Xét nghiệm TSH là một xét nghiệm chức năng quan trọng giúp đánh giá mức độ hoạt động của tuyến giáp. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp những thông tin cơ bản về xét nghiệm TSH cũng như giải đáp các thắc mắc thường gặp khi thực hiện, từ đó hỗ trợ phát hiện sớm và điều trị kịp thời các bệnh lý liên quan đến tuyến giáp.
Xét nghiệm TSH là gì?
TSH là hormone kích thích tuyến giáp do thùy trước tuyến yên tiết ra. Đây là một hormone glycoprotein giữ vai trò điều hòa sự phát triển và hoạt động bài tiết hormone của tuyến giáp. Khi nồng độ hormone tuyến giáp trong máu giảm hoặc cơ thể rơi vào tình trạng căng thẳng kéo dài, vùng dưới đồi sẽ tiết hormone TRH, kích thích tuyến yên tăng sản xuất TSH. Sau đó, TSH tác động trực tiếp lên tuyến giáp, thúc đẩy quá trình tổng hợp và giải phóng hai hormone chính là T3 và T4.
Xét nghiệm TSH là một trong những xét nghiệm cơ bản và quan trọng để đánh giá chức năng tuyến giáp cũng như hoạt động của trục nội tiết vùng dưới đồi - tuyến yên - tuyến giáp. Nhờ độ nhạy cao, xét nghiệm này thường được chỉ định đầu tiên khi có nghi ngờ liên quan đến bệnh lý tuyến giáp.
- Đánh giá hoạt động tuyến giáp: Xét nghiệm TSH giúp phát hiện sớm tình trạng suy giáp hoặc cường giáp, kể cả khi người bệnh chưa có biểu hiện lâm sàng rõ ràng, do sự thay đổi TSH thường xuất hiện sớm hơn so với T3 và T4.
- Theo dõi hiệu quả điều trị: Ở những người đang điều trị rối loạn chức năng tuyến giáp, xét nghiệm TSH được thực hiện định kỳ nhằm điều chỉnh liều thuốc phù hợp và đánh giá đáp ứng điều trị.
- Theo dõi sau can thiệp tuyến giáp: Những trường hợp đã phẫu thuật tuyến giáp hoặc điều trị bằng iod phóng xạ cần được kiểm tra TSH thường xuyên để kịp thời phát hiện tình trạng mất cân bằng hormone và có hướng xử trí phù hợp.

Chỉ số TSH bao nhiêu được xem là bình thường?
Ở người trưởng thành khỏe mạnh, nồng độ TSH trong máu thường nằm trong khoảng tham chiếu từ 0,4 - 4,0 mIU/L. Tuy nhiên, tùy theo kỹ thuật xét nghiệm và tiêu chuẩn của từng phòng xét nghiệm, giới hạn này có thể dao động nhẹ, chẳng hạn 0,27 - 4,2 mIU/L hoặc 0,4 - 5,0 mIU/L. Vì vậy, khi đọc kết quả xét nghiệm, người bệnh cần căn cứ vào khoảng tham chiếu được ghi rõ trên phiếu trả kết quả để có nhận định chính xác.
Ngoài chỉ số TSH, bác sĩ thường chỉ định xét nghiệm bổ sung FT4 và FT3 nhằm đánh giá đầy đủ hoạt động của tuyến giáp:
- FT4 thường dao động trong khoảng 10 - 26 pmol/L
- FT3 thường nằm trong khoảng 3,5 - 7,8 pmol/L
Việc phân tích đồng thời các chỉ số TSH, FT4 và FT3 giúp bác sĩ xác định chính xác tình trạng chức năng tuyến giáp và phân biệt các dạng rối loạn tuyến giáp khác nhau.

Những đối tượng nào nên thực hiện xét nghiệm TSH?
Xét nghiệm TSH thường được bác sĩ chỉ định cho các nhóm đối tượng sau:
- Người xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ rối loạn chức năng tuyến giáp, bao gồm suy giáp hoặc cường giáp.
- Người đang điều trị bệnh lý tuyến giáp và cần theo dõi định kỳ để đánh giá hiệu quả điều trị cũng như điều chỉnh phác đồ phù hợp.
- Phụ nữ trong thai kỳ, nhằm kiểm soát chức năng tuyến giáp, bảo đảm sức khỏe cho mẹ và sự phát triển của thai nhi.
- Người có tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến giáp, thuộc nhóm nguy cơ cao cần được tầm soát sớm.
- Người cao tuổi hoặc trẻ em, là những đối tượng cần được sàng lọc rối loạn tuyến giáp để phát hiện và can thiệp kịp thời.
Ý nghĩa của chỉ số TSH trong đánh giá chức năng tuyến giáp
TSH được xem là chỉ số có độ nhạy cao nhất trong việc sàng lọc và đánh giá ban đầu hoạt động của tuyến giáp. Trong quá trình theo dõi điều trị, TSH còn đóng vai trò then chốt giúp bác sĩ điều chỉnh liều hormone thay thế hoặc thuốc kháng giáp, đặc biệt ở những bệnh nhân suy giáp mạn.
Khi nồng độ TSH tăng cao
TSH tăng thường cho thấy tuyến giáp hoạt động suy giảm, không đáp ứng đủ nhu cầu hormone của cơ thể.
- Suy giáp nguyên phát: Đây là nguyên nhân thường gặp nhất dẫn đến TSH tăng. Tình trạng này có thể xuất phát từ các bệnh tự miễn như viêm giáp Hashimoto, tổn thương tuyến giáp hoặc thiếu hụt iod kéo dài.
- Sau phẫu thuật hoặc điều trị iod phóng xạ: Những người đã cắt bỏ một phần hay toàn bộ tuyến giáp có nguy cơ tăng TSH nếu việc bổ sung hormone thay thế chưa đầy đủ.
- Ảnh hưởng của thuốc và bệnh lý khác: Một số loại thuốc như lithium hoặc thuốc kháng giáp có thể làm tăng nồng độ TSH. Ngoài ra, các bệnh lý hiếm gặp như u tiết TSH hoặc rối loạn chức năng tuyến yên cũng cần được cân nhắc.

Khi chỉ số TSH giảm thấp
TSH giảm phản ánh tình trạng cơ thể đang dư thừa hormone tuyến giáp hoặc có rối loạn trong cơ chế điều hòa từ tuyến yên.
- Cường giáp: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây giảm TSH, thường gặp trong bệnh Basedow hoặc bướu giáp đa nhân.
- Rối loạn tuyến yên hoặc vùng dưới đồi: Trong các trường hợp suy tuyến yên hoặc tổn thương vùng dưới đồi, TSH có thể giảm ngay cả khi nồng độ hormone tuyến giáp không tăng.
- Tác động của thuốc: Một số thuốc như amiodaron hoặc các chế phẩm chứa iod có thể ảnh hưởng đáng kể đến nồng độ TSH và làm thay đổi chức năng tuyến giáp.
Những yếu tố ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả TSH
Kết quả xét nghiệm TSH có thể bị sai lệch do nhiều yếu tố ngoại cảnh. Mẫu máu bị tan huyết, nhiễm chất phóng xạ hoặc việc sử dụng các thuốc như aspirin, dopamine, lithium đều có thể làm thay đổi nồng độ TSH. Bên cạnh đó, stress nặng hoặc các bệnh cấp tính cũng có thể gây biến động tạm thời chỉ số này.
Lưu ý về chỉ số TSH ở phụ nữ mang thai
Ở phụ nữ mang thai, ngưỡng TSH bình thường thường thấp hơn so với người không mang thai. Nếu suy giáp xảy ra trong thai kỳ, nguy cơ tiền sản giật, sinh non và ảnh hưởng đến sự phát triển trí não của thai nhi có thể tăng lên.
Vì vậy, việc theo dõi và kiểm soát chỉ số TSH trong suốt thai kỳ cần được thực hiện nghiêm ngặt theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

Tóm lại, xét nghiệm TSH đóng vai trò quyết định trong việc chẩn đoán và theo dõi các bệnh lý tuyến giáp như cường giáp hay suy giáp. Việc duy trì chỉ số TSH ở mức ổn định không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe tổng thể mà còn ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm về tim mạch và chuyển hóa. Đừng quên thực hiện kiểm tra định kỳ theo chỉ định của bác sĩ để đảm bảo hệ nội tiết của bạn luôn khỏe mạnh.
:format(webp)/Desktop_70c81619bb.png)
:format(webp)/467434554_545745841560409_1066418224364723785_n_560a494f9c.png)
/vi_sao_thai_phu_nen_xet_nghiem_lien_cau_khuan_nhom_b_0_bbd03993a8.png)
/xet_nghiem_adn_bang_mong_tay_co_chinh_xac_khong_0_f0fa92baab.png)
/xet_nghiem_lh_nham_muc_dich_gi_chi_so_lh_bao_nhieu_la_binh_thuong_0_9ea3642fd1.png)
/xet_nghiem_hav_la_gi_cac_xet_nghiem_hav_pho_bien_0_e2534e6346.png)
/test_hp_qua_hoi_tho_co_nen_lam_khong_ai_can_xet_nghiem_som_8d9bc5deaa.jpg)