Bà bầu bị chảy nước mắt sống là tình trạng thế nào? Cách chăm sóc mắt và thời điểm cần đi khám

Chảy nước mắt sống khi mang thai có thể khiến mẹ bầu khó chịu, ảnh hưởng đến thị lực và sinh hoạt hằng ngày. Tình trạng này có thể xuất phát từ những thay đổi sinh lý trong thai kỳ hoặc các vấn đề liên quan đến mắt. Việc xác định đúng nguyên nhân và có biện pháp xử lý phù hợp sẽ giúp mẹ bầu bảo vệ sức khỏe đôi mắt an toàn, hiệu quả.

Bà bầu bị chảy nước mắt sống là tình trạng như thế nào?

Bà bầu bị chảy nước mắt sống là tình trạng mắt thường xuyên rưng rưng hoặc trào nước mắt dù không khóc, thường xảy ra khi ra gió hoặc nhìn màn hình lâu. Hiện tượng này có thể do thay đổi nội tiết gây khô mắt (khiến mắt tiết nước bù), hoặc do các nguyên nhân như tắc lệ đạo, dị ứng và viêm nhiễm. Tình trạng này thường lành tính nhưng cần đi khám nếu kèm theo đau mắt, sợ sáng hoặc giảm thị lực.

Khi thai phụ ra gió hoặc nhìn màn hình thiết bị điện tử trong thời gian dài, bề mặt nhãn cầu dễ bị kích ứng và mất nước. Trong nhiều trường hợp, tình trạng chảy nước mắt sống thực chất là phản ứng của cơ thể đối với hội chứng khô mắt. Khi màng phim nước mắt không ổn định hoặc thiếu hụt, giác mạc bị khô, kích thích tuyến lệ sản xuất một lượng lớn nước mắt bù trừ để bảo vệ bề mặt mắt.

Những thay đổi sinh lý trong thai kỳ có thể tác động trực tiếp đến hệ thống thị giác và màng nước mắt. Sự mất cân bằng này khiến nước mắt không đủ chất lượng để bôi trơn, dẫn đến cảm giác cộm xốn và gây ra hiện tượng chảy nước mắt sống thường xuyên.

Nguyên nhân gây chảy nước mắt sống khi mang thai

Hiện tượng chảy nước mắt sống khi mang thai có thể bắt nguồn từ nhiều nhóm nguyên nhân khác nhau, bao gồm thay đổi sinh lý nội tiết, các vấn đề về dẫn lưu nước mắt hoặc phản ứng viêm nhiễm.

Thay đổi nội tiết và khô mắt

Sự biến động của các hormone trong thai kỳ là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến bề mặt nhãn cầu. Cụ thể, sự thay đổi nồng độ estrogen và progesterone có liên quan mật thiết đến sự phát triển hoặc làm trầm trọng thêm hội chứng khô mắt (DES) ở phụ nữ mang thai.

Khi nội tiết tố thay đổi, chất lượng màng phim nước mắt bị ảnh hưởng, khiến nước mắt bay hơi nhanh hơn hoặc giảm khả năng bôi trơn. Điều này tạo ra một vòng lặp: Mắt bị khô gây kích ứng khiến tuyến lệ phản ứng bằng cách tiết ra nhiều nước mắt hơn sau cùng làm nước mắt trào ra ngoài gây hiện tượng chảy nước mắt sống. Theo một số dữ liệu, hội chứng khô mắt có thể ảnh hưởng từ 20% đến 50% phụ nữ mang thai, thường xuất hiện phổ biến nhất trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba.

Tắc lệ đạo, dị ứng và viêm nhiễm

Ngoài yếu tố nội tiết, chảy nước mắt sống còn có thể do các nguyên nhân bệnh lý hoặc cơ học liên quan đến hệ thống dẫn lưu và phản ứng của kết mạc.

• Tắc lệ đạo: Xảy ra khi đường thoát nước mắt từ bề mặt nhãn cầu xuống mũi bị tắc nghẽn, khiến nước mắt bị ứ đọng và trào ra ngoài. Trong trường hợp này, người bệnh thường thấy nước mắt chảy nhiều nhưng không kèm theo các triệu chứng ngứa hay đỏ mắt rõ rệt.
• Dị ứng: Là nguyên nhân phổ biến gây tăng tiết nước mắt, thường đi kèm với các dấu hiệu đặc trưng như ngứa mắt, đỏ kết mạc hoặc xuất hiện các nhú gai trên kết mạc tarsal. Phản ứng này thường xảy ra khi bà bầu tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng từ môi trường.
• Viêm nhiễm: Viêm nhiễm hoặc các tổn thương giác mạc, kết mạc cũng kích thích sản xuất nước mắt tăng mạnh. Các tình trạng như viêm kết mạc hoặc nhiễm trùng mắt thường gây ra triệu chứng chảy nước mắt sống đi kèm với cảm giác đau, cộm như có dị vật trong mắt hoặc đỏ mắt.

Bà bầu bị chảy nước mắt sống có đáng lo không?

Chảy nước mắt sống do khô mắt nhẹ hoặc kích ứng môi trường thường không nguy hiểm và có thể cải thiện khi loại bỏ yếu tố kích thích. Tuy nhiên, tình trạng kéo dài, tái diễn hoặc do tắc lệ đạo, viêm nhiễm cần được đánh giá nguyên nhân. Đối với nhiều thai phụ, đây chỉ là phản ứng sinh lý tạm thời do thay đổi hormone hoặc do môi trường tác động, thường không gây nguy hiểm cho sức khỏe của mẹ và thai nhi.

Tuy nhiên, mức độ lo ngại có thể thay đổi tùy thuộc vào các triệu chứng đi kèm. Nếu chảy nước mắt chỉ xuất hiện thoáng qua khi tiếp xúc với gió, điều hòa hoặc nhìn màn hình lâu, không kèm đỏ mắt hay giảm thị lực, tình trạng có thể liên quan kích ứng bề mặt mắt. Tuy nhiên, nếu kéo dài hoặc thường xuyên tái diễn, thai phụ nên được khám chuyên khoa mắt.

Ngược lại, tình trạng này có thể trở nên đáng lo ngại khi xuất hiện các triệu chứng cảnh báo về bệnh lý nhãn khoa nghiêm trọng hơn. Các dấu hiệu như đau nhức vùng mắt, giảm thị lực đột ngột hoặc sưng đỏ vùng túi lệ cần được đánh giá y tế ngay lập tức để loại trừ các nguyên nhân như viêm túi lệ hoặc tổn thương giác mạc.

Cách chăm sóc mắt và thời điểm cần đi khám

Khi bị chảy nước mắt sống, bà bầu nên áp dụng các biện pháp chăm sóc đơn giản để giảm kích ứng. Thai phụ không nên tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh, corticoid, thuốc chống dị ứng hoặc các hoạt chất điều trị khác. Với tình trạng khô mắt, có thể tham khảo bác sĩ hoặc dược sĩ về nước mắt nhân tạo phù hợp, ưu tiên loại không chứa chất bảo quản khi cần dùng thường xuyên.

Để chăm sóc mắt an toàn, thai phụ có thể thực hiện các biện pháp sau:

• Hạn chế thời gian nhìn màn hình điện thoại, máy tính; áp dụng quy tắc nghỉ ngơi cho mắt thường xuyên.
• Sử dụng kính bảo vệ mắt khi ra ngoài để tránh gió và bụi bẩn gây kích ứng.
• Giữ vệ sinh vùng mắt sạch sẽ bằng nước muối sinh lý hoặc gạc sạch.
• Điều chỉnh độ ẩm trong phòng, tránh ngồi trực tiếp dưới luồng gió từ máy điều hòa hoặc quạt.

Thai phụ cần đi khám bác sĩ chuyên khoa mắt ngay khi xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Đau mắt: Cảm giác đau nhức sâu trong nhãn cầu hoặc đau vùng góc trong mắt.
• Sợ sáng: Cảm thấy khó chịu, chói mắt nghiêm trọng khi tiếp xúc với ánh sáng.
• Giảm thị lực: Nếu thai phụ xuất hiện nhìn mờ đột ngột, nhìn đôi, thấy chớp sáng hoặc đốm sáng, đặc biệt khi kèm đau đầu dữ dội, tăng huyết áp, đau vùng thượng vị hoặc phù mặt và tay, cần được đánh giá sản khoa khẩn cấp để loại trừ tiền sản giật và các biến chứng liên quan.
• Triệu chứng kéo dài: Tình trạng chảy nước mắt không thuyên giảm dù đã thay đổi thói quen sinh hoạt hoặc ngày càng trầm trọng hơn.
• Dấu hiệu nhiễm trùng: Mắt sưng đỏ, có mủ tiết ra từ túi lệ hoặc kèm theo sốt.

Việc thăm khám kịp thời giúp xác định chính xác nguyên nhân là do nội tiết hay bệnh lý, đồng thời thai phụ nên đi khám bác sĩ chuyên khoa mắt để được tư vấn đúng hướng, giúp xử lý an toàn cho thai kỳ, tránh những can thiệp không cần thiết và bảo vệ sức khỏe thị lực.

Hiện tượng bà bầu bị chảy nước mắt sống thường liên quan đến những thay đổi nội tiết gây khô mắt hoặc các tác nhân kích ứng môi trường và đa số là lành tính, nhưng bạn không nên chủ quan nếu tình trạng này đi kèm với đau nhức, sợ sáng hoặc giảm thị lực. Khi thấy các dấu hiệu bất thường, hãy đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt để được chẩn đoán chính xác và tư vấn phương pháp điều trị an toàn cho mẹ và bé.