Bị ớn lạnh khi mang thai có sao không? Nguyên nhân và cách xử trí an toàn

Cảm giác lạnh run, nổi da gà hoặc rùng mình từng cơn dù thời tiết không quá lạnh có thể khiến mẹ bầu lo lắng. Tình trạng này thường có thể theo dõi, nhưng cần thận trọng nếu đi kèm sốt, đau bụng, tiểu buốt hoặc mệt lả.

Bị ớn lạnh khi mang thai là gì?

Bị ớn lạnh khi mang thai là cảm giác lạnh người, rùng mình, nổi da gà hoặc run nhẹ dù nhiệt độ môi trường không quá thấp. Tình trạng này có thể xuất hiện thoáng qua, lặp lại nhiều lần trong ngày hoặc rõ hơn vào buổi tối khi cơ thể mệt.

Ớn lạnh không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với sốt. Một số mẹ bầu cảm thấy lạnh do thay đổi hormone, ăn uống kém, mất ngủ hoặc căng thẳng, nhưng nhiệt độ đo bằng nhiệt kế vẫn bình thường.

Điều quan trọng là mẹ bầu cần đo nhiệt độ thay vì chỉ dựa vào cảm giác. Theo CDC, sốt từ 38°C trở lên trong thai kỳ là một dấu hiệu cảnh báo cần được chú ý, đặc biệt nếu đi kèm mệt nhiều, đau bụng, khó thở hoặc triệu chứng bất thường khác.

Tình trạng ớn lạnh khi mang thai có thể được chia thành hai nhóm. Nhóm thứ nhất là ớn lạnh thoáng qua, không sốt, không đau bụng, không ra máu và mẹ bầu vẫn ăn uống, sinh hoạt tương đối bình thường. Nhóm thứ hai là ớn lạnh kèm sốt hoặc dấu hiệu bệnh lý, cần được thăm khám để tìm nguyên nhân.

Vì sao mẹ bầu bị ớn lạnh khi mang thai?

Có nhiều nguyên nhân khiến mẹ bầu bị ớn lạnh khi mang thai. Một số nguyên nhân liên quan đến thay đổi sinh lý bình thường, nhưng cũng có trường hợp là dấu hiệu nhiễm trùng, thiếu máu, mất nước hoặc rối loạn cần được kiểm tra.

Thay đổi hormone và tuần hoàn máu

Trong thai kỳ, hormone thay đổi mạnh và lưu lượng máu trong cơ thể tăng lên để đáp ứng nhu cầu phát triển của thai nhi. Những thay đổi này có thể làm cơ thể nhạy cảm hơn với nóng, lạnh và các kích thích từ môi trường.

NHS cho biết phụ nữ mang thai thường dễ thấy nóng hơn bình thường do thay đổi hormone và lượng máu đến da tăng, đồng thời cũng dễ đổ mồ hôi hơn. Khi cơ thể đổ mồ hôi rồi gặp gió lạnh, phòng điều hòa hoặc quần áo ẩm, mẹ bầu có thể cảm thấy ớn lạnh.

Ốm nghén, ăn uống kém và mất nước

Ốm nghén có thể khiến mẹ bầu ăn ít, nôn nhiều, uống không đủ nước và dễ mệt. Khi cơ thể thiếu năng lượng hoặc mất nước nhẹ, cảm giác lạnh run, chóng mặt, yếu người hoặc bủn rủn tay chân có thể xuất hiện.

Buồn nôn và nôn trong thai kỳ thường liên quan đến thay đổi hormone, nhưng nếu nôn nhiều hoặc kéo dài, mẹ bầu cần được đánh giá để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe. Nếu mẹ bầu không thể ăn uống, tiểu ít, nước tiểu sẫm màu hoặc chóng mặt nhiều, nên đi khám sớm.

Thiếu máu hoặc thiếu vi chất

Thiếu máu thiếu sắt khá thường gặp trong thai kỳ. Khi lượng hồng cầu hoặc hemoglobin không đủ, cơ thể vận chuyển oxy kém hơn, khiến mẹ bầu dễ mệt, da xanh, chóng mặt, tim đập nhanh và cảm thấy lạnh hơn bình thường.

Mẹ bầu hay bị ớn lạnh khi mang thai, đặc biệt kèm mệt kéo dài, hụt hơi khi vận động nhẹ hoặc hoa mắt, nên trao đổi với bác sĩ trong lần khám thai. Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu và hướng dẫn bổ sung sắt, acid folic hoặc vi chất phù hợp nếu cần.

Căng thẳng, lo âu và thiếu ngủ

Mang thai có thể khiến nhiều phụ nữ lo lắng về sức khỏe thai nhi, thay đổi cơ thể, công việc và kế hoạch sinh nở. Khi căng thẳng, hệ thần kinh giao cảm hoạt động mạnh hơn, gây run nhẹ, lạnh người, hồi hộp, vã mồ hôi hoặc khó ngủ.

Nếu cơn ớn lạnh thường xuất hiện sau khi lo lắng, mất ngủ, làm việc quá sức hoặc dùng nhiều đồ uống chứa caffeine, mẹ bầu nên chú ý nghỉ ngơi và điều chỉnh sinh hoạt. Tuy nhiên, không nên tự dùng thuốc an thần, thuốc ngủ hoặc thảo dược khi chưa hỏi ý kiến bác sĩ.

Nhiễm trùng, cảm cúm hoặc nhiễm trùng tiểu

Ớn lạnh kèm sốt thường gợi ý cơ thể đang phản ứng với nhiễm trùng. Sốt là tình trạng nhiệt độ cơ thể tăng tạm thời, thường là một phần phản ứng miễn dịch và hay liên quan đến nhiễm trùng.

Trong thai kỳ, các nguyên nhân cần chú ý gồm cảm cúm, COVID-19, viêm họng, nhiễm trùng tiểu, nhiễm trùng tiêu hóa hoặc viêm nhiễm phụ khoa. Dấu hiệu đi kèm có thể là ho, đau họng, đau mỏi người, tiểu buốt, tiểu rắt, đau lưng, đau bụng, tiêu chảy hoặc khí hư bất thường.

ACOG lưu ý phụ nữ mang thai và sau sinh có nguy cơ cao hơn với biến chứng nghiêm trọng liên quan đến cúm so với người không mang thai. Vì vậy, nếu mẹ bầu ớn lạnh kèm triệu chứng cúm, sốt hoặc khó thở, nên liên hệ cơ sở y tế để được hướng dẫn.

Rối loạn tuyến giáp hoặc đường huyết

Rối loạn tuyến giáp, hạ đường huyết hoặc ăn uống thất thường cũng có thể khiến mẹ bầu thấy lạnh run, mệt và chóng mặt. Tình trạng này dễ gặp hơn nếu mẹ bầu bỏ bữa, nôn nghén nhiều hoặc có bệnh lý nội tiết trước khi mang thai.

Nếu ớn lạnh lặp lại nhiều lần, kèm hồi hộp, sụt cân, run tay, mệt bất thường hoặc chóng mặt khi đói, mẹ bầu nên thông báo với bác sĩ sản khoa. Việc kiểm tra sớm giúp hạn chế tự suy đoán và xử trí sai cách.

Hay bị ớn lạnh khi mang thai có nguy hiểm không?

Hay bị ớn lạnh khi mang thai không phải lúc nào cũng nguy hiểm. Nếu chỉ xảy ra thoáng qua, không sốt, không đau bụng, không ra máu và mẹ bầu vẫn ăn uống bình thường, có thể theo dõi thêm tại nhà.

Tuy nhiên, mẹ bầu không nên chủ quan nếu ớn lạnh lặp lại nhiều lần hoặc đi kèm triệu chứng bất thường. Trong thai kỳ, sốt, mất nước, nhiễm trùng, nôn nhiều hoặc dấu hiệu sản khoa bất thường đều cần được kiểm tra sớm.

Mẹ bầu nên đi khám nếu có một trong các dấu hiệu sau:

• Sốt từ 38°C trở lên.
• Rét run nhiều, mệt lả hoặc chóng mặt.
• Đau bụng, co thắt từng cơn hoặc đau vùng chậu.
• Ra máu âm đạo, ra dịch bất thường hoặc dịch có mùi hôi.
• Tiểu buốt, tiểu rắt, đau lưng hoặc đau hông.
• Ho nhiều, đau họng, khó thở hoặc đau ngực.
• Nôn nhiều, không ăn uống được hoặc tiểu rất ít.
• Thai máy ít hơn bình thường ở giai đoạn đã cảm nhận thai máy.
• Có bệnh nền như tim mạch, đái tháo đường, bệnh thận hoặc rối loạn tuyến giáp.

Nếu chưa rõ nguyên nhân, mẹ bầu không nên tự dùng kháng sinh, thuốc cảm cúm phối hợp hoặc thuốc hạ sốt tùy tiện. Việc dùng thuốc trong thai kỳ cần có hướng dẫn y tế để tránh rủi ro không mong muốn.

Mẹ bầu cần làm gì khi bị ớn lạnh khi mang thai?

Khi bị ớn lạnh, mẹ bầu nên đo nhiệt độ bằng nhiệt kế để biết có sốt hay không. Nếu nhiệt độ từ 38°C trở lên, hoặc ớn lạnh đi kèm đau bụng, tiểu buốt, khó thở, nôn nhiều hay ra máu âm đạo, cần đi khám sớm.

Nếu không sốt và triệu chứng nhẹ, mẹ bầu có thể chăm sóc tại nhà bằng các cách sau:

• Nghỉ ngơi ở nơi kín gió, nhiệt độ dễ chịu.
• Mặc quần áo ấm vừa phải, tránh mặc quá nhiều lớp gây đổ mồ hôi.
• Uống nước từng ngụm nhỏ, nhất là khi nôn nghén hoặc ra mồ hôi.
• Ăn bữa nhỏ, dễ tiêu để hạn chế hạ đường huyết.
• Bổ sung thực phẩm giàu sắt, đạm, rau xanh và trái cây theo chế độ phù hợp.
• Ngủ đủ giấc, tránh làm việc quá sức.
• Ghi lại thời điểm ớn lạnh, nhiệt độ đo được và triệu chứng đi kèm.
• Không tự ý dùng thuốc cảm cúm, kháng sinh, thuốc ngủ hoặc thảo dược.

Nếu ớn lạnh do phòng lạnh, quần áo ẩm hoặc đổ mồ hôi, mẹ bầu nên thay đồ khô, giữ ấm vừa đủ và uống nước ấm. Không nên tắm nước quá nóng hoặc xông hơi vì có thể khiến cơ thể mất nước và mệt hơn.

Nếu ớn lạnh liên quan đến ốm nghén, mẹ bầu nên chia nhỏ bữa ăn, chọn món mềm, ít mùi và uống nước từng ngụm. Trường hợp nôn nhiều, không giữ được thức ăn hoặc nước uống, cần đi khám để phòng mất nước.

Nếu tình trạng xuất hiện sau khi dùng thuốc mới, hãy báo với bác sĩ kê đơn. Không tự ngưng thuốc điều trị bệnh nền khi chưa được hướng dẫn.

Bị ớn lạnh khi mang thai có thể do thay đổi hormone, ốm nghén, thiếu máu, căng thẳng hoặc môi trường. Tuy nhiên, nếu mẹ bầu hay bị ớn lạnh khi mang thai kèm sốt, đau bụng, tiểu buốt, nôn nhiều, khó thở, ra máu âm đạo hoặc thai máy giảm, cần đi khám sớm để được đánh giá và xử trí an toàn.