Rung giật nhãn cầu là bệnh gì? Những thông tin cần biết

Khả năng kiểm soát chuyển động của mắt đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hình ảnh ổn định khi quan sát. Tuy nhiên, khi hệ thống điều khiển vận động mắt gặp bất thường, người bệnh có thể xuất hiện tình trạng rung giật nhãn cầu, gây nhìn mờ hoặc khó tập trung. Việc tìm hiểu đặc điểm và nguyên nhân của tình trạng này giúp nhận biết sớm những dấu hiệu bất thường. Trước tiên, hãy cùng tìm hiểu rung giật nhãn cầu là gì. 

Rung giật nhãn cầu là gì?

Rung giật nhãn cầu là tình trạng mắt chuyển động nhanh, lặp đi lặp lại và không theo ý muốn của người bệnh. Những chuyển động này có thể xảy ra theo chiều ngang, chiều dọc, xoay tròn hoặc kết hợp nhiều hướng khác nhau. Tình trạng thường xuất hiện ở cả hai mắt, tuy nhiên mức độ và đặc điểm chuyển động có thể khác nhau tùy từng trường hợp.

Ở người bình thường, một số chuyển động rung giật nhãn cầu có thể xuất hiện như phản ứng sinh lý khi cơ thể xoay tròn hoặc mắt theo dõi vật thể đang di chuyển. Tuy nhiên, nếu mắt rung giật bất thường khi nhìn thẳng hoặc đi kèm những biểu hiện như nhìn mờ, chóng mặt, mất thăng bằng, người bệnh cần được kiểm tra để tìm nguyên nhân.

Do đó, việc phân biệt rung giật nhãn cầu sinh lý và rung giật nhãn cầu bệnh lý có ý nghĩa quan trọng, giúp người bệnh chủ động theo dõi sức khỏe mắt và thăm khám khi cần thiết. 

Các loại rung giật nhãn cầu thường gặp 

Dựa vào đặc điểm xuất hiện và nguyên nhân, rung giật nhãn cầu được chia thành một số dạng phổ biến dưới đây:

Rung giật nhãn cầu sinh lý

Rung giật nhãn cầu sinh lý là phản ứng tự nhiên của hệ thống điều khiển vận động mắt trong một số tình huống nhất định. Chẳng hạn, khi cơ thể xoay tròn, mắt có thể xuất hiện chuyển động tự động nhằm duy trì hình ảnh ổn định. Hiện tượng này cũng xảy ra khi mắt quan sát các vật thể chuyển động liên tục.

Đây thường là phản ứng bình thường của cơ thể và không nhất thiết là dấu hiệu bệnh lý. Tuy nhiên, nếu chuyển động mắt xuất hiện kéo dài hoặc không rõ nguyên nhân, người bệnh nên được thăm khám chuyên khoa mắt.

Rung giật nhãn cầu bẩm sinh

Rung giật nhãn cầu bẩm sinh thường xuất hiện trong những tháng đầu đời, đôi khi được nhận biết khi trẻ khoảng 6 tuần đến 3 tháng tuổi. Tình trạng này có thể liên quan đến yếu tố di truyền hoặc những bất thường trong quá trình phát triển của mắt và hệ thần kinh.

Trẻ mắc tình trạng này thường có chuyển động mắt không tự chủ, phổ biến là theo chiều ngang. Một số trẻ có xu hướng nghiêng hoặc xoay đầu để tìm vị trí nhìn rõ hơn. Mức độ ảnh hưởng đến thị lực ở mỗi trẻ không giống nhau.

Rung giật nhãn cầu mắc phải

Khác với dạng bẩm sinh, rung giật nhãn cầu mắc phải có thể xuất hiện ở bất kỳ độ tuổi nào, kể cả người trưởng thành. Tình trạng này thường liên quan đến những vấn đề sức khỏe tiềm ẩn như rối loạn tiền đình, bệnh lý thần kinh hoặc tác dụng phụ của một số loại thuốc.

Người bệnh có thể nhận thấy mắt bắt đầu rung giật bất thường sau một đợt bệnh, chấn thương hoặc khi xuất hiện những triệu chứng thần kinh khác. Vì vậy, cần thăm khám sớm để xác định nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp.

Mỗi loại rung giật nhãn cầu có đặc điểm khởi phát và mức độ ảnh hưởng khác nhau. Việc xác định đúng dạng rung giật nhãn cầu giúp bác sĩ đánh giá tình trạng mắt, tìm nguyên nhân và lựa chọn phương pháp theo dõi, điều trị phù hợp.

Nguyên nhân gây rung giật nhãn cầu

Rung giật nhãn cầu có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, tùy thuộc vào thời điểm khởi phát và tình trạng sức khỏe của mỗi người. Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

• Bất thường tại mắt: Các bệnh lý như đục thủy tinh thể bẩm sinh, tổn thương võng mạc, bất thường dây thần kinh thị giác hoặc suy giảm thị lực nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát chuyển động mắt.

• Rối loạn hệ thần kinh: Những tổn thương liên quan đến não, tiểu não hoặc thân não có thể làm gián đoạn hoạt động điều khiển vận động mắt.

• Rối loạn tiền đình: Những vấn đề tại tai trong và hệ thống tiền đình có thể gây chóng mặt, mất thăng bằng và xuất hiện rung giật nhãn cầu.

• Tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc an thần, thuốc chống co giật hoặc những chất ảnh hưởng đến hệ thần kinh có thể liên quan đến tình trạng này.

• Yếu tố di truyền: Một số trường hợp rung giật nhãn cầu xuất hiện từ nhỏ và có liên quan đến những biến đổi di truyền trong gia đình.

Rung giật nhãn cầu có thể liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau, từ bất thường tại mắt đến rối loạn thần kinh và tiền đình. Việc xác định chính xác nguyên nhân là cơ sở quan trọng để bác sĩ đưa ra hướng điều trị phù hợp, hạn chế ảnh hưởng đến thị lực và sinh hoạt hằng ngày.

Dấu hiệu nhận biết rung giật nhãn cầu 

Biểu hiện dễ nhận thấy nhất là mắt chuyển động liên tục ngoài ý muốn. Bên cạnh đó, người bệnh có thể gặp một số triệu chứng khác như:

• Mắt chuyển động qua lại theo chiều ngang, lên xuống hoặc xoay tròn.

• Nhìn mờ, khó tập trung vào một vật thể hoặc gặp khó khăn khi đọc sách.

• Cảm giác hình ảnh trước mắt bị rung lắc, chuyển động không ổn định.

• Thường xuyên nghiêng hoặc xoay đầu để tìm vị trí nhìn rõ hơn.

• Chóng mặt, buồn nôn hoặc mất thăng bằng, đặc biệt khi rung giật nhãn cầu liên quan đến hệ tiền đình.

Đặc biệt, nếu rung giật nhãn cầu xuất hiện đột ngột ở người trưởng thành, nhất là khi đi kèm đau đầu dữ dội, nhìn đôi, yếu liệt hoặc khó nói, cần được cấp cứu để loại trừ những tình trạng thần kinh nguy hiểm.

Rung giật nhãn cầu được điều trị như thế nào? 

Việc điều trị rung giật nhãn cầu phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ ảnh hưởng đến thị lực và tình trạng sức khỏe của người bệnh. Một số phương pháp có thể được bác sĩ cân nhắc gồm:

• Sử dụng kính điều chỉnh thị lực: Kính gọng hoặc kính áp tròng giúp cải thiện khả năng nhìn rõ ở những người có tật khúc xạ đi kèm. Phương pháp này không trực tiếp loại bỏ chuyển động rung giật.

• Điều trị bằng thuốc: Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc sử dụng thuốc nhằm kiểm soát triệu chứng hoặc điều trị nguyên nhân liên quan. Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định.

• Phẫu thuật cơ vận nhãn: Phương pháp này có thể được cân nhắc ở một số trường hợp nhằm điều chỉnh vị trí hoạt động của cơ mắt, giúp người bệnh giảm tư thế nghiêng hoặc xoay đầu khi quan sát.

• Điều trị nguyên nhân nền: Nếu rung giật nhãn cầu liên quan đến bệnh lý thần kinh, tiền đình hoặc tác dụng phụ của thuốc, bác sĩ sẽ xây dựng hướng điều trị phù hợp với tình trạng cụ thể.

Rung giật nhãn cầu có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân và ảnh hưởng khác nhau đến khả năng quan sát của mỗi người. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu, xác định đúng nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp sẽ giúp hạn chế những ảnh hưởng đến thị lực và sinh hoạt hằng ngày. Khi nhận thấy mắt chuyển động bất thường, người bệnh nên thăm khám chuyên khoa để được kiểm tra và tư vấn kịp thời.