Mắt đỏ là dấu hiệu bệnh gì? Cách xử trí hiệu quả khi gặp phải

Mắt đỏ là tình trạng phổ biến xảy ra khi các mạch máu trên bề mặt mắt bị giãn hoặc viêm, gây nên hiện tượng đỏ mắt. Đây có thể là dấu hiệu của nhiều vấn đề khác nhau, từ kích ứng nhẹ, dị ứng cho đến các bệnh lý nghiêm trọng cần được can thiệp y tế kịp thời.

Mắt đỏ là dấu hiệu của bệnh gì?

Mắt đỏ là biểu hiện lâm sàng thường gặp, xảy ra khi các mạch máu trên bề mặt mắt bị giãn nở, khiến mắt có màu đỏ hoặc hồng. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo của nhiều bệnh lý khác nhau, từ nhẹ đến nghiêm trọng. Dưới đây là một số bệnh lý điển hình liên quan đến triệu chứng mắt đỏ:

Viêm kết mạc

Viêm kết mạc là nguyên nhân phổ biến nhất gây mắt đỏ, thường do virus, vi khuẩn hoặc dị ứng. Người bệnh có thể cảm thấy ngứa mắt, chảy nước mắt, cộm xốn hoặc có gỉ mắt vào buổi sáng. Viêm kết mạc do virus rất dễ lây lan, đặc biệt trong môi trường tập thể.

Viêm giác mạc

Tình trạng viêm ở giác mạc có thể khiến mắt đỏ kèm theo đau rát, nhìn mờ và nhạy cảm với ánh sáng. Viêm giác mạc thường liên quan đến nhiễm trùng, chấn thương hoặc việc sử dụng kính áp tròng không đúng cách. Nếu không được điều trị sớm, bệnh có thể để lại sẹo và ảnh hưởng thị lực lâu dài.

Viêm màng bồ đào

Đây là một bệnh lý viêm xảy ra ở lớp mô bên trong mắt, gây đỏ mắt kèm đau âm ỉ, sợ ánh sáng và thị lực giảm. Viêm màng bồ đào có thể liên quan đến các bệnh lý toàn thân như viêm khớp, lupus ban đỏ hệ thống và cần được chẩn đoán sớm để ngăn ngừa biến chứng.

Glôcôm góc đóng cấp

Đây là tình trạng cấp cứu nhãn khoa với triệu chứng mắt đỏ, đau dữ dội, nhìn mờ, nhức đầu, buồn nôn. Nguyên nhân là do tăng nhãn áp đột ngột, nếu không được can thiệp kịp thời có thể gây tổn thương thần kinh thị và dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn.

Xuất huyết dưới kết mạc

Tình trạng này thường khiến người bệnh hoảng sợ do vùng trắng mắt chuyển sang đỏ tươi hoặc đỏ bầm. Tuy nhiên, xuất huyết dưới kết mạc thường lành tính, không đau và không ảnh hưởng đến thị lực. Nguyên nhân có thể do gắng sức, ho mạnh, hắt hơi hoặc chấn thương nhẹ.

Cách xử trí khi bị mắt đỏ

Khi gặp tình trạng mắt đỏ, việc xử trí đúng cách giúp giảm triệu chứng, ngăn ngừa biến chứng và hỗ trợ chẩn đoán chính xác. Dưới đây là các bước xử trí cơ bản khi bị mắt đỏ:

• Ngưng sử dụng các sản phẩm nghi ngờ gây kích ứng: Nếu bạn đang dùng mỹ phẩm mắt, kính áp tròng hoặc thuốc nhỏ mắt mới, hãy ngừng sử dụng ngay để loại trừ nguyên nhân gây kích ứng.
• Không dụi mắt: Dụi mắt có thể làm tình trạng viêm nặng hơn hoặc gây tổn thương giác mạc. Cần giữ vệ sinh tay sạch sẽ và tránh chạm tay lên mắt.
• Rửa mắt bằng nước muối sinh lý: Dùng nước muối sinh lý 0.9% để rửa sạch bụi bẩn, dị nguyên hoặc chất gây kích thích. Nên nhỏ mắt nhẹ nhàng, tránh các loại thuốc không rõ nguồn gốc.
• Chườm lạnh nếu có cảm giác nóng rát hoặc sưng: Chườm lạnh nhẹ bằng khăn sạch có thể giúp giảm sưng và cảm giác khó chịu tạm thời, đặc biệt nếu mắt đỏ do dị ứng hay kích ứng.
• Tránh đeo kính áp tròng trong thời gian mắt đỏ: Việc tiếp tục sử dụng kính áp tròng có thể làm trầm trọng thêm tình trạng viêm và cản trở quá trình hồi phục.
• Đeo kính mát khi ra ngoài: Kính mát giúp bảo vệ mắt khỏi bụi, gió, ánh sáng mạnh và tác nhân gây kích ứng, đặc biệt trong môi trường ô nhiễm hoặc nhiều khói bụi.
• Theo dõi các dấu hiệu cảnh báo: Nếu mắt đỏ kèm theo đau nhức, nhìn mờ, sợ ánh sáng, tiết nhiều dịch, sốt hoặc đỏ kéo dài không cải thiện sau vài ngày, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị chuyên sâu.
• Không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt có chứa corticoid: Các thuốc nhỏ mắt có corticoid tuy giảm viêm nhanh nhưng có thể gây biến chứng nghiêm trọng nếu dùng sai cách hoặc không đúng chỉ định bác sĩ.

Việc điều trị mắt đỏ cần dựa trên nguyên nhân cụ thể gây ra tình trạng này, nhằm đảm bảo hiệu quả và tránh biến chứng. Dưới đây là các phương pháp điều trị thường gặp theo từng nguyên nhân bệnh lý:

• Viêm kết mạc dị ứng: Điều trị bằng thuốc nhỏ chống dị ứng (kháng histamin, ổn định dưỡng bào). Tránh tiếp xúc dị nguyên và có thể dùng chườm lạnh để giảm triệu chứng.
• Viêm kết mạc do virus hoặc vi khuẩn: Trường hợp do virus thường không cần điều trị đặc hiệu, chỉ dùng nước muối sinh lý và giữ vệ sinh mắt. Nếu do vi khuẩn, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc nhỏ kháng sinh phù hợp.
• Viêm giác mạc: Là tình trạng nghiêm trọng hơn, cần được điều trị bằng kháng sinh, kháng nấm hoặc kháng virus tại chỗ tùy theo nguyên nhân. Tuyệt đối không tự điều trị vì nguy cơ loét giác mạc.
• Viêm màng bồ đào: Cần dùng thuốc kháng viêm, giãn đồng tử và có thể phối hợp điều trị nguyên nhân hệ thống nếu có (như bệnh tự miễn). Điều trị phải do bác sĩ chuyên khoa chỉ định và theo dõi sát.
• Glôcôm góc đóng cấp: Là cấp cứu nhãn khoa, điều trị bao gồm thuốc hạ nhãn áp đường uống hoặc nhỏ mắt, và có thể cần can thiệp bằng laser hoặc phẫu thuật để hạ áp lực nội nhãn nhanh chóng.
• Xuất huyết dưới kết mạc: Không cần điều trị đặc hiệu, thường tự hết sau vài ngày đến hai tuần. Chỉ cần theo dõi, giữ vệ sinh mắt và tránh chấn thương thêm.

Một số cách chăm sóc để đôi mắt luôn khỏe mạnh

Dưới đây là một số cách chăm sóc mắt giúp duy trì thị lực tốt và phòng ngừa các bệnh lý về mắt:

• Duy trì thói quen khám mắt định kỳ: Khám mắt ít nhất mỗi 6 - 12 tháng giúp phát hiện sớm các vấn đề về thị lực hoặc bệnh lý nguy hiểm như tăng nhãn áp, thoái hóa hoàng điểm, tiểu đường võng mạc.
• Bảo vệ mắt khỏi tia UV: Đeo kính mát có khả năng chống tia cực tím khi ra ngoài nắng giúp ngăn ngừa tổn thương mắt, đục thủy tinh thể và thoái hóa điểm vàng.
• Hạn chế tiếp xúc màn hình điện tử quá lâu: Thực hiện quy tắc 20-20-20: Sau mỗi 20 phút nhìn màn hình, hãy nhìn xa khoảng 6 mét trong ít nhất 20 giây để giảm mỏi mắt và khô mắt.
• Giữ vệ sinh tay và mắt sạch sẽ: Tránh chạm tay vào mắt, đặc biệt khi tay chưa rửa sạch. Thói quen này giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng như viêm kết mạc.
• Cung cấp đủ dinh dưỡng tốt cho mắt: Bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, C, E, lutein, zeaxanthin và omega-3 như cà rốt, rau xanh đậm, cá hồi, trứng và hạt óc chó để nuôi dưỡng võng mạc và ngăn ngừa lão hóa mắt.
• Đảm bảo ánh sáng khi đọc và làm việc: Làm việc trong điều kiện đủ sáng giúp mắt không bị điều tiết quá mức, hạn chế nguy cơ cận thị hoặc mỏi mắt.
• Ngủ đủ giấc và đúng giờ: Giấc ngủ chất lượng giúp mắt được nghỉ ngơi, phục hồi và giảm khô rát, đỏ mắt vào sáng hôm sau.
• Hạn chế dụi mắt và sử dụng kính áp tròng đúng cách: Dụi mắt có thể gây tổn thương hoặc đưa vi khuẩn vào mắt. Với người dùng kính áp tròng, cần tuân thủ đúng hướng dẫn vệ sinh và thời gian sử dụng.
• Giữ độ ẩm không khí hợp lý: Sử dụng máy tạo ẩm trong phòng điều hòa giúp giảm tình trạng khô mắt, đặc biệt trong môi trường làm việc văn phòng.

Tình trạng mắt đỏ tuy phổ biến nhưng không nên xem nhẹ, bởi đây có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý nhãn khoa từ nhẹ đến nghiêm trọng. Việc nhận biết đúng nguyên nhân, xử trí kịp thời và điều trị phù hợp không chỉ giúp cải thiện triệu chứng mà còn bảo vệ thị lực lâu dài. Khi mắt đỏ đi kèm với các dấu hiệu bất thường như đau nhức, nhìn mờ hoặc kéo dài không rõ nguyên nhân, người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế để được thăm khám bởi bác sĩ chuyên khoa mắt.