Khám tuyến giáp: Khi nào cần và quy trình diễn ra như thế nào?

Tuyến giáp nằm ở trước cổ và giữ vai trò quan trọng trong điều hòa năng lượng, nhịp tim và nhiều chức năng sống. Khi cơ thể xuất hiện dấu hiệu bất thường, việc khám tuyến giáp giúp kiểm tra hormone, đánh giá cấu trúc tuyến và sớm nhận diện các rối loạn như suy giáp, cường giáp hoặc bệnh lý tự miễn.

Khi nào cần khám tuyến giáp?

Khám tuyến giáp thường được khuyến nghị khi cơ thể phát sinh những thay đổi không rõ nguyên nhân, đặc biệt là các biểu hiện xảy ra kéo dài và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Tuyến giáp kiểm soát tốc độ chuyển hóa và mức năng lượng, vì vậy khi hoạt động của tuyến bị rối loạn, cơ thể có thể phản ứng theo nhiều cách khác nhau.

Những dấu hiệu gợi ý bạn nên cân nhắc đi khám bao gồm:

• Cảm giác mệt mỏi thường xuyên, buồn ngủ nhiều hoặc giảm năng lượng dù đã nghỉ ngơi đầy đủ.
• Thay đổi cân nặng không giải thích được, có thể tăng hoặc giảm dù không điều chỉnh chế độ ăn.
• Nhịp tim đập nhanh hoặc chậm bất thường, đôi khi kèm cảm giác hồi hộp hay khó chịu vùng ngực.
• Độ nhạy cảm với nhiệt độ thay đổi rõ rệt, cảm thấy quá lạnh hoặc quá nóng so với người khác.
• Tóc rụng nhiều, tóc mảnh dần hoặc khô hơn, da trở nên khô ráp và dễ bong tróc.
• Sưng vùng cổ, cảm giác có khối cứng khi nuốt hoặc khi chạm vào.

Những biểu hiện này không phải lúc nào cũng xác định bệnh lý tuyến giáp, nhưng lại đóng vai trò là tín hiệu sớm giúp bác sĩ đánh giá chính xác hơn. Nhiều trường hợp, việc nhận diện sớm giúp người bệnh tránh được các biến chứng và thuận lợi hơn trong chăm sóc sức khỏe lâu dài.

Ngoài các triệu chứng, những người có tiền sử gia đình về bệnh tuyến giáp, phụ nữ đang trong thời kỳ thai kỳ hoặc sau sinh, người từng xạ trị vùng cổ hoặc đang sử dụng một số loại thuốc cũng có thể được khuyến nghị khám tuyến giáp định kỳ để theo dõi.

Mục tiêu của việc khám tuyến giáp

Khám tuyến giáp không chỉ dừng lại ở việc xác định một vấn đề cụ thể mà còn hướng đến mục tiêu đánh giá toàn diện hoạt động của tuyến và mức độ ổn định của hormone trong cơ thể. Tuyến giáp là cơ quan nhỏ nhưng ảnh hưởng đến hệ tim mạch, hệ thần kinh, tiêu hóa, sinh sản và cảm xúc. Vì vậy, việc kiểm tra định kỳ giúp bạn hiểu rõ hơn về sức khỏe của bản thân.

Các mục tiêu chính của buổi khám bao gồm:

• Đánh giá chức năng tuyến giáp: Kiểm tra nồng độ TSH, T3, T4 để xác định tuyến giáp đang hoạt động như thế nào. Đây là nhóm chỉ số quan trọng để xác định suy giáp, cường giáp hoặc rối loạn chức năng nhẹ.
• Phát hiện sớm bất thường cấu trúc: Siêu âm tuyến giáp giúp quan sát bướu, nhân giáp, nang hoặc các thay đổi mô khó nhận biết bằng mắt thường. Nhiều trường hợp phát hiện nhân giáp tình cờ khi kiểm tra sức khỏe định kỳ.
• Theo dõi bệnh lý mạn tính: Người từng gặp vấn đề về tuyến giáp như suy giáp, cường giáp hoặc bệnh tự miễn cần tái khám định kỳ để theo dõi sự thay đổi của tuyến và điều chỉnh kế hoạch chăm sóc phù hợp.
• Hỗ trợ tìm nguyên nhân của các triệu chứng mơ hồ: Một số triệu chứng như lo âu, mất ngủ, giảm tập trung, khô da, táo bón, hay tim đập nhanh đôi khi liên quan đến sự mất cân bằng hormone tuyến giáp. Việc khám giúp tìm ra mối liên hệ giữa các triệu chứng này với hoạt động của tuyến.

Thông qua những mục tiêu này, khám tuyến giáp không chỉ giúp phát hiện bệnh mà còn mang lại sự an tâm cho người khám khi hiểu rõ hơn tình trạng sức khỏe hiện tại.

Khám tuyến giáp là khám những gì?

Quy trình khám tuyến giáp gồm nhiều bước từ đơn giản đến chuyên sâu. Mỗi bước đều đóng vai trò bổ trợ cho nhau nhằm đưa ra kết quả chính xác nhất. Dưới đây là các phần khám thường gặp trong một buổi kiểm tra tuyến giáp.

Quan sát vùng cổ

Đây là bước đầu tiên và rất quan trọng. Bác sĩ sẽ quan sát trực tiếp vùng cổ để đánh giá sự đối xứng của tuyến, quan sát chuyển động khi nuốt và phát hiện những thay đổi như phồng lên hoặc lõm xuống. Một số bất thường có thể xuất hiện rõ khi cổ được duỗi thẳng hoặc nghiêng nhẹ sang một bên.

Sờ nắn quanh cổ

Từ quan sát bên ngoài, bác sĩ sẽ dùng tay đặt nhẹ lên vùng tuyến giáp để cảm nhận kích thước, mật độ và bề mặt tuyến. Thao tác sờ nắn giúp nhận diện nhân giáp, điểm đau hoặc vùng mô cứng. Đây là bước thường xuyên được thực hiện trong mọi buổi khám tuyến giáp.

Nghe bướu giáp

Nếu nghi ngờ có sự tăng lưu lượng máu trong tuyến, bác sĩ có thể dùng ống nghe để kiểm tra âm thanh bất thường. Một số người mắc bệnh lý cường giáp có thể xuất hiện tiếng thổi đặc trưng, phản ánh sự thay đổi của dòng máu bên trong tuyến.

Xét nghiệm tuyến giáp

Đây là bước quan trọng nhất trong khám tuyến giáp. Xét nghiệm máu cung cấp thông tin chính xác về mức hormone và giúp xác định tuyến giáp đang hoạt động ở mức nào. Các chỉ số thường được kiểm tra gồm:

• TSH để đánh giá mức độ kích thích tuyến giáp.
• Free T4 giúp phản ánh khả năng hoạt động thực tế của tuyến.
• Total T3 cho biết tốc độ chuyển hóa của cơ thể.
• Kháng thể tuyến giáp để xác định bệnh lý tự miễn như Hashimoto hoặc Graves.

Trong một số trường hợp cần theo dõi thêm, bác sĩ có thể đề nghị xét nghiệm bổ sung tùy thuộc vào triệu chứng.

Siêu âm tuyến giáp

Siêu âm là kỹ thuật được sử dụng rộng rãi vì an toàn và cho kết quả nhanh. Hình ảnh siêu âm giúp quan sát chi tiết cấu trúc tuyến giáp, phát hiện nhân giáp hoặc nang, đánh giá kích thước và sự thay đổi mô. Siêu âm cũng hỗ trợ xác định nhân nào cần được theo dõi định kỳ hoặc cần thêm can thiệp chuyên sâu.

Khám tuyến giáp ở đâu uy tín?

Khám tuyến giáp có thể được thực hiện tại các cơ sở y tế có dịch vụ thăm khám nội tiết hoặc chẩn đoán hình ảnh. Nhiều cơ sở hiện nay được trang bị máy siêu âm hiện đại và hệ thống xét nghiệm đạt chuẩn, giúp người khám có trải nghiệm nhanh chóng và chính xác.

Chi phí khám tuyến giáp bao nhiêu tiền?

Chi phí khám tuyến giáp phụ thuộc vào quy trình khám và các xét nghiệm được chỉ định. Một buổi khám cơ bản thường bao gồm phí khám ban đầu, xét nghiệm hormone và siêu âm nếu cần. Mức chi phí có thể khác nhau giữa các cơ sở y tế.

Để chuẩn bị tốt hơn, bạn nên tham khảo trước bảng giá tại nơi dự định khám. Trong trường hợp cần theo dõi lâu dài, nhiều cơ sở cung cấp các gói kiểm tra định kỳ giúp tiết kiệm chi phí và thuận tiện hơn cho việc quản lý sức khỏe.

Cần lưu ý gì khi khám tuyến giáp?

Để buổi khám đạt hiệu quả cao, bạn có thể chuẩn bị một số thông tin giúp bác sĩ hiểu rõ tình trạng hiện tại:

• Ghi lại triệu chứng đã gặp và thời gian xuất hiện để mô tả chi tiết hơn.
• Mang theo kết quả khám hoặc xét nghiệm trước đây nếu có.
• Hỏi trước liệu có cần nhịn ăn hoặc tạm ngừng thuốc trước khi xét nghiệm máu.
• Sắp xếp thời gian đến đúng giờ để đảm bảo quy trình diễn ra suôn sẻ.

Những lưu ý này giúp bác sĩ đưa ra đánh giá chính xác hơn và giúp bạn có trải nghiệm khám thuận lợi.

Khám tuyến giáp mang lại nhiều lợi ích quan trọng cho việc theo dõi sức khỏe. Quy trình khám bao gồm quan sát, sờ nắn, nghe, xét nghiệm và siêu âm. Đây là chuỗi bước hỗ trợ đánh giá toàn diện hoạt động của tuyến giáp. Nếu bạn nhận thấy cơ thể có dấu hiệu thay đổi bất thường, việc đi khám sớm giúp hạn chế rủi ro và hỗ trợ đưa ra hướng chăm sóc phù hợp.