Đừng nhầm cúm mùa với cảm lạnh: 5 dấu hiệu cảnh báo bệnh có thể diễn tiến nặng

Không ít người cho rằng cúm mùa chỉ là cảm lạnh thông thường và có thể tự khỏi sau vài ngày. Thực tế, bệnh có thể diễn tiến nặng ở cả người có bệnh nền lẫn người trẻ khỏe mạnh. Hiểu sự khác biệt giữa cúm mùa và cảm lạnh, đồng thời nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo, giúp người bệnh chủ động thăm khám và được xử trí kịp thời khi cần thiết.

Cúm mùa khác gì với cảm lạnh?

Cúm mùa và cảm lạnh đều là bệnh nhiễm virus đường hô hấp nên có nhiều biểu hiện tương đồng như ho, sổ mũi, đau họng hoặc hắt hơi. Tuy nhiên, hai bệnh này khác nhau về mức độ triệu chứng và nguy cơ biến chứng.

Dưới đây là một số điểm giúp phân biệt cúm mùa và cảm lạnh:

Ở đa số trường hợp, cảm lạnh chỉ gây triệu chứng nhẹ và tự cải thiện sau vài ngày. Trong khi đó, cúm mùa có thể khiến người bệnh sốt cao, đau nhức toàn thân, kiệt sức và làm tăng nguy cơ nhập viện nếu diễn tiến nặng.

5 dấu hiệu cảnh báo cúm mùa có thể diễn tiến nặng

Ở nhiều trường hợp cúm không biến chứng, các triệu chứng cấp bắt đầu cải thiện sau vài ngày. Tuy nhiên, ho và mệt mỏi có thể kéo dài lâu hơn, tùy cơ địa và tình trạng sức khỏe. Tuy nhiên, nếu xuất hiện một trong những dấu hiệu dưới đây, người bệnh không nên tiếp tục tự điều trị tại nhà mà cần đến cơ sở y tế để được đánh giá.

Sốt không cải thiện hoặc sốt trở lại sau khi triệu chứng đã giảm

Người bệnh nên đi khám nếu sốt cao, sốt không cải thiện, khó chịu nhiều hoặc sốt đã giảm nhưng quay trở lại, nhất là khi kèm ho nặng hơn, khó thở, đau ngực hay mệt lả. Trẻ sơ sinh, người thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc người có dấu hiệu bất thường không nên chờ đủ 48 giờ mới đến cơ sở y tế.

Trong một số trường hợp, tình trạng này có thể liên quan đến bội nhiễm vi khuẩn hoặc các biến chứng khác cần được thăm khám và điều trị sớm.

Khó thở, thở nhanh hoặc tức ngực

Khó thở là một trong những dấu hiệu cảnh báo quan trọng của cúm mùa. Người bệnh có thể cảm thấy hụt hơi, thở nhanh, đau tức ngực hoặc khó khăn khi hít thở.

Những biểu hiện này có thể liên quan đến viêm phổi, suy hô hấp hoặc tổn thương đường hô hấp dưới. Nếu xuất hiện triệu chứng này, người bệnh cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.

Nôn nhiều, không ăn uống được

Một số người mắc cúm có thể buồn nôn hoặc nôn nhiều, khiến cơ thể không thể ăn uống bình thường. Điều này làm tăng nguy cơ mất nước và rối loạn điện giải, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người cao tuổi.

Nếu tình trạng kéo dài hoặc người bệnh không thể bù đủ nước, cần được bác sĩ đánh giá để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe.

Lơ mơ, li bì hoặc lú lẫn

Người bệnh trở nên mệt lả, phản ứng chậm, ngủ nhiều bất thường, lơ mơ hoặc lú lẫn là dấu hiệu không nên bỏ qua.

Đây có thể là biểu hiện cơ thể đang thiếu oxy, mất nước nghiêm trọng hoặc xuất hiện biến chứng. Người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế để được theo dõi và xử trí kịp thời.

Triệu chứng ngày càng nặng hoặc mệt lả nhanh

Thông thường, các triệu chứng cúm sẽ cải thiện dần sau vài ngày. Nếu ho nhiều hơn, mệt mỏi tăng lên, sức khỏe suy giảm nhanh hoặc các triệu chứng không có dấu hiệu thuyên giảm, người bệnh nên đi khám.

Ở người cao tuổi hoặc người mắc bệnh nền, dấu hiệu diễn tiến nặng đôi khi không quá điển hình mà chỉ biểu hiện bằng tình trạng mệt nhiều, ăn uống kém hoặc suy sụp nhanh chóng.

Những ai có nguy cơ gặp biến chứng do cúm mùa?

Không phải ai mắc cúm mùa cũng gặp biến chứng. Tuy nhiên, một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn do sức đề kháng suy giảm hoặc đang mắc các bệnh lý mạn tính.

• Người cao tuổi: Khi tuổi tác tăng lên, hệ miễn dịch suy giảm khiến cơ thể khó chống lại virus cúm. Nhóm này có nguy cơ cao bị viêm phổi, suy hô hấp, phải nhập viện và thường cần nhiều thời gian hơn để phục hồi sức khỏe cũng như khả năng sinh hoạt sau bệnh.
• Người mắc bệnh nền: Những người có bệnh tim mạch, đái tháo đường, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, bệnh thận hoặc các bệnh mạn tính khác cần đặc biệt thận trọng. Cúm mùa có thể làm khởi phát đợt cấp của bệnh nền, khiến tình trạng sức khỏe xấu đi, tăng nguy cơ biến chứng và kéo dài thời gian điều trị.
• Phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ: Phụ nữ mang thai có nhiều thay đổi về miễn dịch, tim mạch và hô hấp nên dễ gặp biến chứng hơn khi mắc cúm. Trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi, cũng cần được theo dõi sát vì hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Nếu trẻ sốt cao, khó thở, bỏ bú hoặc bỏ ăn, cần đưa đến cơ sở y tế để được đánh giá.
• Người trẻ khỏe mạnh: Dù nguy cơ thấp hơn, người trẻ không nên chủ quan khi mắc cúm mùa. Một số trường hợp vẫn có thể diễn tiến nặng, gây viêm phổi, viêm cơ tim hoặc suy hô hấp. Vì vậy, cần theo dõi sát triệu chứng và đi khám khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.

Vì vậy, bất kỳ ai mắc cúm cũng cần theo dõi diễn biến của bệnh và không nên chủ quan nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo.

Làm gì khi nghi ngờ mắc cúm mùa để hạn chế biến chứng?

Khi nghi ngờ mắc cúm mùa, việc xử trí đúng ngay từ đầu có thể giúp giảm nguy cơ diễn tiến nặng và hạn chế lây lan cho những người xung quanh.

Người bệnh nên thực hiện các biện pháp sau:

• Nghỉ ngơi đầy đủ để cơ thể có thời gian phục hồi.
• Uống đủ nước và bổ sung dinh dưỡng hợp lý.
• Dùng thuốc hạ sốt hoặc thuốc điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người khác.
• Rửa tay thường xuyên và che miệng khi ho, hắt hơi.
• Theo dõi sát các triệu chứng để phát hiện dấu hiệu bất thường.

Bên cạnh đó, cần tránh một số sai lầm thường gặp như:

• Tự ý sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định.
• Tự ý dùng thuốc chứa corticoid.
• Chủ quan vì nghĩ cúm chỉ là cảm lạnh thông thường.
• Chậm đến cơ sở y tế dù đã xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo.

Để phòng ngừa cúm mùa, ngoài việc giữ vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang khi cần thiết và hạn chế tiếp xúc với người đang mắc bệnh, tiêm vắc xin cúm hằng năm là một trong những biện pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, giảm mức độ nghiêm trọng nếu nhiễm virus và hạn chế các biến chứng.

Virus cúm có khả năng thay đổi theo từng mùa, vì vậy việc tiêm nhắc hằng năm giúp cơ thể duy trì khả năng bảo vệ trước các chủng virus đang lưu hành. Nếu có nhu cầu, bạn có thể đặt lịch tiêm vắc xin cúm tại Tiêm chủng Long Châu để được tư vấn và lựa chọn loại vắc xin phù hợp theo độ tuổi và tình trạng sức khỏe.

Đừng nhầm cúm mùa với cảm lạnh, bởi cúm có thể gây triệu chứng toàn thân rõ rệt và dẫn đến biến chứng nghiêm trọng ở một số trường hợp. Khi xuất hiện khó thở, đau ngực, nôn nhiều, lơ mơ, mất nước hoặc triệu chứng đã cải thiện nhưng quay lại nặng hơn, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được đánh giá và xử trí kịp thời. Bên cạnh việc theo dõi sức khỏe, tiêm vắc xin cúm hằng năm theo khuyến cáo, giữ vệ sinh tay, đeo khẩu trang khi có triệu chứng và hạn chế tiếp xúc gần với người khác sẽ góp phần giảm nguy cơ lây nhiễm và diễn tiến nặng.