Bị sốc nhiệt điều hòa phải làm sao? Nguyên nhân, triệu chứng và cách xử lý

Việc liên tục di chuyển giữa thời tiết nắng nóng và phòng điều hòa lạnh là tình huống quen thuộc trong mùa hè. Tuy nhiên, sự chênh lệch nhiệt độ quá lớn có thể gây ra các triệu chứng như chóng mặt, đau đầu, mệt mỏi, choáng váng hoặc thậm chí ngất xỉu ở một số người. Trẻ nhỏ, người cao tuổi và người mắc bệnh tim mạch là những đối tượng cần đặc biệt lưu ý.

Nguyên nhân bị sốc nhiệt điều hòa

Hiểu rõ nguyên nhân gây sốc nhiệt do điều hòa sẽ giúp bạn chủ động phòng tránh và bảo vệ sức khỏe.

Chênh lệch nhiệt độ giữa trong nhà và ngoài trời quá lớn

Khi ngoài trời có nhiệt độ cao, đặc biệt vào mùa hè, cơ thể sẽ giãn mạch và tăng tiết mồ hôi để tỏa nhiệt. Nếu đột ngột bước vào phòng điều hòa có nhiệt độ quá thấp, cơ thể chưa kịp điều chỉnh sẽ xảy ra hiện tượng co mạch nhanh, làm rối loạn cơ chế điều hòa thân nhiệt. Nhiều chuyên gia khuyến cáo nên duy trì nhiệt độ điều hòa khoảng 26 – 28°C và tránh để chênh lệch quá 8 – 10°C so với nhiệt độ ngoài trời.

Thay đổi môi trường đột ngột

Việc đi từ nơi nắng nóng vào phòng điều hòa ngay lập tức hoặc từ phòng lạnh bước ra môi trường nhiệt độ cao có thể khiến hệ tim mạch và hệ thần kinh phải thích nghi trong thời gian rất ngắn. Điều này dễ gây cảm giác choáng váng, đau đầu, mệt mỏi hoặc tụt huyết áp ở một số người, đặc biệt là người cao tuổi, trẻ nhỏ và người mắc bệnh tim mạch.

Ở trong phòng điều hòa quá lâu

Ngồi trong phòng điều hòa liên tục nhiều giờ, đặc biệt khi nhiệt độ được cài đặt quá thấp, có thể làm cơ thể giảm khả năng thích nghi với sự thay đổi của môi trường bên ngoài. Ngoài ra, không khí lạnh và khô từ điều hòa còn dễ gây khô da, khô mắt, khô niêm mạc mũi họng và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh đường hô hấp.

Cơ thể đang mất nước hoặc vừa vận động mạnh

Sau khi lao động hoặc tập thể dục ngoài trời, cơ thể thường mất nhiều nước và điện giải do tiết mồ hôi. Nếu vào phòng điều hòa lạnh ngay mà chưa nghỉ ngơi hoặc bù nước đầy đủ, nguy cơ xuất hiện các triệu chứng khó chịu do thay đổi nhiệt độ sẽ cao hơn.

Dấu hiệu nhận biết sốc nhiệt do điều hòa

Khi cơ thể chưa kịp thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ, người bệnh có thể xuất hiện một hoặc nhiều triệu chứng sau:

• Đau đầu, chóng mặt, hoa mắt hoặc choáng váng.
• Mệt mỏi, buồn nôn, giảm khả năng tập trung.
• Tim đập nhanh, hồi hộp, cảm giác khó thở hoặc thở nhanh.
• Da lạnh, vã mồ hôi, tay chân lạnh hoặc tái nhợt.
• Hạ huyết áp, cảm giác muốn ngất.
• Trường hợp nặng có thể rối loạn ý thức, ngất xỉu hoặc xuất hiện các biến cố tim mạch, đặc biệt ở người có bệnh nền.

Nếu các triệu chứng kéo dài, trở nên nghiêm trọng hoặc người bệnh có biểu hiện đau ngực, khó thở, mất ý thức hoặc co giật, cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Cần làm gì khi bị sốc nhiệt điều hòa?

Khi có người xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ sốc nhiệt do điều hòa như chóng mặt, khó thở, vã mồ hôi, choáng váng hoặc ngất sau khi thay đổi nhiệt độ đột ngột, việc sơ cứu đúng cách có thể giúp ổn định tình trạng và giảm nguy cơ biến chứng. Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp hỗ trợ ban đầu, người bệnh vẫn cần được theo dõi và thăm khám tại cơ sở y tế nếu triệu chứng kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng.

Bước 1: Đánh giá tình trạng của người bệnh

Trước tiên, hãy kiểm tra xem người bệnh còn tỉnh táo, còn thở và có mạch hay không. Nếu người bệnh bất tỉnh, không thở hoặc không còn mạch, cần gọi cấp cứu 115 ngay lập tức và tiến hành hồi sức tim phổi (CPR) nếu bạn đã được đào tạo về kỹ thuật này. Việc cấp cứu sớm có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì tuần hoàn và tăng khả năng sống sót.

Bước 2: Đưa người bệnh đến nơi có nhiệt độ phù hợp

Nhanh chóng đưa người bệnh ra khỏi phòng điều hòa hoặc khu vực có nhiệt độ quá lạnh, chuyển đến nơi thông thoáng, tránh gió lùa trực tiếp và có nhiệt độ dễ chịu. Không nên đưa người bệnh từ môi trường lạnh sang nơi quá nóng đột ngột vì điều này có thể khiến cơ thể khó thích nghi hơn.

Nếu quần áo bị ướt do mồ hôi hoặc nước, nên thay bằng quần áo khô, sạch và sử dụng chăn mỏng hoặc áo khoác để giữ ấm cơ thể khi cần thiết.

Bước 3: Đặt người bệnh ở tư thế phù hợp

Nếu người bệnh còn tỉnh và không có dấu hiệu chấn thương, hãy cho nghỉ ngơi ở tư thế thoải mái. Trường hợp cảm thấy chóng mặt hoặc có biểu hiện tụt huyết áp, có thể cho người bệnh nằm ngửa và nâng nhẹ hai chân để hỗ trợ lưu thông máu. Nếu người bệnh khó thở, nên để ở tư thế nửa nằm nửa ngồi để giúp hô hấp dễ dàng hơn.

Bước 4: Bù nước và làm ấm cơ thể đúng cách

Nếu người bệnh còn tỉnh táo và có thể nuốt, hãy cho uống từng ngụm nhỏ nước ấm hoặc nước oresol nếu có dấu hiệu mất nước. Không nên cho uống nước đá, đồ uống quá lạnh, rượu bia hoặc các loại đồ uống chứa nhiều caffeine vì có thể làm rối loạn quá trình điều hòa thân nhiệt.

Đồng thời, giữ ấm cơ thể bằng chăn hoặc quần áo phù hợp, tránh sử dụng nguồn nhiệt quá nóng như chườm nước sôi hoặc máy sưởi công suất lớn vì có thể gây bỏng hoặc làm cơ thể thay đổi nhiệt độ quá nhanh.

Bước 5: Đưa người bệnh đến cơ sở y tế

Sau khi sơ cứu ban đầu, người bệnh nên được theo dõi tại cơ sở y tế, đặc biệt nếu có các triệu chứng như đau ngực, khó thở, ngất, rối loạn ý thức, co giật hoặc các biểu hiện không cải thiện sau khi nghỉ ngơi. Bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng sức khỏe, kiểm tra huyết áp, nhịp tim và thực hiện các xét nghiệm cần thiết để loại trừ những biến chứng nguy hiểm.

Trong quá trình xử trí, không nên để người bệnh tiếp tục ở trong môi trường quá lạnh hoặc thay đổi nhiệt độ quá nhanh. Không tự ý sử dụng thuốc hạ sốt, thuốc tim mạch hoặc các loại thuốc khác khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Đối với trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh tim mạch hoặc hô hấp mạn tính, cần đặc biệt thận trọng vì đây là những đối tượng có nguy cơ gặp biến chứng cao hơn khi bị sốc nhiệt do điều hòa.

Hy vọng qua nội dung bài viết bạn đã có thêm thông tin về bị sốc nhiệt điều hòa. Sốc nhiệt do điều hòa là tình trạng có thể xảy ra khi cơ thể phải thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ quá nhanh giữa môi trường bên ngoài và không gian có điều hòa. Phần lớn trường hợp có thể cải thiện nếu được xử trí đúng cách và kịp thời, tuy nhiên không nên chủ quan khi người bệnh xuất hiện các dấu hiệu như khó thở, đau ngực, rối loạn ý thức hoặc ngất. Để giảm nguy cơ sốc nhiệt, hãy sử dụng điều hòa ở nhiệt độ phù hợp, tránh thay đổi môi trường đột ngột, uống đủ nước và duy trì lối sống lành mạnh. Nếu các triệu chứng kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và điều trị kịp thời.