Biến chứng cúm B: Nguy cơ không thể xem nhẹ

Cúm B thường gây nhiễm trùng đường hô hấp cấp và phần lớn người bệnh có thể hồi phục sau vài ngày đến dưới 2 tuần. Tuy nhiên, bệnh vẫn có khả năng gây biến chứng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền. Vậy biến chứng của cúm B nào cần đặc biệt cảnh giác?

6 biến chứng cúm B nguy hiểm cần cảnh giác

Không phải người mắc cúm B đều gặp biến chứng. Nguy cơ phụ thuộc vào độ tuổi, tình trạng miễn dịch, bệnh lý nền và mức độ nhiễm cúm. Một số biến chứng có thể chỉ ở mức độ vừa phải, trong khi những trường hợp nặng có thể đe dọa tính mạng.

Viêm phổi do cúm B

Viêm phổi là một trong những biến chứng cúm B đáng lưu ý. Tình trạng này có thể xảy ra do virus cúm trực tiếp gây tổn thương phổi hoặc do người bệnh đồng nhiễm, bội nhiễm vi khuẩn sau cúm.

Người bệnh có thể xuất hiện ho tăng dần, khó thở, đau ngực, sốt kéo dài hoặc sốt trở lại sau khi đã giảm. Trường hợp nặng, tổn thương phổi có thể dẫn đến suy hô hấp hoặc hội chứng suy hô hấp cấp.

Nếu các triệu chứng hô hấp trở nên nghiêm trọng, người bệnh cần được khám sớm thay vì tiếp tục tự theo dõi tại nhà.

Viêm xoang và tai

Nhiễm cúm có thể tạo điều kiện cho các biến chứng ở đường hô hấp trên như viêm xoang hoặc nhiễm trùng tai. Đây thường không phải biến chứng nguy hiểm nhất nhưng có thể khiến các triệu chứng kéo dài và ảnh hưởng đến sinh hoạt.

Người bệnh có thể nhận thấy nghẹt mũi, chảy dịch mũi kéo dài, đau hoặc nặng vùng mặt, đau tai, cảm giác đầy tai hoặc nghe kém. Ở trẻ nhỏ, nhiễm trùng tai có thể biểu hiện bằng quấy khóc, khó ngủ hoặc thường xuyên kéo tai.

Nếu triệu chứng không cải thiện hoặc trở nên nặng hơn sau giai đoạn cúm cấp, nên đưa người bệnh đi khám để xác định nguyên nhân và hướng xử trí phù hợp.

Viêm cơ tim và các biến chứng tim mạch

Viêm cơ tim là một biến chứng ngoài đường hô hấp có thể xảy ra sau nhiễm cúm. Ngoài viêm cơ tim, cúm còn có thể liên quan đến viêm màng ngoài tim hoặc làm nặng thêm các bệnh tim mạch đang có.

Dấu hiệu cảnh báo có thể gồm đau hoặc tức ngực, khó thở, hồi hộp, tim đập bất thường, mệt nhiều hoặc giảm khả năng gắng sức. Những biểu hiện này đôi khi dễ bị nhầm với tình trạng mệt mỏi thông thường trong thời gian mắc cúm.

Người đang mắc bệnh tim mạch cần đặc biệt chú ý khi các triệu chứng tim hoặc hô hấp thay đổi bất thường. Việc thăm khám sớm giúp đánh giá có tổn thương tim hay biến chứng khác hay không.

Viêm não, viêm màng não và biến chứng thần kinh

Cúm có thể gây một số biến chứng thần kinh, dù nhóm này ít gặp hơn so với biến chứng ở đường hô hấp. Các tình trạng được ghi nhận gồm viêm não, viêm màng não, bệnh não, co giật và một số hội chứng thần kinh khác.

Dấu hiệu cần cảnh giác là đau đầu dữ dội, nôn nhiều, lú lẫn, thay đổi ý thức, co giật, yếu bất thường hoặc khó đánh thức. Ở trẻ nhỏ, biểu hiện có thể không điển hình và dễ bị bỏ qua.

Khi xuất hiện các dấu hiệu liên quan đến ý thức hoặc thần kinh, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế để đánh giá ngay. Không nên tự điều trị tại nhà trong trường hợp có biểu hiện bất thường về thần kinh.

Bội nhiễm vi khuẩn

Sau khi mắc cúm, hàng rào bảo vệ của đường hô hấp có thể bị ảnh hưởng, tạo điều kiện cho vi khuẩn gây nhiễm trùng thứ phát. Bội nhiễm vi khuẩn có thể dẫn đến viêm phổi hoặc các nhiễm trùng nghiêm trọng khác.

Một dấu hiệu đáng chú ý là người bệnh tưởng như đang hồi phục nhưng sau đó sốt trở lại, ho nhiều hơn, đờm thay đổi hoặc tình trạng toàn thân xấu đi. Đây là lý do không nên chủ quan khi các triệu chứng quay trở lại sau một thời gian cải thiện.

Kháng sinh không có tác dụng điều trị virus cúm. Nếu nghi ngờ bội nhiễm vi khuẩn, người bệnh cần được bác sĩ đánh giá trước khi sử dụng kháng sinh.

Suy hô hấp cấp và làm nặng bệnh nền

Trong trường hợp nặng, cúm có thể gây tổn thương phổi nghiêm trọng, dẫn đến suy hô hấp cấp. Người bệnh có thể khó thở, thở nhanh, tím tái hoặc giảm oxy máu và cần được điều trị tại cơ sở y tế.

Bên cạnh đó, cúm có thể làm nặng các bệnh lý đang có như hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, bệnh tim, đái tháo đường hoặc suy tim. Vì vậy, một đợt cúm tưởng như thông thường vẫn có thể gây ảnh hưởng đáng kể ở người có bệnh nền.

Ai có khả năng dễ mắc các biến chứng cúm B?

Bất kỳ ai mắc cúm đều có khả năng gặp biến chứng, kể cả người trước đó khỏe mạnh. Tuy nhiên, một số nhóm có nguy cơ cao hơn và cần được theo dõi sát khi xuất hiện triệu chứng cúm.

Các nhóm cần đặc biệt lưu ý gồm:

• Trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 5 tuổi: Hệ miễn dịch và đường hô hấp của trẻ chưa phát triển hoàn thiện, khiến nguy cơ biến chứng cao hơn.
• Người từ 65 tuổi trở lên: Sự thay đổi của hệ miễn dịch theo tuổi có thể làm tăng nguy cơ mắc cúm nặng.
• Phụ nữ mang thai: Những thay đổi về miễn dịch, tim và phổi trong thai kỳ khiến cúm có khả năng diễn tiến nặng hơn và tăng nguy cơ nhập viện.
• Người mắc bệnh mạn tính: Hen, bệnh phổi mạn tính, bệnh tim, đái tháo đường và một số bệnh lý khác có thể bị ảnh hưởng nặng hơn khi mắc cúm.
• Người suy giảm miễn dịch: Khả năng kiểm soát virus kém hơn có thể làm tăng nguy cơ bệnh kéo dài hoặc xuất hiện biến chứng.

Ngoài các nhóm trên, người có tình trạng sức khỏe đặc biệt hoặc đang sử dụng thuốc ảnh hưởng đến hệ miễn dịch cũng nên trao đổi với bác sĩ khi mắc cúm.

Trẻ em, người lớn và bà bầu bị cúm B có nguy cơ biến chứng khác nhau thế nào?

Mức độ nguy hiểm của cúm B không giống nhau ở từng người. Độ tuổi, thai kỳ và các bệnh lý đi kèm có thể ảnh hưởng đáng kể đến nguy cơ biến chứng.

Ở phụ nữ mang thai, cúm có khả năng gây bệnh nặng và nhập viện cao hơn so với người không mang thai. Khi có triệu chứng nghi ngờ cúm, thai phụ nên liên hệ cơ sở y tế sớm để được tư vấn và điều trị phù hợp.

Trẻ nhỏ cũng cần được theo dõi kỹ vì có thể khó mô tả triệu chứng. Những biểu hiện như khó thở, lừ đừ, uống kém, co giật hoặc dấu hiệu mất nước cần được xử trí y tế kịp thời.

Làm gì để phòng biến chứng cúm B?

Phòng cúm tốt giúp giảm nguy cơ biến chứng của cúm B. Tiêm vắc xin cúm hằng năm là biện pháp chủ động quan trọng, đặc biệt với trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.

Bên cạnh tiêm chủng, nên thực hiện các biện pháp sau:

• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
• Che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi.
• Hạn chế tiếp xúc gần với người đang mắc cúm.
• Không dùng chung đồ dùng cá nhân với người bệnh.
• Giữ không gian sống thông thoáng và sạch sẽ.
• Khi có triệu chứng cúm, nên hạn chế tiếp xúc và theo dõi diễn biến bệnh.

Người thuộc nhóm nguy cơ cao nên đi khám sớm khi có dấu hiệu cúm để được tư vấn điều trị phù hợp. Có thể đặt lịch tiêm vắc xin cúm hằng năm tại Tiêm chủng Long Châu để được tư vấn lịch tiêm theo độ tuổi và tình trạng sức khỏe.

Biến chứng cúm B có thể ảnh hưởng đến phổi, tai xoang, tim mạch và hệ thần kinh, đồng thời làm nặng các bệnh nền. Trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh mạn tính cần được theo dõi sát hơn khi nhiễm cúm. Tiêm vắc xin cúm hằng năm, thực hiện vệ sinh cá nhân và thăm khám sớm khi có dấu hiệu bất thường là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ bệnh diễn tiến nặng.