Đau bụng bên trái dưới xương sườn là dấu hiệu bệnh gì và cách xử lý

Vùng bụng là nơi tập trung nhiều cơ quan nội tạng đảm nhiệm chức năng sống còn của cơ thể. Khi xuất hiện cảm giác đau kéo dài hoặc đột ngột ở một vị trí cố định,  đây có thể là dấu hiệu cảnh báo rối loạn chức năng hoặc tổn thương thực thể. Việc đánh giá đúng tính chất cơn đau và các triệu chứng đi kèm có ý nghĩa quan trọng trong chẩn đoán sớm lẫn điều trị.

Đau bụng bên trái dưới xương sườn là dấu hiệu bệnh lý gì?

Vùng bụng trái dưới xương sườn chứa các cơ quan như đại tràng, trái thận, trái niệu quản, lá lách, tụy cũng như các cấu trúc mạch máu và thần kinh. Do đó, khi xuất hiện đau vùng bụng, người bệnh cần được theo dõi toàn diện để xác định nguyên nhân cụ thể.

Bệnh lý ở ruột

Các rối loạn tại đường ruột là nhóm nguyên nhân thường gặp nhất. Tắc ruột khiến thức ăn và hơi bị ứ đọng, gây đau âm ỉ hoặc đau quặn kèm chướng bụng, buồn nôn, bí trung, đại tiện. Táo bón kéo dài - đặc biệt ở người ít vận động, cũng có thể gây đau vùng sát bờ sườn.

Rối loạn tiêu hóa và hội chứng ruột kích thích thường gây đau sau ăn kèm đầy hơi, đi ngoài nhiều lần hoặc táo bón xen kẽ. Viêm dạ dày hoặc viêm đại tràng có thể gây đau nhói lan rộng kèm buồn nôn, khó tiêu, ợ chua, rối loạn phân, thậm chí phân lẫn máu hoặc dịch nhầy.

Bệnh lý tim mạch

Một số bệnh tim mạch không chỉ gây đau ngực mà còn lan xuống vùng bụng trên. Nhồi máu cơ tim có thể khởi phát bằng cơn đau đột ngột dữ dội, cảm giác bị đè ép, khó thở, toát mồ hôi lạnh. Cơn đau thắt ngực thường tăng khi gắng sức và giảm khi nghỉ ngơi.

Phình động mạch chủ bụng hoặc động mạch chủ ngực đoạn thấp cũng gây đau vùng cạnh sườn trái kèm dấu hiệu thiếu máu như da tái, lạnh run, khó thở và cần được xử lý cấp cứu.

Bệnh lý theo giới tính

Một số bệnh lý đặc thù theo giới cũng có thể gây đau tại vị trí này. Ở nam giới, các bệnh như thoát vị bẹn, viêm bàng quang, viêm đường tiết niệu hoặc viêm túi thừa đại tràng có thể gây đau lan lên hạ sườn trái.

Ở nữ giới, u nang buồng trứng, lạc nội mạc tử cung, viêm vùng chậu hoặc thai ngoài tử cung có thể gây đau âm ỉ hoặc đau quặn kèm rối loạn kinh nguyệt hoặc ra máu bất thường. Những trường hợp này cần được khám chuyên khoa sớm.

Đau dây thần kinh liên sườn

Đau do dây thần kinh liên sườn thường có đặc điểm đau nhói, đau giật xuất phát từ một điểm rồi lan dọc theo bờ sườn. Cơn đau tăng khi thay đổi tư thế, hít sâu hoặc ho. Đây là tình trạng không nguy hiểm nhưng gây khó chịu kéo dài nếu không điều trị đúng.

Bệnh lý tuyến tụy

Viêm tụy cấp hoặc mạn tính có thể gây đau dữ dội vùng bụng trái dưới sườn lan ra sau lưng. Người bệnh thường kèm sốt, buồn nôn, nôn, tim đập nhanh và bụng chướng. Viêm tụy là bệnh lý nghiêm trọng cần nhập viện theo dõi và điều trị tích cực.

Bệnh lý về thận

Sỏi thận trái thường gây đau quặn dữ dội vùng hông, lưng lan ra bụng dưới hoặc hạ sườn trái. Cơn đau có thể kèm tiểu buốt, tiểu ra máu hoặc buồn nôn. Nhiễm trùng thận cũng gây đau kèm sốt cao, ớn lạnh, tiểu nhiều lần và mệt mỏi toàn thân. Nếu không điều trị sớm, bệnh có thể dẫn đến suy giảm chức năng thận.

Tổn thương xương sườn

Chấn thương gãy hoặc nứt xương sườn vùng thấp có thể gây đau lan xuống bụng. Cơn đau tăng khi hít sâu hoặc ho. Trong đa số trường hợp, xương có thể tự liền sau vài tuần nhưng nếu mảnh xương gây tổn thương cơ quan lân cận thì mức độ nguy hiểm sẽ tăng lên.

Tổn thương lá lách

Lá lách nằm ở vùng bụng trái trên rốn và dưới xương sườn. Phì đại lá lách do bệnh máu nhiễm trùng hoặc bệnh lý ác tính có thể gây đau âm ỉ kéo dài. Trường hợp vỡ lá lách sau chấn thương gây đau dữ dội kèm choáng là tình trạng cấp cứu ngoại khoa.

Bệnh lý về máu

Một số bệnh máu như thiếu máu, hồng cầu hình liềm có thể gây đau do lách to hoặc thiếu máu cục bộ. Đây là bệnh di truyền và cần được kiểm soát và theo dõi lâu dài bởi chuyên khoa huyết học.

Bệnh lý ở phổi

Viêm phổi hoặc viêm màng phổi bên trái đôi khi gây đau lan xuống bụng trên. Người bệnh thường kèm ho, sốt, khó thở và đau tăng khi hít sâu.

Cách xử lý đau bụng bên trái ở dưới xương sườn

Khi chưa xác định được nguyên nhân, người bệnh cần xử lý thận trọng để tránh làm tình trạng bệnh trở nên nặng hơn. Dưới đây là là một số việc người bệnh cần lưu ý:

• Nghỉ ngơi, hạn chế vận động mạnh sẽ giúp giảm áp lực lên các cơ quan nội tạng. Có thể chườm ấm nhẹ nhàng nếu cơn đau không dữ dội.
• Uống đủ nước và duy trì chế độ ăn nhẹ, dễ tiêu hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động ổn định.
• Tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc giảm đau, kháng viêm hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định y tế.
• Tránh ăn thực phẩm nhiều dầu mỡ, rượu bia, cà phê hoặc đồ cay nóng vì có thể kích thích dạ dày - đại tràng.
• Không xoa bóp mạnh vùng đau khi chưa rõ nguyên nhân, đặc biệt nếu nghi ngờ bệnh lý lách, tụy hoặc đại tràng.
• Ghi nhận thời điểm xuất hiện cơn đau liên quan đến bữa ăn, vận động hoặc chu kỳ sinh lý để hỗ trợ chẩn đoán.
• Thăm khám tại cơ sở y tế giúp thực hiện các xét nghiệm cần thiết như siêu âm, chụp X quang, xét nghiệm máu và nước tiểu để xác định chính xác nguyên nhân.
• Theo dõi đặc điểm cơn đau như vị trí lan, mức độ tăng dần hay thuyên giảm để cung cấp thông tin chính xác cho bác sĩ.

Khi nào cần đi khám và can thiệp y tế kịp thời?

Ngoài các biện pháp có thể áp dụng tại nhà nêu trên, người bệnh cần chú ý một số dấu hiệu cảnh báo tình trạng nghiêm trọng cần được xử lý sớm, kịp thời. 

• Xuất hiện đau dữ dội, bụng cứng không thể đại tiện, tiêu chảy kéo dài, phân lẫn máu hoặc nôn ra máu.
• Sốt cao, choáng váng, khó thở, sụt cân nhanh, chán ăn kéo dài hoặc thay đổi thói quen đi tiêu.
• Tình trạng chảy máu âm đạo bất thường kèm đau bụng ở nữ giới.
• Cơn đau kéo dài nhiều giờ không thuyên giảm dù đã nghỉ ngơi hoặc dùng biện pháp hỗ trợ tại nhà.
• Đau bụng kèm vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu - dấu hiệu gợi ý bệnh gan mật hoặc tụy.
• Đau lan ra lưng, vai trái hoặc ngực, cần loại trừ các bệnh lý nguy hiểm như viêm tụy, nhồi máu cơ tim.
• Người có tiền sử bệnh mạn tính (tim mạch, tiêu hóa, ung thư) cần đi khám sớm ngay khi xuất hiện đau bất thường.

Đau bụng bên trái dưới xương sườn có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau với mức độ nguy hiểm không giống nhau. Việc theo dõi triệu chứng thăm khám sớm và điều trị đúng giúp bảo vệ sức khỏe và phòng tránh biến chứng lâu dài. Người bệnh không nên chủ quan khi cơn đau kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường đi kèm.