Có nên cắt mộng mắt không? Khi nào nên can thiệp phẫu thuật?

Mộng mắt là một bệnh lý về mắt khá phổ biến, có thể gây cộm, đỏ mắt và ảnh hưởng đến thị lực nếu tiến triển nặng. Nhiều người băn khoăn có nên mổ mộng mắt không, khi nào cần phẫu thuật và liệu sau cắt mộng có tái phát hay không. Bài viết sau sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất của mộng mắt, các chỉ định điều trị cũng như những điều quan trọng cần biết trước khi quyết định phẫu thuật, từ đó an tâm hơn trong quá trình chăm sóc và bảo vệ đôi mắt.

Có nên cắt mộng mắt không?

Thực tế, quyết định cắt mộng mắt không phụ thuộc rất lớn vào giai đoạn phát triển của mộng và mức độ ảnh hưởng của nó đến thị lực cũng như sinh hoạt hàng ngày. Theo các chuyên gia y tế, nếu mộng mắt còn nhỏ, chưa xâm lấn sâu vào giác mạc và không gây ra các triệu chứng khó chịu, bác sĩ thường chỉ định theo dõi định kỳ kết hợp với việc sử dụng thuốc nhỏ mắt. 

Tuy nhiên, khi mộng thịt bắt đầu gây đỏ mắt kéo dài, kích ứng hoặc có xu hướng tiến triển vào trung tâm lòng đen (giác mạc), việc phẫu thuật là cần thiết để bảo vệ chức năng nhìn của mắt.

Những trường hợp được chỉ định phẫu thuật mộng mắt

Việc lựa chọn đúng thời điểm phẫu thuật đóng vai trò then chốt trong hiệu quả điều trị. Dưới đây là những trường hợp mà bác sĩ thường khuyến nghị nên cắt mộng mắt để bảo vệ thị lực và sức khỏe đôi mắt:

• Suy giảm thị lực: Khi mộng phát triển lớn, nó có thể kéo căng giác mạc gây ra loạn thị hoặc che lấp trục thị giác, khiến tầm nhìn bị mờ đục.
• Kích ứng mạn tính: Mộng thịt thường gây ra cảm giác cộm xốn như có cát trong mắt, đỏ mắt và chảy nước mắt thường xuyên. Nếu các loại thuốc nhỏ mắt không còn tác dụng làm dịu, phẫu thuật là giải pháp triệt để.
• Hạn chế vận động nhãn cầu: Trong một số trường hợp mộng thịt quá dày, nó có thể làm hạn chế sự di chuyển của mắt, gây ra song thị.
• Yêu cầu thẩm mỹ: Nhiều bệnh nhân cảm thấy tự ti vì khối mộng đỏ chiếm một phần diện tích mắt, gây mất thẩm mỹ trong giao tiếp.

Các phương pháp cắt mộng hiện đại và tỷ lệ tái phát

Trước đây, các phương pháp cắt mộng đơn thuần thường có tỷ lệ tái phát rất cao, lên đến 30 - 80%. Tuy nhiên, y học hiện đại đã phát triển các kỹ thuật mới nhằm giảm thiểu tối đa rủi ro này:

• Cắt mộng và ghép kết mạc tự thân: Đây được coi là tiêu chuẩn vàng hiện nay. Bác sĩ sẽ lấy một mảnh kết mạc khỏe mạnh từ chính mắt của bệnh nhân để khâu hoặc dán vào vị trí mộng vừa được loại bỏ. Phương pháp này giúp giảm tỷ lệ tái phát xuống dưới 5%.
• Sử dụng keo sinh học (Fibrin Glue): Thay vì dùng chỉ khâu, bác sĩ sử dụng keo sinh học để dán mảnh ghép. Điều này giúp giảm thời gian phẫu thuật, giảm đau đớn sau mổ và đẩy nhanh quá trình lành thương.
• Ghép màng ối: Thường được áp dụng cho những trường hợp mộng tái phát nhiều lần hoặc diện tích mộng quá lớn không đủ kết mạc để ghép tự thân.

Quy trình các bước phẫu thuật mộng mắt 

Để giúp bạn yên tâm hơn khi cân nhắc có nên cắt mộng mắt hay không, việc hiểu rõ quy trình phẫu thuật và những cảm giác có thể gặp trong quá trình thực hiện là rất cần thiết. Tại các bệnh viện chuyên khoa mắt, phẫu thuật mộng mắt thường được tiến hành theo các bước cơ bản sau:

Bước 1: Gây tê tại chỗ

Bệnh nhân được gây tê bằng thuốc nhỏ mắt hoặc tiêm dưới kết mạc, giúp mắt hoàn toàn mất cảm giác đau trong suốt quá trình phẫu thuật. Trong giai đoạn này, người bệnh chỉ cảm nhận được thao tác nhẹ mà không thấy đau nhức.

Bước 2: Loại bỏ khối mộng

Bác sĩ tiến hành tách và loại bỏ phần mộng mắt khỏi bề mặt giác mạc và nhãn cầu một cách cẩn thận. Thao tác được thực hiện chính xác nhằm hạn chế tổn thương mô lành xung quanh và giảm nguy cơ tái phát.

Bước 3: Ghép phủ và hoàn tất phẫu thuật

Sau khi loại bỏ mộng, bác sĩ sử dụng mảnh ghép để che phủ vùng củng mạc bị lộ, giúp vết mổ nhanh lành và giảm nguy cơ mộng tái phát. Cuối cùng, mắt được băng lại để bảo vệ trong 24 giờ đầu sau phẫu thuật.

Toàn bộ quy trình thường chỉ kéo dài khoảng 30 - 45 phút, bệnh nhân có thể ra về trong ngày mà không cần nằm viện dài ngày.

Rủi ro và biến chứng có thể gặp khi cắt mộng mắt

Mặc dù là một tiểu phẫu tương đối an toàn, phổ biến, phẫu thuật mộng mắt vẫn có thể tiềm ẩn một số rủi ro và biến chứng nhất định. Việc nắm rõ những nguy cơ này sẽ giúp bạn cân nhắc việc cắt mống mắt có cần thiết hay không, đồng thời chủ động theo dõi và chăm sóc mắt đúng cách sau phẫu thuật.

• Tái phát: Như đã đề cập, mộng có thể mọc lại, đôi khi tiến triển nhanh hơn cả lúc ban đầu nếu không được chăm sóc kỹ.
• Nhiễm trùng: Rất hiếm gặp nếu tuân thủ vệ sinh và dùng thuốc kháng sinh theo chỉ định.
• Sẹo giác mạc: Nếu mộng đã ăn quá sâu vào giác mạc, sau khi cắt có thể để lại một vết sẹo mờ, nhưng thường không ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực như khi còn khối mộng.
• Khô mắt: Một số bệnh nhân cảm thấy khô mắt nhẹ trong vài tuần đầu sau phẫu thuật.

Hướng dẫn chăm sóc hậu phẫu 

Quá trình chăm sóc đóng vai trò quyết định đến sự thành công của ca mổ:

• Sử dụng thuốc nhỏ mắt đúng liều: Nhỏ thuốc kháng sinh và kháng viêm theo đúng lịch trình của bác sĩ để ngăn ngừa sẹo và tái phát.
• Bảo vệ mắt: Đeo kính râm khi ra ngoài để tránh tia cực tím (UV), bụi bẩn và gió, những tác nhân chính khiến mộng quay trở lại.
• Tránh vận động mạnh: Trong tuần đầu tiên, nên hạn chế bơi lội hoặc các hoạt động thể thao ra nhiều mồ hôi có thể rơi vào mắt.
• Tái khám định kỳ: Theo dõi sát sao để bác sĩ kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường.

Tóm lại, việc có nên cắt mộng mắt không cần được cân nhắc dựa trên mức độ tiến triển của mộng, triệu chứng người bệnh gặp phải và tư vấn chuyên môn từ bác sĩ nhãn khoa. Khi được chỉ định đúng thời điểm và chăm sóc hậu phẫu đầy đủ, phẫu thuật mộng mắt là giải pháp an toàn, hiệu quả, giúp cải thiện thị lực và thẩm mỹ lâu dài. Hy vọng bài viết này đã cung cấp những thông tin cần thiết giúp bạn yên tâm hơn khi đưa ra quyết định điều trị và chủ động bảo vệ sức khỏe đôi mắt của mình.