Ai không nên tiêm vắc xin sống giảm độc lực? Những đối tượng cần lưu ý

Tiêm chủng giúp phòng ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp với vắc xin sống giảm độc lực. Việc khám sàng lọc trước tiêm giúp xác định đối tượng nên tiêm, cần hoãn tiêm hoặc không nên tiêm trong từng trường hợp cụ thể.

Ai không nên tiêm vắc xin sống giảm độc lực?

Ai không nên tiêm vắc xin sống giảm độc lực là câu hỏi phổ biến tại các cơ sở tiêm chủng. Một số đối tượng có thể có nguy cơ gặp phản ứng bất lợi cao hơn nếu sử dụng loại vắc xin này.

Những đối tượng không nên tiêm vắc xin sống giảm độc lực hoặc cần được đánh giá kỹ gồm:

• Người suy giảm miễn dịch nặng.
• Người đang hóa trị hoặc xạ trị ung thư.
• Người ghép tạng đang dùng thuốc chống thải ghép.
• Người dùng thuốc ức chế miễn dịch hoặc corticosteroid liều cao kéo dài.
• Người có tiền sử dị ứng nặng với thành phần của vắc xin.
• Phụ nữ mang thai với một số loại vắc xin sống giảm độc lực.
• Người đang mắc bệnh cấp tính mức độ vừa đến nặng hoặc sốt cao.
• Một số trẻ sơ sinh hoặc người có bệnh nền đặc biệt cần được đánh giá riêng.

Không phải mọi trường hợp đều chống chỉ định tuyệt đối. Có người chỉ cần hoãn tiêm tạm thời hoặc chuyển sang loại vắc xin phù hợp hơn theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Đối tượng không nên tiêm vắc xin sống giảm độc lực cần lưu ý gì?

Mỗi nhóm đối tượng có mức độ nguy cơ khác nhau khi tiêm vắc xin sống giảm độc lực. Vì vậy, việc khai báo đầy đủ tình trạng sức khỏe trước tiêm rất quan trọng.

Người suy giảm miễn dịch

Người có hệ miễn dịch suy giảm có thể khó kiểm soát virus đã được làm yếu trong vắc xin. Điều này có thể làm tăng nguy cơ gặp vấn đề sức khỏe liên quan đến vắc xin trong một số trường hợp.

Các nhóm thường được lưu ý gồm:

• Người ghép tạng hoặc ghép tủy.
• Người đang hóa trị ung thư.
• Người dùng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài.
• Người nhiễm HIV giai đoạn suy giảm miễn dịch nặng.
• Người đang điều trị bệnh tự miễn bằng thuốc sinh học.

Tùy mức độ suy giảm miễn dịch, bác sĩ có thể cân nhắc hoãn tiêm, đổi loại vắc xin hoặc sắp xếp thời điểm tiêm phù hợp hơn.

Phụ nữ mang thai

Một số vắc xin sống giảm độc lực thường không được khuyến cáo trong thai kỳ. Nguyên nhân là virus đã làm yếu trong vắc xin có thể cần được đánh giá thận trọng đối với thai phụ.

Nếu có kế hoạch mang thai, phụ nữ nên:

• Kiểm tra lịch tiêm chủng trước mang thai.
• Trao đổi với nhân viên y tế về các vắc xin cần tiêm trước khi mang thai.
• Không tự ý tiêm khi chưa được tư vấn phù hợp.

Trong nhiều trường hợp, phụ nữ có thể được khuyến cáo hoàn thành một số mũi tiêm trước khi mang thai để giúp bảo vệ sức khỏe cho mẹ và thai nhi.

Người đang mắc bệnh cấp tính

Người đang sốt cao hoặc mắc bệnh cấp tính mức độ vừa đến nặng thường được cân nhắc hoãn tiêm để tránh khó theo dõi phản ứng sau tiêm và giúp cơ thể hồi phục tốt hơn.

Một số tình huống có thể cần hoãn tiêm gồm:

• Sốt cao kéo dài.
• Nhiễm trùng cấp tính đang điều trị.
• Đợt cấp của bệnh nền chưa ổn định.
• Cơ thể đang mệt nhiều hoặc cần theo dõi y tế sát.

Sau khi sức khỏe ổn định, người bệnh có thể được khám lại để đánh giá khả năng tiếp tục tiêm chủng.

Những vắc xin sống giảm độc lực thường gặp hiện nay

Không phải tất cả vắc xin đều là vắc xin sống giảm độc lực. Người dân không nên tự suy đoán loại vắc xin mình được tiêm mà cần hỏi rõ tại cơ sở tiêm chủng.

Một số vắc xin sống giảm độc lực thường gặp gồm:

• Vắc xin sởi, quai bị, rubella.
• Vắc xin thủy đậu.
• Vắc xin rota.
• Vắc xin cúm dạng xịt mũi tại một số quốc gia.
• Vắc xin sốt vàng.
• Vắc xin lao BCG.
• Vắc xin bại liệt uống trong một số chương trình tiêm chủng.

Mỗi loại vắc xin có chỉ định, độ tuổi tiêm và lưu ý khác nhau. Vì vậy, người dân nên được khám sàng lọc và tư vấn kỹ trước khi tiêm.

Có phải ai thuộc nhóm nguy cơ cũng không được tiêm?

Nhiều người lo lắng rằng có bệnh nền hoặc thuộc nhóm nguy cơ đồng nghĩa với việc không thể tiêm chủng. Tuy nhiên, điều này không phải lúc nào cũng đúng.

Tùy từng trường hợp, nhân viên y tế có thể cân nhắc:

• Hoãn tiêm tạm thời đến khi sức khỏe ổn định hơn.
• Đổi sang loại vắc xin không sống nếu phù hợp.
• Điều chỉnh thời điểm tiêm dựa trên thuốc đang sử dụng.
• Theo dõi sát hơn sau tiêm.

Bạn có thể tham khảo bảng dưới đây:

Điều quan trọng là không nên tự kết luận mình có chống chỉ định tiêm. Quyết định tiêm chủng cần dựa trên đánh giá của nhân viên y tế và tình trạng sức khỏe thực tế.

Làm gì trước khi tiêm vắc xin sống giảm độc lực?

Để quá trình tiêm chủng diễn ra an toàn hơn, người dân nên chuẩn bị đầy đủ thông tin sức khỏe trước khi đến cơ sở tiêm chủng.

Trước khi tiêm, bạn nên:

• Mang theo sổ tiêm chủng nếu có.
• Khai báo đầy đủ bệnh nền và thuốc đang sử dụng.
• Thông báo tiền sử dị ứng hoặc phản ứng sau tiêm trước đây.
• Báo với nhân viên y tế nếu đang mang thai hoặc dự định mang thai.
• Không tự ý giấu bệnh hoặc bỏ qua bước khám sàng lọc trước tiêm.
• Nghỉ ngơi và ăn uống phù hợp trước ngày tiêm.

Sau tiêm, người dân nên theo dõi phản ứng của cơ thể theo hướng dẫn. Nếu có dấu hiệu bất thường như khó thở, sốt cao kéo dài, phát ban lan rộng hoặc lơ mơ, cần đến cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.

Nếu chưa rõ mình có thuộc đối tượng không nên tiêm vắc xin sống giảm độc lực hay không, bạn nên đến Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để được tư vấn và khám sàng lọc phù hợp trước tiêm.

Ai không nên tiêm vắc xin sống giảm độc lực phụ thuộc vào tình trạng miễn dịch, bệnh nền và loại vắc xin sử dụng. Một số trường hợp cần chống chỉ định hoặc hoãn tiêm để đảm bảo an toàn. Vì vậy, khám sàng lọc và khai báo đầy đủ thông tin sức khỏe trước tiêm là bước rất quan trọng.

Xem thêm:

• Vắc xin sống và vắc xin bất hoạt khác nhau như thế nào?
• Vắc xin Shingrix là vắc xin sống hay bất hoạt?