Có nên tiêm cúm cho người tiểu đường? Nguy cơ nếu không tiêm phòng

Cúm là bệnh nhiễm vi rút cấp tính đường hô hấp và có thể tự khỏi sau vài ngày, nhiều người chủ quan xem cúm như cảm lạnh thông thường. Tuy nhiên, với người mắc các bệnh mạn tính như tiểu đường, cúm có thể khiến việc kiểm soát đường huyết trở nên khó khăn hơn, làm gia tăng nguy cơ biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được phòng ngừa đúng cách.

Có nên tiêm cúm cho người tiểu đường không?

Có. Người mắc đái tháo đường thuộc nhóm nguy cơ cao được WHO khuyến cáo tiêm vắc xin cúm hằng năm để giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong. Nhiễm cúm có thể làm suy giảm miễn dịch, gây rối loạn kiểm soát đường huyết và khiến bệnh diễn tiến nghiêm trọng hơn so với người khỏe mạnh.

Người tiểu đường nên tiêm phòng cúm mỗi năm một lần, tốt nhất ngay khi vắc xin có sẵn do virus cúm lưu hành quanh năm và cơ thể cần khoảng 2 tuần để tạo kháng thể bảo vệ. Ngay cả khi đã từng mắc cúm, việc tiêm phòng vẫn cần thiết vì có nhiều chủng cúm khác nhau cùng lưu hành.

Trước khi tiêm, người bệnh không cần tự ý thay đổi liều insulin hoặc thuốc điều trị và cần thông báo cho bác sĩ về tình trạng sức khỏe, thuốc đang sử dụng và tiền sử dị ứng để đảm bảo an toàn tiêm chủng.

Hiệu quả của vắc xin cúm đối với người tiểu đường

Hiệu quả đã được chứng minh rõ ràng qua nhiều nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn. Nghiên cứu đoàn hệ tại Đài Loan (2008 - 2013) trên hơn 61.000 bệnh nhân tiểu đường cho thấy, những người được tiêm vắc xin cúm giảm 25% nguy cơ tử vong trong 30 ngày nhập viện, đặc biệt hiệu quả ở nhóm kiểm soát đường huyết kém hoặc có biến chứng nặng. Ngoài ra, tiêm phòng còn giúp giảm nguy cơ viêm phổi, nhiễm trùng huyết, nhiễm trùng tiết niệu và nhu cầu chăm sóc đặc biệt.

Kết quả nghiên cứu toàn quốc tại Đan Mạch (2007 - 2016) cũng ghi nhận tiêm cúm giúp giảm 17% nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân, 16% tử vong tim mạch và 11% nguy cơ nhập viện do biến chứng cấp tính của tiểu đường.

Về độ an toàn, vắc xin cúm được đánh giá là an toàn đối với người tiểu đường và không làm ảnh hưởng đến đường huyết. Các phản ứng sau tiêm thường nhẹ và thoáng qua như đau tại chỗ tiêm, mệt mỏi, sốt nhẹ hoặc đau cơ và sẽ tự hết sau vài ngày.

Người tiểu đường không tiêm phòng cúm có nguy cơ gì?

Nếu không chủ động tiêm phòng cúm, người mắc tiểu đường phải đối mặt với nhiều rủi ro sức khỏe nghiêm trọng. Các hậu quả chính có thể kể đến gồm:

• Tăng nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm: Người tiểu đường thường có hệ miễn dịch yếu, đặc biệt khi đường huyết kiểm soát kém, khiến nguy cơ nhiễm trùng cao hơn so với người khỏe mạnh, nhất là cúm và các bệnh đường hô hấp.
• Khó kiểm soát đường huyết: Nhiễm cúm làm đường huyết dao động thất thường do tăng hormone stress, giảm ăn uống và che lấp dấu hiệu tăng hoặc hạ đường huyết, từ đó làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa.
• Tăng nguy cơ biến chứng nặng và nhập viện: Người tiểu đường mắc cúm có tỷ lệ viêm phổi, nhiễm trùng huyết, biến cố tim mạch, nhập viện và tử vong cao hơn rõ rệt so với người khỏe mạnh mắc cúm.
• Làm trầm trọng thêm bệnh tiểu đường: Cúm có thể khiến đường huyết mất kiểm soát, làm nặng các biến chứng sẵn có, gây suy giảm thể trạng, giảm khả năng sinh hoạt và đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Một số cách chăm sóc người tiểu đường mắc cúm

Khi nhiễm cúm, người bệnh cần chú trọng chăm sóc toàn diện để hạn chế rối loạn đường huyết và dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng. Một số nguyên tắc cơ bản nhưng quan trọng gồm:

• Duy trì chế độ ăn và bù nước hợp lý: Dù mệt mỏi và chán ăn, người bệnh vẫn cần cố gắng ăn uống đều đặn, đủ năng lượng và cân đối dinh dưỡng. Ưu tiên thực phẩm dễ tiêu, dễ hấp thu và uống nước thường xuyên để tránh mất nước, đặc biệt khi sốt, nôn hoặc tiêu chảy.
• Phòng ngừa hạ đường huyết: Nhiễm cúm có thể làm đường huyết biến động thất thường. Nếu hạ đường huyết, cần bổ sung nhanh khoảng 15g carbohydrate từ đồ uống có năng lượng phù hợp với chế độ ăn của người tiểu đường. Khi không ăn được thức ăn đặc, có thể thay thế bằng thực phẩm dạng lỏng chứa carbohydrate.
• Theo dõi đường huyết chặt chẽ: Kiểm tra đường huyết thường xuyên hơn trong thời gian mắc cúm để kịp thời phát hiện bất thường. Duy trì lượng carbohydrate khoảng 35 - 50g mỗi 3 - 4 giờ giúp cơ thể có đủ năng lượng và hạn chế rối loạn chuyển hóa.
• Liên hệ cơ sở y tế khi cần: Người bệnh nên đến cơ sở y tế ngay nếu đường huyết tăng cao kéo dài, không ăn uống được, nôn ói hoặc tiêu chảy nhiều hoặc cảm giác mệt mỏi nghiêm trọng, tránh trì hoãn điều trị.

Việc chăm sóc và theo dõi đúng cách trong giai đoạn nhiễm cúm đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe và kiểm soát tốt bệnh tiểu đường.

Cúm mùa là mối đe dọa nghiêm trọng đối với người mắc tiểu đường do nguy cơ rối loạn đường huyết, biến chứng nặng và nhập viện cao hơn người bình thường. Tiêm cúm cho người tiểu đường là biện pháp dự phòng an toàn, hiệu quả, đã được các tổ chức y tế uy tín khuyến cáo, giúp giảm nguy cơ mắc cúm, hạn chế biến chứng và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Để được tư vấn chi tiết và tiêm vắc xin cúm phù hợp, an toàn theo đúng khuyến cáo y tế, người bệnh tiểu đường nên chủ động đến Tiêm chủng Long Châu. Đây là địa chỉ uy tín với đội ngũ chuyên môn giàu kinh nghiệm, vắc xin chính hãng và quy trình tiêm chủng chuẩn Bộ Y tế.