Cách thử sữa cho trẻ dị ứng đạm bò an toàn cha mẹ cần biết

Dị ứng đạm sữa bò là tình trạng khá thường gặp ở trẻ nhỏ. Nhiều trẻ có thể dung nạp lại sữa khi lớn hơn, nhưng việc thử lại không nên làm tùy tiện tại nhà, nhất là khi trẻ từng có phản ứng nhanh hoặc nặng.

Cách thử sữa cho trẻ dị ứng đạm bò?

Cách thử sữa cho trẻ dị ứng đạm bò là quá trình đưa đạm sữa bò trở lại chế độ ăn theo từng bước. Mục tiêu là đánh giá xem cơ thể trẻ còn phản ứng với sữa hay đã bắt đầu dung nạp được.

Việc thử sữa có thể dùng trong hai tình huống. Thứ nhất là hỗ trợ xác nhận chẩn đoán sau giai đoạn kiêng sữa. Thứ hai là kiểm tra khả năng dung nạp lại sau một thời gian trẻ đã tránh sữa theo hướng dẫn.

Cha mẹ cần hiểu rằng không phải trẻ nào cũng có thể thử sữa tại nhà. Một số trẻ chỉ được thử trong cơ sở y tế, nơi có nhân viên y tế theo dõi và xử trí khi xảy ra phản ứng dị ứng.

Dị ứng đạm sữa bò khác với bất dung nạp lactose. Dị ứng liên quan đến phản ứng miễn dịch với protein sữa, còn bất dung nạp lactose liên quan đến khả năng tiêu hóa đường lactose. Vì vậy, sữa không lactose vẫn có thể gây phản ứng ở trẻ dị ứng đạm sữa bò.

Khi nào trẻ dị ứng đạm bò có thể thử lại sữa?

Trẻ chỉ nên thử lại sữa khi triệu chứng dị ứng đã ổn định và trẻ đang khỏe. Cha mẹ không nên thử khi trẻ sốt, tiêu chảy, nôn ói, ho nhiều, khò khè, chàm bùng phát hoặc đang dùng thuốc mới.

Thời điểm thử lại phụ thuộc vào loại dị ứng, tuổi của trẻ, mức độ phản ứng trước đây và tình trạng dinh dưỡng hiện tại. Với trẻ phản ứng nhẹ, chậm và chủ yếu ở đường tiêu hóa, bác sĩ có thể hướng dẫn thử từng bước tại nhà.

Với trẻ từng nổi mề đay nhanh, phù môi mắt, khó thở, khò khè, tím tái, lừ đừ hoặc sốc phản vệ, cha mẹ không được tự thử. Nhóm trẻ này cần được đánh giá kỹ và có thể phải thử dưới giám sát y tế.

Một nguyên tắc dễ nhớ là: Nếu cha mẹ từng phải đưa trẻ đi cấp cứu vì sữa, từng được kê bút tiêm adrenaline hoặc từng thấy trẻ có dấu hiệu hô hấp sau khi dùng sữa, không thử lại tại nhà.

Trường hợp nào không nên tự thử sữa tại nhà?

Cha mẹ cần tránh tự thử sữa nếu trẻ thuộc một trong các nhóm nguy cơ sau:

• Trẻ từng sốc phản vệ sau khi uống sữa hoặc ăn thực phẩm chứa sữa.
• Trẻ từng khó thở, khò khè, tím tái, lừ đừ sau khi tiếp xúc với sữa.
• Trẻ nổi mề đay, phù môi, phù mắt hoặc nôn nhiều ngay sau khi dùng sữa.
• Trẻ có hen suyễn hoặc bệnh hô hấp chưa kiểm soát tốt.
• Trẻ đang ốm, sốt, tiêu chảy, nôn ói hoặc chàm đang bùng phát.
• Cha mẹ chưa được hướng dẫn cách nhận biết và xử trí phản ứng dị ứng.
• Trẻ từng được chẩn đoán phản ứng tiêu hóa nặng do protein thực phẩm.

Những dấu hiệu như khó thở, khàn tiếng, sưng môi lưỡi, da tái, lừ đừ, ngất hoặc nôn liên tục sau khi dùng sữa cần được xem là tình huống nguy hiểm. Khi đó, cha mẹ cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay, không chờ theo dõi tại nhà.

Cách thử sữa cho trẻ dị ứng đạm bò theo từng bước

Việc thử sữa cần có kế hoạch rõ ràng. Cha mẹ không nên thử nhiều món mới cùng lúc, vì sẽ khó xác định nguyên nhân nếu trẻ có phản ứng.

Bước 1: Xác định loại dị ứng của trẻ

Trước khi thử, trẻ cần được phân loại nguy cơ. Dị ứng nhanh thường xuất hiện trong vài phút đến vài giờ, với biểu hiện như mề đay, phù, nôn, khò khè hoặc khó thở. Dị ứng chậm có thể xuất hiện sau nhiều giờ hoặc vài ngày, thường liên quan đến tiêu hóa, da hoặc tình trạng quấy khóc kéo dài.

Cha mẹ không nên tự kết luận loại dị ứng chỉ dựa trên quan sát. Việc đánh giá cần dựa vào tiền sử phản ứng, khám lâm sàng và khi cần có xét nghiệm hoặc thử thách thức ăn phù hợp.

Bước 2: Chọn thời điểm trẻ hoàn toàn khỏe

Nên thử vào buổi sáng hoặc đầu ngày để có thời gian theo dõi. Không thử vào buổi tối, khi trẻ chuẩn bị ngủ hoặc khi gia đình sắp đi xa.

Trong ngày thử, cha mẹ nên giữ thực đơn đơn giản. Không cho trẻ ăn thêm thực phẩm mới khác, không đổi sữa khác và không tự ý thêm thuốc hoặc men vi sinh mới.

Bước 3: Bắt đầu từ dạng ít gây phản ứng hơn

Với một số trẻ dị ứng nhẹ, chậm, bác sĩ có thể hướng dẫn bắt đầu bằng thực phẩm chứa sữa đã được nướng chín kỹ, chẳng hạn bánh có thành phần sữa được nướng ở nhiệt độ cao. Cách này thường được gọi là thang sữa.

Nguyên tắc của thang sữa là đi từ dạng sữa đã xử lý nhiệt nhiều đến dạng ít xử lý hơn. Sau đó mới tiến dần tới các sản phẩm như sữa chua, phô mai hoặc sữa dạng lỏng nếu trẻ dung nạp tốt.

Cha mẹ không nên bắt đầu ngay bằng sữa tươi, sữa công thức thường hoặc một lượng lớn sữa chua nếu chưa được hướng dẫn. Việc đi quá nhanh có thể làm tăng nguy cơ phản ứng.

Bước 4: Tăng lượng từ từ và theo dõi sát

Bắt đầu với lượng rất nhỏ theo chỉ định. Nếu trẻ không có triệu chứng, lượng có thể được tăng dần trong những ngày tiếp theo. Tốc độ tăng tùy theo kế hoạch của bác sĩ, không nên tự rút ngắn.

Cha mẹ nên ghi nhật ký gồm: Thời điểm ăn, loại thực phẩm, lượng dùng, triệu chứng xuất hiện và thời gian kéo dài. Nhật ký này giúp quá trình đánh giá chính xác hơn.

Các phản ứng cần theo dõi gồm: Đỏ da, ngứa, nổi mề đay, phù môi mắt, nôn, tiêu chảy, đau bụng, phân nhầy máu, ho, khò khè, khó thở, quấy khóc bất thường hoặc lừ đừ.

Bước 5: Dừng thử khi có phản ứng

Nếu trẻ có triệu chứng nghi ngờ dị ứng, cha mẹ cần dừng thực phẩm chứa sữa. Không cố cho trẻ ăn thêm để “làm quen”.

Với triệu chứng nhẹ như nổi ban ít, đau bụng nhẹ hoặc tiêu chảy nhẹ, cha mẹ nên liên hệ bác sĩ để được hướng dẫn bước tiếp theo. Với dấu hiệu hô hấp, phù nhanh, lừ đừ, tím tái hoặc ngất, cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay.

Cách thử sữa cho trẻ dị ứng đạm bò cần dựa trên loại dị ứng, mức độ phản ứng trước đây và tình trạng sức khỏe hiện tại của trẻ. Cha mẹ không nên tự thử tại nhà nếu trẻ từng có phản ứng nhanh, khó thở, phù, mề đay lan rộng hoặc sốc phản vệ.

Khi được hướng dẫn phù hợp, một số trẻ có thể thử lại sữa theo từng bước, bắt đầu từ lượng rất nhỏ và theo dõi sát. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, cần dừng thử và liên hệ bác sĩ.