Tác dụng phụ của vắc xin viêm não Nhật Bản: Những điều cần biết trước khi tiêm

Khi nhắc đến tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản, nhiều phụ huynh vẫn còn lo lắng về các phản ứng có thể xảy ra sau tiêm, đặc biệt là ở trẻ nhỏ. Thực tế, vắc xin này được đánh giá an toàn và hiệu quả cao trong phòng bệnh. Tuy nhiên, giống như bất kỳ loại vắc xin nào khác, một số tác dụng phụ có thể xuất hiện sau tiêm. Việc hiểu rõ những phản ứng thường gặp cũng như dấu hiệu cảnh báo cần chú ý sẽ giúp bạn chủ động theo dõi và xử trí kịp thời, đảm bảo an toàn tối đa cho người được tiêm chủng.

Những tác dụng phụ của vắc xin viêm não Nhật Bản

Các phản ứng có thể xảy ra sau tiêm của vắc xin viêm não Nhật Bản chủ yếu là phản ứng bình thường của cơ thể khi hệ miễn dịch bắt đầu tạo kháng thể. Những phản ứng này xuất hiện sớm sau tiêm, thường nhẹ và tự biến mất nên không gây nguy hiểm.

Đau, đỏ hoặc sưng tại vị trí tiêm

Sau tiêm, nhiều người có thể cảm thấy đau, đỏ hoặc sưng nhẹ ở vùng tiêm. Da quanh chỗ tiêm đôi khi hơi nóng, căng tức khi chạm vào. Đây là phản ứng viêm tại chỗ khi cơ thể phản ứng với vắc xin và thường biến mất trong 24 - 48 giờ. Một số trường hợp có thể bị ngứa nhẹ nhưng không cần điều trị.

Sốt nhẹ và mệt mỏi

Sốt nhẹ dưới 38,5°C là tác dụng phụ phổ biến, đặc biệt ở trẻ em do hệ miễn dịch phản ứng mạnh hơn. Bên cạnh sốt, người tiêm có thể cảm thấy mệt mỏi, uể oải hoặc giảm năng lượng. Các triệu chứng này thường xuất hiện trong 1 - 2 ngày đầu và tự cải thiện.

Đau đầu và đau nhức cơ

Nhiều người gặp cảm giác đau đầu, đau nhức cơ bắp hoặc ê mỏi toàn thân. Đây là phản ứng toàn thân thường gặp khi cơ thể đang kích hoạt hệ miễn dịch để tạo kháng thể. Triệu chứng kéo dài ngắn, không để lại ảnh hưởng lâu dài.

Buồn nôn hoặc nôn

Một số trường hợp, đặc biệt là trẻ nhỏ, có thể xuất hiện buồn nôn hoặc nôn. Những phản ứng này là tạm thời và xảy ra khi cơ thể đang thích nghi với vắc xin. Thông thường, triệu chứng sẽ giảm dần mà không cần điều trị.

Các phản ứng phụ ít gặp nhưng nghiêm trọng

Mặc dù đa số phản ứng sau tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản đều nhẹ và tự khỏi, một số phản ứng phụ hiếm gặp nhưng nghiêm trọng vẫn có thể xảy ra ở những người có cơ địa nhạy cảm. Nhận biết sớm các dấu hiệu này và xử trí kịp thời là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn.

Sốc phản vệ (dị ứng nặng)

Đây là phản ứng nghiêm trọng nhất, có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử lý kịp thời. Các dấu hiệu cảnh báo bao gồm:

• Phát ban đỏ, nổi mề đay lan rộng.
• Khó thở, thở khò khè.
• Sưng môi, mí mắt, cổ.
• Choáng váng, chóng mặt, tụt huyết áp đột ngột.

Sốc phản vệ thường xảy ra trong vòng 30 phút đầu sau tiêm, vì vậy người tiêm luôn được yêu cầu ở lại theo dõi tại điểm tiêm chủng trong thời gian này.

Co giật

Một số ít trường hợp, đặc biệt là trẻ nhỏ có tiền sử co giật hoặc sốt cao sau tiêm, có thể xuất hiện co giật. Phản ứng này thường diễn ra ngắn và có thể hồi phục, nhưng vẫn cần được thăm khám và theo dõi bởi bác sĩ.

Viêm não hoặc viêm tủy sống

Biến chứng này cực kỳ hiếm gặp, xảy ra khi hệ miễn dịch phản ứng quá mức và tấn công hệ thần kinh trung ương. Các triệu chứng cảnh báo gồm:

• Đau đầu dữ dội.
• Rối loạn tri giác, thay đổi hành vi.
• Yếu hoặc liệt tay chân.

Nếu không được điều trị kịp thời, biến chứng có thể để lại tổn thương thần kinh kéo dài.

Lưu ý: Ngay khi có bất kỳ biểu hiện bất thường nào sau tiêm, đặc biệt là dấu hiệu hô hấp, thần kinh hoặc phản ứng toàn thân kéo dài, cần đến ngay cơ sở y tế để được đánh giá và xử trí kịp thời. Việc theo dõi chặt chẽ sau tiêm và thông báo ngay cho nhân viên y tế khi có dấu hiệu bất thường là yếu tố quan trọng giúp đảm bảo an toàn tiêm chủng.

Khi nào cần đến gặp bác sĩ sau tiêm chủng?

Việc theo dõi sát sao sau tiêm giúp phát hiện sớm các phản ứng bất thường. Bạn nên đưa bản thân hoặc trẻ đến cơ sở y tế nếu gặp các triệu chứng như khó thở, nổi mề đay lan rộng, sưng môi hoặc cổ là dấu hiệu của phản ứng dị ứng nặng. Sốt trên 39°C kéo dài hơn 24 giờ cũng cần được kiểm tra.

Ngoài ra, bạn cần chú ý đến các biểu hiện thần kinh như đau đầu dữ dội, lơ mơ, kích động bất thường, co giật hoặc yếu liệt tay chân. Đây có thể là dấu hiệu của phản ứng thần kinh sau tiêm và cần được xử lý kịp thời. Mọi triệu chứng khác khiến bạn lo lắng cũng nên được bác sĩ đánh giá để đảm bảo an toàn.

Cách xử lý và giảm thiểu tác dụng phụ của vắc xin

Việc xử lý đúng cách giúp người tiêm cảm thấy thoải mái hơn sau chủng ngừa.

Trước khi tiêm, bạn nên thông báo đầy đủ cho bác sĩ về tiền sử dị ứng, bệnh nền hoặc từng có phản ứng sau tiêm chủng. Uống đủ nước trước và sau khi tiêm cũng giúp giảm cảm giác mệt mỏi và nguy cơ sốt.

Sau khi tiêm, bạn có thể chườm mát vùng tiêm để giảm đau và sưng. Nếu xuất hiện đau đầu, đau cơ hoặc sốt nhẹ, paracetamol là lựa chọn phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ. Nghỉ ngơi đầy đủ giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn. Ngoài ra, bạn nên theo dõi thân nhiệt và tinh thần của trẻ trong 24 - 48 giờ đầu để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

Nếu bất kỳ triệu chứng nào trở nên nghiêm trọng hoặc kéo dài, bạn cần liên hệ cơ sở y tế càng sớm càng tốt.

Tác dụng phụ của vắc xin viêm não Nhật Bản thường nhẹ và có thể tự khỏi trong vài ngày. Việc hiểu rõ các tác dụng phụ thường gặp, dấu hiệu cảnh báo và cách xử lý giúp bạn an tâm hơn khi đưa ra quyết định tiêm chủng. Để đảm bảo an toàn, bạn nên theo dõi chặt chẽ sau tiêm và trao đổi với bác sĩ khi có bất kỳ lo lắng nào. Tiêm chủng đầy đủ vẫn là biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe trước căn bệnh nguy hiểm này.