Dấu hiệu viêm màng não ở người lớn và cách phòng bệnh

Viêm màng não là một bệnh lý nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến nhiều người, đặc biệt là người lớn. Việc nhận diện sớm dấu hiệu viêm màng não ở người lớn​ sẽ giúp điều trị hiệu quả và giảm thiểu nguy cơ biến chứng. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về nguyên nhân, dấu hiệu, và cách phòng ngừa viêm màng não ở người lớn.

Dấu hiệu viêm màng não ở người lớn

Dấu hiệu viêm màng não ở người lớn gồm tam chứng điển hình: sốt cao đột ngột (38–40°C), đau đầu dữ dội toàn bộ đầu và cứng gáy khi gấp cổ. Kèm theo nhạy cảm ánh sáng, tiếng ồn, buồn nôn, rối loạn ý thức. Một số dấu hiệu chi tiết của bệnh viêm màng não ở người lớn thường gặp bao gồm:

• Đau đầu dữ dội: Đây là triệu chứng phổ biến nhất của viêm màng não. Cơn đau đầu có thể rất nghiêm trọng và không giảm đi ngay cả khi dùng thuốc giảm đau.
• Sốt cao: Sốt là một trong những dấu hiệu đầu tiên của viêm màng não, thường kèm theo cảm giác ớn lạnh.
• Cứng cổ/gáy: Cứng gáy do viêm màng não chỉ khó khi gấp cổ về ngực người bệnh vẫn xoay cổ sang hai bên được.
• Buồn nôn và nôn mửa: Cảm giác buồn nôn và nôn mửa là triệu chứng thường gặp, đặc biệt khi cơn đau đầu trở nên nghiêm trọng.
• Kích thích hoặc rối loạn ý thức: Một số bệnh nhân có thể bị lú lẫn, khó tập trung hoặc thậm chí rơi vào trạng thái hôn mê. Đây là dấu hiệu viêm màng não ở người lớn ở mức độ bệnh đã tiến triển nặng hơn.
• Co giật: Một số trường hợp viêm màng não có thể gây co giật, đặc biệt khi bệnh tiến triển nặng.
• Nhạy cảm với ánh sáng: Những người bị viêm màng não có thể cảm thấy nhạy cảm với ánh sáng, đau mắt khi tiếp xúc với ánh sáng mạnh.

Ban xuất huyết không phai khi ấn ngón tay hoặc đặt ly thủy tinh lên da là dấu hiệu cấp cứu tuyệt đối  vi khuẩn não mô cầu đã xâm nhập máu. Cần gọi cấp cứu ngay, không chờ thêm triệu chứng khác xuất hiện.

Viêm màng não ở người lớn có nguy hiểm không?

Viêm màng não là một bệnh lý nguy hiểm, và tỷ lệ tử vong cũng như khả năng hồi phục phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm nguyên nhân gây bệnh, mức độ nghiêm trọng của bệnh và thời gian điều trị.

Ngoài ra Viêm màng não ở người lớn gây rối loạn thần kinh gồm: lú lẫn, mê sảng, hôn mê, co giật, động kinh cục bộ hoặc toàn thể, bại liệt chi, liệt dây thần kinh sọ não và rối loạn cơ tròn  bí tiểu hoặc tiểu không tự chủ.

• Tỷ lệ tử vong: Viêm màng não do vi khuẩn có tỷ lệ tử vong cao nhất nếu không được điều trị kịp thời. Tỷ lệ tử vong có thể lên đến 10 - 15% đối với những người không được điều trị, và tỷ lệ này có thể giảm xuống còn 1 - 2% nếu được phát hiện và điều trị sớm.
• Khả năng hồi phục: Khả năng hồi phục hoàn toàn của bệnh nhân phụ thuộc vào việc phát hiện bệnh sớm và điều trị đúng cách. 

Nguyên nhân gây viêm màng não ở người lớn

Mỗi loại nguyên nhân này đều có những đặc điểm và phương thức điều trị riêng biệt. Dưới đây là các nguyên nhân chủ yếu gây viêm màng não ở người lớn.

Viêm màng não do vi khuẩn

Viêm màng não do vi khuẩn là một trong những nguyên nhân phổ biến và nguy hiểm nhất. Một số loại vi khuẩn thường gây viêm màng não bao gồm:

• Neisseria meningitidis: Đây là loại vi khuẩn phổ biến gây viêm màng não ở người lớn
• Streptococcus pneumoniae: Vi khuẩn này có thể gây viêm màng não đặc biệt ở người lớn có hệ miễn dịch yếu hoặc đang mắc các bệnh lý khác.
• Haemophilus influenzae: Loại vi khuẩn này cũng là tác nhân gây viêm màng não

Viêm màng não do virus

Viêm màng não do virus là dạng viêm màng não thường gặp và ít nguy hiểm hơn so với viêm màng não do vi khuẩn. Những loại virus thường gây viêm màng não bao gồm:

• Virus Enterovirus: Đây là tác nhân chủ yếu gây viêm màng não ở người lớn, đặc biệt trong mùa hè và mùa thu.
• Virus Herpes simplex: Virus này có thể gây viêm màng não ở người lớn, đặc biệt là ở những người có hệ miễn dịch suy yếu.
• Virus thủy đậu: Viêm màng não do virus thủy đậu có thể xảy ra ở người lớn, đặc biệt là những người chưa từng mắc bệnh thủy đậu.

Dấu hiệu viêm màng não ở người lớn do virus như sốt nhẹ, đau đầu, mệt mỏi và đôi khi có những dấu hiệu giống cảm cúm.

Viêm màng não do ký sinh trùng

Ký sinh trùng cũng là một nguyên nhân gây viêm màng não, dù ít phổ biến hơn so với vi khuẩn và virus. Những ký sinh trùng như Toxoplasma gondii có thể gây viêm màng não ở những người có hệ miễn dịch suy yếu, đặc biệt là bệnh nhân HIV/AIDS. Ngoài ra, ký sinh trùng não amip (Acanthamoeba) cũng có thể gây ra bệnh viêm màng não ở người, chủ yếu xảy ra ở những người tiếp xúc với nước ô nhiễm hoặc những người sử dụng kính áp tròng không đúng cách.

Viêm màng não do nấm

Nấm cũng có thể là nguyên nhân gây viêm màng não, nhưng trường hợp này ít gặp hơn. Nấm Cryptococcus và Histoplasma là những tác nhân chủ yếu gây bệnh viêm màng não do nấm, thường gặp ở những người có hệ miễn dịch suy yếu như bệnh nhân ung thư, HIV/AIDS hoặc những người sử dụng thuốc ức chế miễn dịch. Viêm màng não do nấm thường khó chẩn đoán và điều trị, nhưng nếu không được phát hiện kịp thời, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm..

Phòng ngừa viêm màng não ở người lớn thế nào?

Phòng ngừa viêm màng não là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe. Dưới đây là một số biện pháp giúp giảm nguy cơ mắc bệnh này:

• Tiêm phòng vắc xin viêm màng não: Các vắc xin có thể giúp ngăn ngừa một số nguyên nhân gây viêm màng não, như vắc xin phòng bệnh viêm màng não do Meningococcus, Haemophilus influenzae và Pneumococcus. Việc tiêm phòng cho trẻ em và người lớn là rất quan trọng để phòng tránh bệnh.
• Giữ gìn vệ sinh cá nhân: Rửa tay thường xuyên và tránh tiếp xúc với người bị bệnh.
• Tránh tiếp xúc với nguồn nước ô nhiễm: Đặc biệt đối với những người sử dụng kính áp tròng, hãy chắc chắn rằng bạn tuân thủ các quy tắc vệ sinh để tránh nguy cơ nhiễm ký sinh trùng.
• Chế độ ăn uống và sinh hoạt lành mạnh: Đảm bảo chế độ dinh dưỡng hợp lý và duy trì lối sống lành mạnh để tăng cường sức đề kháng và bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân gây bệnh.

Viêm màng não là một bệnh lý nguy hiểm, nhưng nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, người bệnh có thể hồi phục hoàn toàn. Trên đây là những dấu hiệu viêm màng não ở người lớn, nguyên nhân để bạn nắm rõ mức nguy hiểm. Hãy chú ý đến các dấu hiệu và phòng ngừa bệnh để bảo vệ sức khỏe của bạn và người thân.

Xem thêm:

• Viêm màng não có lây không​? Bệnh lây qua đường nào?
• Bệnh viêm màng não mủ có chữa được không?