Răng khôn là gì? Những thông tin cơ bản về răng khôn không phải ai cũng biết

Do mọc sau cùng và không còn đủ chỗ trên cung hàm, răng khôn thường tiềm ẩn nhiều vấn đề hơn so với các răng khác. Trong bài viết hôm nay, những thông tin cơ bản về răng khôn sẽ được bật mí. Do đó, nếu bạn cũng đang muốn hiểu rõ hơn về chiếc răng này thì hãy theo dõi hết bài viết dưới đây nhé.

Răng khôn là răng số mấy? Răng khôn mọc khi nào?

Răng khôn là răng nào hay răng khôn là răng số mấy? Răng khôn hay còn gọi là răng hàm thứ ba, chính là răng số 8 trên cung hàm. Trong hệ thống đánh số răng tiêu chuẩn, mỗi bên hàm trên và hàm dưới đều có một chiếc răng khôn, nằm ở vị trí cuối cùng của cung hàm. Vậy răng khôn mọc khi nào?

Thời điểm răng khôn bắt đầu mọc thường rơi vào độ tuổi từ 17 đến 25 tuổi - khi con người đã bước vào giai đoạn trưởng thành. Sở dĩ, những chiếc răng này được gọi là răng khôn vì mọc khi người ta đã khôn lớn, có nhận thức rõ ràng hơn về sức khỏe và cuộc sống. Tuy nhiên, không phải ai cũng mọc răng khôn đúng độ tuổi này. Một số trường hợp có thể mọc sớm hơn hoặc muộn hơn, thậm chí không mọc hẳn.

Theo các tài liệu nha khoa, khoảng 90% người trưởng thành sẽ có ít nhất một chiếc răng khôn mọc lên nhưng thời gian và cách mọc ở mỗi người là khác nhau, phụ thuộc vào yếu tố di truyền, kích thước hàm và tình trạng sức khỏe tổng thể.

Một người có bao nhiêu chiếc răng khôn?

Thông thường, một người trưởng thành có tối đa 4 chiếc răng khôn bao gồm 2 chiếc ở hàm trên và 2 chiếc ở hàm dưới, mỗi bên một chiếc. Tuy nhiên, không phải ai cũng mọc đủ 4 chiếc. Có những trường hợp chỉ mọc 1 - 2 chiếc hoặc thậm chí không mọc chiếc nào do thiếu mầm răng bẩm sinh. Ngược lại, một số ít người có thể mọc thêm răng khôn thừa nhưng điều này khá hiếm gặp.

Sự khác biệt giữa răng khôn hàm trên và hàm dưới cũng đáng chú ý. Răng khôn hàm trên thường dễ mọc hơn, ít gây biến chứng nặng bằng răng khôn hàm dưới vì xương hàm trên xốp hơn và có khoảng trống rộng hơn. Trong khi đó, răng khôn hàm dưới thường mọc khó khăn hơn do xương đặc và vị trí gần dây thần kinh.

Răng khôn mọc như thế nào là bình thường? Khi nào bất thường cần đi khám?

Không phải mọi trường hợp mọc răng khôn đều gây vấn đề. Dưới đây là những dấu hiệu cho thấy răng khôn đang mọc bình thường:

• Răng mọc thẳng đứng, đúng vị trí, đủ chỗ trên cung hàm.
• Không gây đau nhức kéo dài, chỉ có cảm giác ê nhẹ hoặc khó chịu tạm thời.
• Nướu xung quanh không sưng đỏ, không có dấu hiệu viêm nhiễm.
• Răng mọc hoàn toàn lên mặt nhai, tham gia nhai thức ăn bình thường.

Ngược lại, răng khôn mọc bất thường thường gặp ở đa số trường hợp do hàm hiện đại của con người đã thu nhỏ qua quá trình tiến hóa, không còn đủ chỗ cho răng cuối cùng. Các dạng mọc bất thường phổ biến bao gồm:

• Mọc lệch: Răng nghiêng về phía răng số 7, đẩy hoặc chen lấn răng bên cạnh.
• Mọc ngầm: Răng nằm hoàn toàn trong xương hàm, không trồi lên được.
• Mọc kẹt: Chỉ một phần răng nhú lên, phần còn lại bị nướu che phủ, dễ tích tụ thức ăn.

Bạn nên đi khám nha khoa sớm nếu gặp các dấu hiệu sau:

• Đau nhức kéo dài ở vùng hàm trong cùng, lan lên tai hoặc đầu.
• Nướu sưng đỏ, chảy máu, có mủ hoặc mùi hôi.
• Khó há miệng, nuốt nghẹn hoặc sốt nhẹ kèm theo.

Việc thăm khám kịp thời giúp phát hiện sớm vấn đề và tránh biến chứng nặng hơn.

Răng khôn có nguy hiểm không nếu không nhổ?

Không phải mọi chiếc răng khôn đều nguy hiểm. Nếu răng khôn mọc thẳng, đúng vị trí, không gây đau nhức hay ảnh hưởng đến răng bên cạnh thì hoàn toàn không cần nhổ. Nhiều người giữ răng khôn suốt đời mà không gặp vấn đề gì.

Tuy nhiên, sự chủ quan với những chiếc răng khôn mọc lệch hoặc mọc ngầm có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng. Vì những biến chứng này thường tiến triển âm thầm và chỉ bùng phát khi đã ở giai đoạn nặng, bạn cần đặc biệt lưu ý các nguy cơ sau:

• Viêm nhiễm tái phát dai dẳng: Do nằm ở vị trí khuất, thức ăn dễ bị mắc kẹt dưới phần nướu che phủ, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển gây viêm lợi trùm, thậm chí là áp xe (mưng mủ) vùng xương hàm.
• Hiệu ứng domino gây sâu răng: Việc khó vệ sinh khiến răng khôn rất dễ bị sâu. Nguy hiểm hơn, mầm bệnh có thể lây lan sang răng số 7 - chiếc răng đảm nhận chức năng nhai chính làm hỏng cấu trúc của cả hai.
• Hình thành u nang xương hàm: Những chiếc răng mọc ngầm lâu ngày có thể phát triển thành nang chân răng, âm thầm phá hủy cấu trúc xương hàm và ảnh hưởng đến các răng khỏe mạnh xung quanh.
• Tổn thương dây thần kinh: Đối với hàm dưới, răng khôn mọc lệch lạc có thể chèn ép trực tiếp vào ống thần kinh, dẫn đến tình trạng tê bì hoặc mất cảm giác ở vùng môi, cằm và lưỡi.

Những trường hợp cần nhổ răng khôn

Quyết định nhổ răng khôn cần dựa trên đánh giá của nha sĩ sau khi thăm khám và chụp phim. Dưới đây là các trường hợp thường được chỉ định nhổ:

• Răng khôn gây đau nhức thường xuyên, viêm lợi trùm, sưng nướu hoặc áp xe tái phát.
• Răng khôn mọc lệch, chen lấn hoặc làm xô lệch răng số 7, ảnh hưởng đến khớp cắn.
• Răng khôn gây sâu răng nặng cho chính nó hoặc răng bên cạnh hoặc viêm nha chu lan rộng.
• Răng ngầm hình thành u nang, túi mủ hoặc có nguy cơ phá hủy xương hàm.
• Nhổ dự phòng: Trong một số trường hợp răng khôn chưa gây triệu chứng nhưng có nguy cơ cao (ví dụ: Vị trí gần dây thần kinh, hoặc trước khi chỉnh nha), bác sĩ có thể khuyên nhổ sớm để tránh rủi ro sau này.

Quy trình nhổ răng khôn 

Nhổ răng khôn là tiểu phẫu nha khoa phổ biến, được thực hiện an toàn tại các cơ sở nha khoa. Quy trình thường diễn ra theo các bước sau:

• Thăm khám và chụp phim (X-quang răng hoặc CT Cone Beam) để đánh giá vị trí răng khôn, độ khó, mối quan hệ với dây thần kinh và xoang hàm.
• Gây tê cục bộ (hoặc gây mê nếu cần).
• Bác sĩ rạch nướu (nếu răng ngầm hoặc kẹt), cắt xương nếu cần, chia nhỏ răng và lấy ra từng phần.
• Sau đó khâu vết thương và đặt gạc cầm máu.

Sau nhổ, bạn cần tuân thủ chăm sóc kỹ lưỡng:

• Chườm đá giảm sưng trong 24 - 48 giờ đầu.
• Uống thuốc theo chỉ định (kháng sinh, giảm đau, chống viêm).
• Ăn thức ăn mềm, tránh nhai bên vết nhổ, không hút thuốc hoặc dùng ống hút.
• Vệ sinh miệng nhẹ nhàng, súc nước muối sinh lý từ ngày thứ 2.
• Tái khám đúng hẹn để cắt chỉ và kiểm tra lành thương.

Hầu hết trường hợp hồi phục tốt trong 7 - 14 ngày nếu được chăm sóc đúng cách.

FAQ - Câu hỏi thường gặp về răng khôn 

Nhổ răng khôn có đau không?

Thực tế, quá trình nhổ răng khôn hiện nay diễn ra rất nhẹ nhàng. Nhờ sự hỗ trợ của các loại thuốc gây tê, bạn sẽ hầu như không cảm thấy đau đớn trong suốt thời gian bác sĩ thực hiện thủ thuật. Sau khi thuốc tê hết tác dụng, cảm giác ê nhức nhẹ trong 1 - 3 ngày đầu là phản ứng hoàn toàn tự nhiên của cơ thể. Tuy nhiên, bạn không cần quá lo lắng vì cảm giác này hoàn toàn có thể kiểm soát dễ dàng bằng các loại thuốc giảm đau thông thường theo chỉ định của nha sĩ. 

Nhổ răng khôn có nguy hiểm không?

Nhổ răng khôn là thủ thuật an toàn khi thực hiện bởi nha sĩ có kinh nghiệm và trang thiết bị hiện đại. Rủi ro nghiêm trọng rất hiếm (dưới 1%), chủ yếu là biến chứng nhẹ như chảy máu, sưng tấy hoặc nhiễm trùng nếu không chăm sóc đúng cách.

Bao lâu thì lành sau khi nhổ răng khôn?

Nhổ răng khôn bao lâu thì lành? Sau nhổ răng khôn, vết thương thường lành bề mặt trong 7 - 10 ngày, lành xương hoàn toàn sau 3 - 6 tháng. Tốc độ hồi phục sau nhổ răng khôn phụ thuộc vào độ khó của ca nhổ, tuổi tác, sức khỏe tổng thể và việc tuân thủ chăm sóc hậu phẫu.

Răng khôn không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng nếu mọc sai vị trí hoặc không được theo dõi đúng cách, chúng có thể gây ra nhiều biến chứng cho sức khỏe răng miệng. Việc thăm khám định kỳ và tư vấn nha khoa sớm sẽ giúp bạn xác định chính xác răng khôn có cần nhổ hay không, từ đó bảo vệ răng và xương hàm lâu dài. Nếu đang gặp dấu hiệu bất thường liên quan đến răng khôn, đừng chần chừ mà hãy đến nha khoa để được kiểm tra kịp thời nhé!