Loạn thị có nguy hiểm không? Biện pháp hạn chế và phòng ngừa hậu quả do loạn thị

Loạn thị là một tật khúc xạ rất thường gặp, ảnh hưởng đến hàng triệu người và có thể xuất hiện ở bất kỳ độ tuổi nào. Tình trạng này hình thành khi giác mạc hoặc thể thủy tinh không còn độ cong đồng đều, làm cho ánh sáng đi vào mắt không hội tụ đúng trên võng mạc, từ đó gây suy giảm thị lực.

Nguyên nhân gây ra loạn thị

Loạn thị thường xuất phát từ yếu tố di truyền, được truyền từ cha mẹ sang con. Đây cũng là nguyên nhân gặp nhiều nhất, gần như không thể phòng ngừa. Bên cạnh đó, tình trạng này còn có thể hình thành do một số nguyên nhân khác, bao gồm:

• Chấn thương vùng mắt: Những va chạm hoặc tổn thương trực tiếp có thể làm biến dạng giác mạc, dẫn đến loạn thị bất thường. Nguyên nhân thường do tai nạn, va đập mạnh hoặc tham gia các hoạt động thể thao có nguy cơ cao.
• Biến chứng sau phẫu thuật mắt: Loạn thị có thể xuất hiện sau các ca mổ như phẫu thuật đục thủy tinh thể hoặc can thiệp trên giác mạc. Dù không phổ biến, nhưng tình trạng này có thể xảy ra nếu quá trình hồi phục không đồng đều.
• Các bệnh lý về mắt: Một số bệnh như giác mạc chóp, sẹo giác mạc do điều trị viêm giác mạc sai cách, hay thoái hóa giác mạc đều có thể làm thay đổi độ cong giác mạc và gây loạn thị.
• Quá trình lão hóa: Khi tuổi tác tăng lên, cấu trúc và độ cong của giác mạc có thể thay đổi, từ đó dẫn đến loạn thị ở người lớn tuổi.
• Bất thường bẩm sinh: Một số trẻ ngay từ khi chào đời đã có giác mạc không đều, khiến loạn thị xuất hiện sớm từ nhỏ.

Loạn thị có nguy hiểm không?

Loạn thị không phải là tình trạng đe dọa đến tính mạng, tuy nhiên nếu không được phát hiện kịp thời và xử trí đúng cách, nó có thể gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.

Loạn thị khiến hình ảnh nhìn thấy bị mờ ở cả gần lẫn xa, kèm theo hiện tượng méo hình, nhìn đôi hoặc một vật xuất hiện thành nhiều bóng mờ. Chính vì vậy, tác động đầu tiên của loạn thị là làm giảm đáng kể chất lượng cuộc sống. Nếu tình trạng này ở mức độ nặng và không được can thiệp kịp thời, người bệnh còn có nguy cơ gặp biến chứng nhược thị nguy hiểm. Cụ thể:

Ảnh hưởng đến sinh hoạt và đời sống hằng ngày

Tình trạng nhìn mờ, nhòe khiến nhiều hoạt động thường nhật trở nên khó khăn:

• Người bị loạn thị gặp trở ngại khi làm việc, giao tiếp, đọc sách báo do hình ảnh và chữ viết không rõ ràng, dễ bị biến dạng.
• Trẻ em loạn thị khó nhìn bảng, không theo kịp nội dung trong sách vở, dẫn đến giảm khả năng tập trung và ảnh hưởng đến kết quả học tập.
• Việc thường xuyên nheo mắt để nhìn rõ hơn khiến mắt nhanh mỏi, phải điều tiết quá mức, từ đó dễ gây đau mắt và đau đầu.
• Ở mức độ nặng, thị lực suy giảm nhiều làm người bệnh khó tập trung, dễ vấp ngã khi di chuyển, ảnh hưởng đến sức khỏe và an toàn.

Loạn thị không thể tự cải thiện theo thời gian. Nếu không được phát hiện sớm và xử trí đúng cách, tật khúc xạ này có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho thị lực.

Nguy cơ biến chứng nhược thị

Loạn thị nặng (trên 2 đi-ốp) nếu không được điều chỉnh phù hợp có nguy cơ cao dẫn đến nhược thị. Đây là tình trạng suy giảm thị lực nặng và không thể cải thiện chỉ bằng kính, do não bộ không tiếp nhận và xử lý tốt tín hiệu hình ảnh từ mắt.

Nhược thị thường gặp ở trẻ em bị loạn thị nặng, khi mắt phải điều tiết liên tục khiến võng mạc không được kích thích đầy đủ để truyền tín hiệu lên não. Nếu được phát hiện sớm, nhược thị vẫn có khả năng can thiệp và phục hồi thị lực.

Ngược lại, khi nhược thị được phát hiện muộn, đặc biệt sau 12 tuổi (thời điểm mắt đã phát triển hoàn thiện khả năng phục hồi gần như không còn, nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn rất cao. Vì vậy, việc khám mắt sớm cho trẻ khi có dấu hiệu bất thường là vô cùng quan trọng. Phát hiện và điều trị loạn thị kịp thời sẽ giúp bảo vệ thị lực và phòng tránh biến chứng nhược thị nguy hiểm.

Biện pháp hạn chế và phòng ngừa hậu quả do loạn thị

Để giảm nguy cơ ảnh hưởng xấu đến thị lực và hạn chế các biến chứng do loạn thị gây ra, bạn có thể áp dụng một số cách chăm sóc và bảo vệ mắt dưới đây:

• Đeo kính đúng độ, đúng hướng dẫn: Người bị loạn thị cần sử dụng kính phù hợp với mức độ loạn của mắt và tuân thủ chỉ định của bác sĩ. Đây là giải pháp an toàn, thường được áp dụng cho trẻ em. Dù kính không giúp chữa khỏi hoàn toàn loạn thị, nhưng có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát và ổn định thị lực.
• Xây dựng lối sống khoa học: Học tập và làm việc trong điều kiện ánh sáng đầy đủ, giữ khoảng cách an toàn tối thiểu khoảng 30 cm khi sử dụng máy tính hoặc điện thoại. Bên cạnh đó, cần ngủ đủ từ 6 - 8 giờ mỗi ngày để mắt có thời gian phục hồi.
• Bổ sung dinh dưỡng tốt cho mắt: Chế độ ăn nên đảm bảo cung cấp các dưỡng chất cần thiết cho thị lực như vitamin A, C, E, lutein và zeaxanthin, giúp duy trì sức khỏe đôi mắt và làm chậm quá trình suy giảm thị lực.
• Khám mắt định kỳ: Người mắc loạn thị nên duy trì thói quen kiểm tra mắt từ 1 - 2 lần mỗi năm. Việc này giúp theo dõi tình trạng thị lực, phát hiện sớm các bất thường và kịp thời áp dụng biện pháp can thiệp phù hợp.

Tổng kết lại, những nội dung trên đã giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về loạn thị có nguy hiểm không. Hy vọng bài viết mang đến những kiến thức cần thiết, giúp bạn chủ động hơn trong việc chăm sóc và bảo vệ đôi mắt khỏe mạnh.