Hướng dẫn chi tiết cách đặt thuốc phụ khoa dạng viên nén đúng cách

Nhiễm trùng âm đạo là vấn đề thường gặp ở phụ nữ, đặc biệt trong độ tuổi sinh sản. Viêm âm đạo do nấm và vi khuẩn là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến phụ nữ đến khám phụ khoa. Tuy nhiên, hiệu quả điều trị không chỉ phụ thuộc vào loại thuốc mà còn phụ thuộc vào cách đặt thuốc có đúng hay không. Việc thực hiện sai kỹ thuật có thể làm giảm tác dụng thuốc hoặc gây kích ứng không mong muốn, thậm chí làm tình trạng viêm nhiễm kéo dài.

Cách đặt thuốc phụ khoa dạng viên nén đúng cách 

Cách đặt thuốc phụ khoa là thao tác đưa viên thuốc vào sâu trong âm đạo để thuốc tan và tác động trực tiếp lên vùng viêm nhiễm. Đây là phương pháp điều trị tại chỗ giúp hạn chế tác dụng phụ toàn thân so với thuốc uống. Thuốc đặt âm đạo cần được sử dụng đúng kỹ thuật để đảm bảo hấp thu tốt và tránh rò rỉ thuốc ra ngoài.

Bước 1: Chuẩn bị và vệ sinh đúng cách

• Rửa tay sạch bằng xà phòng sát khuẩn và lau khô.
• Cắt ngắn móng tay để tránh làm trầy xước niêm mạc âm đạo.
• Vệ sinh vùng kín nhẹ nhàng bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh phụ nữ có độ pH phù hợp (3.8 - 4.5), không dùng xà phòng mạnh.
• Lau khô bằng khăn sạch hoặc khăn giấy mềm.

Bước 2: Chuẩn bị viên thuốc

• Lấy viên thuốc ra khỏi bao bì ngay trước khi sử dụng để tránh nhiễm khuẩn.
• Nếu là viên nén khô cứng, một số loại có thể nhúng nhanh vào nước sạch 1 - 2 giây để dễ tan hơn (chỉ thực hiện khi nhà sản xuất hướng dẫn hoặc bác sĩ chỉ định).
• Không bẻ viên thuốc trừ khi có chỉ định rõ ràng.

Bước 3: Chọn tư thế đặt thuốc

• Nằm ngửa trên giường, co nhẹ hai gối, dang chân vừa phải.
• Đứng hơi gập gối, một chân đặt lên ghế thấp hoặc bồn cầu để dễ tiếp cận.

Dùng ngón tay trỏ và giữa sạch (hoặc dụng cụ đặt thuốc đi kèm nếu có) đưa viên thuốc vào sâu trong âm đạo khoảng 7 - 10 cm (khoảng chiều dài ngón tay giữa). Đẩy nhẹ nhàng đến khi cảm thấy viên thuốc nằm sâu, không còn cảm giác cấn ở cửa âm đạo.

Bước 4: Nghỉ ngơi sau khi đặt

• Nằm nghỉ ít nhất 10 - 15 phút để thuốc tan và thấm tốt.
• Tốt nhất nên đặt thuốc vào buổi tối trước khi ngủ để thuốc tác dụng suốt đêm.
• Có thể dùng băng vệ sinh mỏng hàng ngày để thấm dịch thuốc rò ra (không dùng tampon vì tampon có thể hút thuốc và làm giảm hiệu quả).
• Tránh vận động mạnh hoặc đứng dậy ngay sau khi đặt.

Điều trị viêm âm đạo cần tuân thủ đủ liệu trình ngay cả khi triệu chứng đã giảm để tránh tái phát.

Thuốc đặt phụ khoa dạng viên nén dùng trong trường hợp nào?

Viên nén đặt âm đạo thường được chỉ định để:

• Điều trị viêm âm đạo do nấm Candida (ngứa rát, khí hư trắng đục vón cục).
• Điều trị viêm âm đạo do vi khuẩn (khí hư hôi, màu xám).
• Điều trị nhiễm Trichomonas (phối hợp thuốc uống).
• Hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh âm đạo sau kháng sinh hoặc rối loạn nội tiết.

Nhiễm nấm Candida là nguyên nhân phổ biến gây khí hư bất thường và ngứa rát âm đạo ở phụ nữ. Các hoạt chất thường gặp gồm:

• Clotrimazole, Miconazole (kháng nấm).
• Metronidazole, Clindamycin (kháng khuẩn).

Việc lựa chọn thuốc cần có chỉ định từ bác sĩ, không nên tự ý mua và sử dụng vì mỗi loại viêm nhiễm cần loại thuốc phù hợp.

Lưu ý quan trọng khi đặt thuốc phụ khoa dạng viên nén

Để đảm bảo an toàn và hiệu quả khi thực hiện cách đặt thuốc phụ khoa, cần lưu ý:

• Không quan hệ tình dục trong thời gian điều trị (thường 3 - 7 ngày) để tránh làm giảm hiệu quả thuốc, tăng nguy cơ tái nhiễm và gây kích ứng thêm vùng viêm.
• Không thụt rửa sâu âm đạo vì có thể làm mất cân bằng hệ vi khuẩn tự nhiên và làm tăng nguy cơ viêm nhiễm lan rộng.
• Không tự ý ngưng thuốc dù triệu chứng giảm sau vài ngày, cần hoàn thành đủ liệu trình để diệt hết tác nhân gây bệnh.
• Không tự ý dùng lại toa cũ vì viêm âm đạo có nhiều nguyên nhân khác nhau; dùng sai thuốc có thể làm bệnh nặng hơn hoặc kháng thuốc.

Tác dụng phụ có thể gặp và khi nào cần đi khám?

Một số phản ứng nhẹ có thể xảy ra khi đặt thuốc:

• Nóng rát nhẹ trong vài phút đầu (do thuốc tan).
• Tăng tiết dịch do thuốc tan ra.
• Cảm giác hơi khó chịu vùng kín.

Tuy nhiên, cần đi khám ngay nếu có:

• Chảy máu âm đạo bất thường.
• Đau bụng dưới dữ dội.
• Sốt hoặc ớn lạnh.
• Phát ban, sưng môi/mặt (nghi ngờ dị ứng).
• Khí hư có mùi hôi nặng hơn sau vài ngày điều trị.

Phụ nữ không nên tự điều trị nhiều lần nếu triệu chứng tái phát liên tục, mà cần được đánh giá chuyên khoa để tìm nguyên nhân gốc rễ.

Sai lầm thường gặp khi áp dụng cách đặt thuốc phụ khoa 

• Đặt thuốc quá nông khiến thuốc rơi ra ngoài hoặc không tiếp xúc đủ vùng viêm.
• Đặt vào ban ngày và vận động nhiều ngay sau đó, làm thuốc rò rỉ nhanh.
• Dùng tampon sau khi đặt, hút hết thuốc và giảm hiệu quả.
• Dùng sai liều hoặc tăng gấp đôi liều khi quên (có thể gây kích ứng mạnh).
• Tự ý mua thuốc theo quảng cáo mà không khám bác sĩ.

Cách đặt thuốc phụ khoa dạng viên nén đúng kỹ thuật là yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả điều trị viêm âm đạo. Việc tuân thủ đúng quy trình vệ sinh, tư thế đặt thuốc và đủ liệu trình giúp giảm tái phát và hạn chế tác dụng phụ. Phụ nữ nên đi khám khi có triệu chứng bất thường thay vì tự ý điều trị nhiều lần. Chăm sóc sức khỏe phụ khoa đúng cách không chỉ giúp cải thiện triệu chứng hiện tại mà còn bảo vệ khả năng sinh sản lâu dài cho bản thân và gia đình.