Mụn rộp sinh dục ở trẻ em: Dấu hiệu cần đi khám

Mụn nước hoặc vết loét vùng kín ở trẻ có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau. Vì vậy, cha mẹ không nên tự chẩn đoán là mụn thông thường hay tự bôi thuốc khi chưa có hướng dẫn y tế.

Mụn rộp sinh dục ở trẻ em có nguy hiểm không?

Mụn rộp sinh dục ở trẻ em là tình trạng cần được đánh giá cẩn thận. Bệnh có thể liên quan đến virus Herpes simplex, thường gọi là HSV, gây mụn nước, vết trợt hoặc vết loét đau ở vùng da và niêm mạc. Tổn thương có thể xuất hiện ở vùng sinh dục, hậu môn, quanh miệng hoặc các vị trí khác tùy đường tiếp xúc.

Ở trẻ em, đặc biệt là trẻ nhỏ, cha mẹ không nên tự xem mụn nước vùng kín là hăm tã, viêm da hay mụn thông thường. Một số trường hợp có thể là kích ứng da, nấm, nhiễm khuẩn hoặc bệnh virus khác, nhưng cũng có tình huống cần được bác sĩ kiểm tra sớm.

Với trẻ sơ sinh bị mụn rộp, mức độ thận trọng cần cao hơn. Hệ miễn dịch của trẻ còn non yếu nên nhiễm HSV có thể diễn tiến nặng hơn người lớn. Trẻ có thể chỉ bắt đầu bằng mụn nước nhỏ, nhưng nếu kèm sốt, bú kém, lừ đừ, quấy khóc nhiều hoặc tổn thương lan rộng thì cần đưa trẻ đi khám ngay.

Cha mẹ cũng cần lưu ý: Với trẻ lớn có tổn thương vùng sinh dục, không nên vội kết luận nguyên nhân. Nếu có nghi ngờ liên quan đến tiếp xúc không phù hợp, trẻ cần được nhân viên y tế đánh giá theo quy trình phù hợp để đảm bảo an toàn và quyền lợi của trẻ.

Nguyên nhân gây mụn rộp sinh dục ở trẻ em

Không phải mọi mụn nước vùng kín ở trẻ đều là mụn rộp sinh dục. Tuy nhiên, nếu tổn thương có dạng mụn nước, vết loét đau hoặc xuất hiện cùng sốt, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân.

Lây truyền từ mẹ sang con khi sinh

Trẻ sơ sinh có thể nhiễm HSV trong lúc sinh nếu mẹ đang có herpes sinh dục hoạt động. Nguy cơ cần được chú ý hơn khi người mẹ nhiễm HSV lần đầu gần cuối thai kỳ hoặc có tổn thương vùng sinh dục vào thời điểm chuyển dạ.

Nếu trẻ sơ sinh xuất hiện mụn nước, sốt, bú kém hoặc lừ đừ, bác sĩ có thể cần khai thác tiền sử sức khỏe của mẹ trong thai kỳ và thời điểm sinh. Đây là thông tin quan trọng giúp định hướng chẩn đoán và xử trí.

Tiếp xúc gần với người có tổn thương herpes

Trẻ cũng có thể tiếp xúc HSV sau sinh thông qua người chăm sóc có mụn rộp môi, vết loét herpes hoặc tổn thương da chứa virus. Nguy cơ tăng lên nếu người lớn hôn trẻ, chạm vào vết loét rồi chạm vào da hoặc niêm mạc của trẻ.

Với trẻ sơ sinh, cha mẹ nên hạn chế để người đang có mụn nước, vết loét miệng hoặc nghi herpes tiếp xúc gần. Người chăm sóc cần rửa tay trước khi bế, thay tã hoặc cho trẻ ăn.

Các tình trạng dễ nhầm với mụn rộp

Mụn nước hoặc vết loét vùng kín ở trẻ có thể đến từ nhiều nguyên nhân khác. Một số tình trạng dễ nhầm gồm:

• Hăm tã, viêm da tiếp xúc hoặc dị ứng bỉm.
• Nấm vùng tã hoặc nhiễm khuẩn da.
• Chốc lở, thủy đậu hoặc tay chân miệng.
• Tổn thương do cọ xát, gãi hoặc vệ sinh chưa phù hợp.
• Kích ứng với xà phòng, khăn ướt hoặc sản phẩm chăm sóc da.

Vì biểu hiện có thể giống nhau, cha mẹ không nên tự bôi thuốc người lớn cho trẻ. Việc dùng sai thuốc có thể làm tổn thương lan rộng, che lấp triệu chứng hoặc khiến việc chẩn đoán khó hơn.

Dấu hiệu mụn rộp sinh dục ở trẻ em cha mẹ cần nhận biết

Biểu hiện herpes ở trẻ có thể khác nhau tùy độ tuổi, vị trí tổn thương và sức khỏe nền. Cha mẹ nên quan sát cả dấu hiệu tại da lẫn biểu hiện toàn thân của trẻ.

Dấu hiệu tại vùng da hoặc niêm mạc

Các dấu hiệu có thể gợi ý cần đưa trẻ đi khám gồm:

• Mụn nước nhỏ, mọc thành cụm ở vùng sinh dục, mông hoặc hậu môn.
• Mụn nước vỡ thành vết trợt, vết loét hoặc đóng mài.
• Trẻ đau, quấy khóc khi thay tã, vệ sinh hoặc đi tiểu.
• Da quanh tổn thương đỏ, rát, nhạy cảm hoặc sưng nhẹ.
• Tổn thương tái phát nhiều lần ở vị trí gần giống nhau.
• Có mụn nước ở miệng kèm tổn thương vùng kín.

Ở trẻ chưa biết nói, dấu hiệu đau có thể biểu hiện qua quấy khóc, bỏ bú, khó ngủ hoặc né tránh khi cha mẹ chạm vào vùng tổn thương.

Dấu hiệu toàn thân cần đi khám sớm

Cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế sớm nếu có các biểu hiện sau:

• Trẻ sơ sinh có mụn nước bất thường.
• Trẻ sốt, bú kém, bỏ bú hoặc nôn nhiều.
• Trẻ lừ đừ, khó đánh thức hoặc quấy khóc khác thường.
• Trẻ co giật, thở nhanh hoặc khó thở.
• Tổn thương lan nhanh hoặc xuất hiện ở nhiều vùng da.
• Trẻ dưới 3 tháng tuổi có sốt hoặc nổi mụn nước.
• Mẹ từng mắc hoặc nghi mắc herpes sinh dục trong thai kỳ.

Những dấu hiệu này không đồng nghĩa chắc chắn trẻ mắc HSV, nhưng là lý do cần thăm khám để được đánh giá đầy đủ.

Cha mẹ nên làm gì khi nghi trẻ bị mụn rộp sinh dục?

Khi nghi ngờ trẻ bị mụn rộp sinh dục, việc quan trọng nhất là đưa trẻ đi khám, nhất là với trẻ sơ sinh hoặc trẻ có dấu hiệu toàn thân. Cha mẹ không nên chờ tổn thương tự hết nếu trẻ sốt, mệt, bú kém hoặc mụn nước lan rộng.

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám trong các tình huống sau:

• Trẻ sơ sinh có mụn nước, sốt, bú kém hoặc lừ đừ.
• Trẻ có vết loét đau, lan rộng hoặc tái phát.
• Trẻ đau khi đi tiểu hoặc quấy khóc khi vệ sinh vùng kín.
• Trẻ có tổn thương vùng sinh dục không rõ nguyên nhân.
• Gia đình có người đang bị mụn rộp môi hoặc herpes sinh dục.
• Mẹ từng có herpes sinh dục trong thai kỳ hoặc gần thời điểm sinh.

Trong lúc chờ đi khám, cha mẹ nên giữ vùng tổn thương sạch, khô và tránh chà xát mạnh. Nếu trẻ còn dùng tã, nên thay tã thường xuyên, vệ sinh nhẹ nhàng và tránh sản phẩm có mùi thơm hoặc chất tẩy mạnh.

Cha mẹ cần tránh các việc sau:

• Không nặn, chọc hoặc làm vỡ mụn nước.
• Không tự bôi thuốc người lớn cho trẻ.
• Không dùng lá cây, mẹo dân gian hoặc dung dịch sát khuẩn mạnh.
• Không tự mua thuốc kháng virus khi chưa được kê đơn.
• Không trì hoãn đi khám nếu trẻ sơ sinh có dấu hiệu bất thường.

Khi thăm khám, bác sĩ có thể kiểm tra tổn thương da, hỏi tiền sử herpes của mẹ hoặc người chăm sóc, lấy mẫu từ tổn thương nếu cần và đánh giá các nguyên nhân khác như viêm da, nấm, nhiễm khuẩn hoặc bệnh virus.

Cách giảm nguy cơ trẻ tiếp xúc với HSV

Không thể loại bỏ hoàn toàn mọi nguy cơ, nhưng cha mẹ và người chăm sóc có thể giảm khả năng trẻ tiếp xúc với HSV bằng các thói quen an toàn hằng ngày.

Một số cách hỗ trợ phòng ngừa gồm:

• Người có mụn rộp môi không nên hôn trẻ, nhất là trẻ sơ sinh.
• Rửa tay trước khi bế trẻ, cho trẻ ăn hoặc thay tã.
• Che phủ tổn thương herpes nếu cần chăm sóc trẻ.
• Không dùng chung khăn mặt, khăn tắm hoặc đồ cá nhân.
• Tránh để người có vết loét miệng tiếp xúc gần với trẻ sơ sinh.
• Phụ nữ mang thai nên thông báo với bác sĩ nếu từng mắc herpes sinh dục.
• Khám thai đúng lịch nếu có tổn thương vùng sinh dục gần ngày sinh.

Hiện chưa có vắc xin HSV được sử dụng phổ biến để phòng mụn rộp sinh dục. Vì vậy, phòng ngừa chủ yếu dựa vào tránh tiếp xúc với tổn thương herpes, vệ sinh tay đúng cách, theo dõi thai kỳ và thăm khám khi có dấu hiệu nghi ngờ.

Mụn rộp sinh dục ở trẻ em là tình trạng cần được đánh giá thận trọng, đặc biệt khi trẻ sơ sinh bị mụn rộp, sốt, bú kém hoặc lừ đừ. Vì tổn thương vùng kín ở trẻ có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, cha mẹ không nên tự chẩn đoán hay tự bôi thuốc. Khi trẻ có mụn nước, vết loét hoặc biểu hiện bất thường, hãy đưa trẻ đi khám để được kiểm tra và hướng dẫn phù hợp.