm và nguồn nước bị ô nhiễm. Mặc dù bệnh thường tự khỏi, nhưng ở người trưởng thành vẫn có nguy cơ xuất hiện triệu chứng nặng hoặc biến chứng. Tiêm phòng viêm gan A cho người lớn là giải pháp phòng bệnh hiệu quả giúp cơ thể tạo kháng thể chống lại virus HAV. Việc tiêm đúng lịch, đúng đối tượng và đủ mũi sẽ mang lại hiệu quả bảo vệ lâu dài, đồng thời góp phần hạn chế nguy cơ lây lan bệnh trong cộng đồng.