Không nhổ răng khôn có sao không? Khi nào an toàn và những rủi ro cần biết

Răng khôn (răng số 8) thường mọc ở độ tuổi trưởng thành, khi cung hàm đã gần hoàn thiện, dẫn đến nhiều vấn đề tiềm ẩn. Trên thực tế, không phải tất cả răng khôn đều bắt buộc phải nhổ, tuy nhiên quyết định giữ hay nhổ răng khôn cần dựa trên vị trí mọc, hướng mọc và nguy cơ biến chứng về sau. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết để bạn đưa ra quyết định phù hợp nhất cho sức khỏe răng miệng.

Không nhổ răng khôn có sao không?

Răng khôn (răng số 8) là những chiếc răng mọc cuối cùng trên cung hàm, thường xuất hiện ở độ tuổi từ 17 đến 25. Do đến muộn khi vòm miệng thường đã hết chỗ, răng khôn rất dễ gặp tình trạng mọc lệch, mọc ngầm hoặc chỉ nhú lên một phần. Vậy răng khôn không nhổ có sao không?

Mức độ ảnh hưởng của răng khôn và quyết định nên hay không nên nhổ răng khôn phụ thuộc hoàn toàn vào hướng mọc và tình trạng thực tế của chúng:

• Trường hợp an toàn: Nếu răng mọc thẳng, đúng vị trí và không gây chèn ép các răng lân cận, bạn hoàn toàn có thể giữ lại mà không gặp nguy hiểm gì.
• Trường hợp rủi ro: Nếu răng mọc ngang, đâm vào răng số 7 hoặc hướng về phía má/lưỡi, việc giữ lại sẽ dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như viêm lợi trùm, sâu răng hàng loạt hoặc tiêu xương hàm.

Thực tế, không có một câu trả lời chung cho tất cả mọi người. Quyết định giữ hay nhổ phải dựa trên đánh giá chuyên sâu từ bác sĩ nha khoa qua các bước:

• Chụp phim (Panorama hoặc CT Cone Beam): Để quan sát rõ vị trí chân răng, mối quan hệ với dây thần kinh và xoang hàm.
• Thăm khám định kỳ: Giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường trước khi cơn đau khởi phát.

Trường hợp nào không nhổ răng khôn vẫn an toàn?

Không phải mọi răng khôn đều cần nhổ bỏ. Có những trường hợp giữ lại răng khôn là lựa chọn hợp lý và an toàn. Chẳng hạn như:

• Răng khôn mọc thẳng, đủ chỗ trên cung hàm: Khi răng số 8 mọc đúng vị trí, đối xứng với răng đối diện và không chen lấn các răng khác, chúng có thể tồn tại bình thường mà không gây hại.
• Không gây đau nhức hoặc viêm nhiễm: Nếu răng khôn đã mọc hoàn chỉnh, không có dấu hiệu viêm lợi trùm, áp xe hay đau tái phát, việc giữ lại là khả thi.
• Không ảnh hưởng đến răng số 7 kế cận: Răng khôn thường nằm sát răng số 7 (răng hàm lớn thứ hai). Nếu không gây sâu răng lan sang răng bên hoặc làm lung lay răng số 7, có thể không cần nhổ.
• Theo dõi định kỳ thay vì nhổ sớm: Ở những người có răng khôn mọc thẳng và không gây ảnh hưởng, bác sĩ có thể khuyên theo dõi 6 - 12 tháng/lần qua chụp phim và khám lâm sàng. Cách này giúp phát hiện sớm biến đổi mà không phải can thiệp phẫu thuật ngay.

Không nhổ răng khôn có thể gây ra hậu quả nào?

Mặc dù một số trường hợp an toàn, việc không nhổ răng khôn ở những tình huống tiềm ẩn rủi ro có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng. Các biến chứng này thường diễn tiến âm thầm, đặc biệt là ở người trưởng thành trên 30 tuổi khi xương hàm đã cứng chắc và khả năng lành thương chậm hơn. Cụ thể:

Viêm lợi trùm tái phát và nhiễm trùng diện rộng

Khi răng khôn chỉ nhú lên một phần, một vạt nướu vẫn sẽ bao phủ lên bề mặt răng tạo thành lợi trùm. Khoảng trống giữa lợi và răng là nơi lý tưởng để vụn thức ăn và vi khuẩn trú ngụ mà bàn chải không thể chạm tới. Tình trạng này gây ra những cơn đau buốt, sưng tấy, thậm chí là mưng mủ và sốt cao. 

Nếu không được xử lý triệt để bằng cách nhổ răng, viêm lợi trùm sẽ tái phát liên tục, làm suy giảm hệ miễn dịch và có nguy cơ dẫn đến nhiễm trùng huyết hoặc viêm mô tế bào vùng mặt rất nguy hiểm.

Sâu răng khôn và hủy hoại răng số 7 kế cận

Vị trí nằm sâu tận cùng trong cung hàm khiến việc vệ sinh răng khôn trở thành nhiệm vụ bất khả thi. Vi khuẩn tích tụ lâu ngày không chỉ gây sâu chính chiếc răng đó mà còn tấn công sang mặt xa của răng số 7 (chiếc răng đảm nhận chức năng ăn nhai chính). 

Đáng ngại hơn, những lỗ sâu ở vị trí tiếp giáp này thường rất khó phát hiện bằng mắt thường. Đến khi cơn đau xuất hiện, thông thường răng số 7 đã bị tàn phá nặng nề, dẫn đến nguy cơ phải chữa tủy hoặc mất cả hai răng cùng lúc.

Hôi miệng và khó khăn trong vệ sinh răng miệng

Những chiếc răng khôn mọc lệch thường tạo ra những khe kẽ - nơi mảng bám và vi khuẩn yếm khí phát triển mạnh mẽ. Dù bạn có đánh răng kỹ hay sử dụng nước súc miệng, các ổ vi khuẩn này vẫn không ngừng sinh sôi, gây ra mùi hôi miệng kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến sự tự tin trong giao tiếp. Hơn nữa, việc tích tụ vôi răng ở khu vực này cũng dễ gây ra các bệnh lý về nha chu, khiến lợi dễ chảy máu và bị tụt nướu ở các răng lân cận.

Xô lệch răng và rối loạn khớp thái dương hàm

Một chiếc răng khôn mọc ngang có lực đẩy rất lớn, đủ để tác động lên toàn bộ hàng răng phía trước. Theo thời gian, lực ép này khiến các răng cửa bị chen chúc, xô lệch, làm hỏng kết quả của những người từng niềng răng. Sự thay đổi vị trí của các răng dẫn đến sai lệch khớp cắn, buộc cơ hàm phải điều chỉnh để thích nghi. Hậu quả lâu dài là tình trạng rối loạn khớp thái dương hàm, gây ra các triệu chứng như đau đầu, mỏi cổ, hoặc tiếng kêu lục cục mỗi khi há miệng hoặc nhai thức ăn.

Nguy cơ hình thành u nang xương hàm

Đây là biến chứng thầm lặng nhưng cực kỳ nghiêm trọng. Khi một chiếc răng khôn bị kẹt hoàn toàn trong xương hàm (mọc ngầm), túi răng bao quanh nó có thể biến đổi thành một khối u nang. U nang này phát triển âm thầm, từ từ tiêu hủy xương hàm từ bên trong, làm rỗng xương và gây ảnh hưởng đến các dây thần kinh cảm giác. Nếu không được phát hiện qua phim X-quang và phẫu thuật sớm, u nang có thể gây gãy xương hàm tự nhiên hoặc để lại những biến dạng khuôn mặt khó phục hồi.

Vì sao nhiều bác sĩ khuyên nên nhổ răng khôn sớm?

Răng khôn không đóng vai trò quan trọng trong ăn nhai như các răng khác. Chúng thường bị coi là răng thừa trong hàm hiện đại do sự tiến hóa làm cung hàm thu hẹp. Vì vậy, nhiều bác sĩ khuyến khích nhổ sớm vì các lý do sau:

• Phòng ngừa biến chứng: Nhổ răng khôn khi chưa gây triệu chứng nặng giúp tránh các vấn đề như viêm nhiễm tái phát, sâu răng lan rộng hay u nang.
• Nguy cơ tăng theo tuổi tác: Ở người trẻ (17 - 25 tuổi), chân răng chưa phát triển hoàn toàn, xương mềm hơn, việc nhổ dễ dàng và hồi phục nhanh (thường 5 - 7 ngày). Sau 30 - 35 tuổi, rủi ro biến chứng tăng do xương cứng, chân răng bám chắc và sức khỏe tổng quát giảm.
• Hồi phục tốt hơn khi nhổ sớm: Người trẻ ít đau, sưng ít hơn, ít nguy cơ khô ổ răng hay tổn thương thần kinh.
• Bảo vệ răng số 7 và sức khỏe toàn hàm: Răng số 7 rất quan trọng cho ăn nhai. Giữ răng khôn tiềm ẩn rủi ro có thể khiến mất răng số 7 - hậu quả nghiêm trọng hơn nhiều so với nhổ một chiếc răng thừa.

Không nhổ răng khôn có sao không phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể. Nếu răng khôn mọc đúng vị trí và không gây ảnh hưởng, việc giữ lại có thể an toàn với theo dõi định kỳ. Tuy nhiên, khi răng khôn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng như viêm nhiễm, sâu răng lan rộng hay lệch lạc hàm, nhổ bỏ đúng thời điểm là cách hiệu quả để bảo vệ sức khỏe răng miệng lâu dài. Hãy lắng nghe tư vấn từ bác sĩ nha khoa sau khi thăm khám kỹ lưỡng. Quyết định đúng không chỉ giúp tránh rủi ro mà còn duy trì nụ cười khỏe mạnh suốt đời.