U xơ tử cung siêu âm có thấy không? Lưu ý khi đi siêu âm

U xơ tử cung là khối u lành tính thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Một số khối u không gây biểu hiện rõ ràng và chỉ được phát hiện tình cờ khi khám phụ khoa, khám thai hoặc kiểm tra sức khỏe. Tùy triệu chứng và đặc điểm của khối u, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm qua thành bụng, siêu âm đầu dò âm đạo hoặc kết hợp cả hai phương pháp.

U xơ tử cung siêu âm có thấy không?

Có. Siêu âm là một trong những chẩn đoán hình ảnh đầu tay để phát hiện và đánh giá u xơ tử cung. Qua hình ảnh thu được, bác sĩ có thể nhận biết khối phát triển từ thành tử cung, đo kích thước, xác định vị trí và đánh giá mức độ ảnh hưởng đến hình dạng tử cung hoặc buồng tử cung.

U xơ thường được mô tả theo vị trí phát triển:

• U xơ dưới thanh mạc: Phát triển từ lớp cơ và hướng ra mặt ngoài tử cung. Khi có kích thước lớn, khối u có thể gây cảm giác nặng vùng chậu hoặc chèn ép bàng quang, trực tràng và các cơ quan lân cận.
• U xơ trong cơ tử cung: Nằm chủ yếu trong lớp cơ của thành tử cung. Một khối lớn hoặc nhiều khối có thể làm tử cung tăng kích thước và biến dạng.
• U xơ dưới niêm mạc: Phát triển về phía buồng tử cung và có thể làm biến dạng lòng tử cung. Loại u này thường liên quan nhiều hơn đến rong kinh, cường kinh; một số trường hợp có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản hoặc thai kỳ.
• U xơ có cuống: Đây không phải một nhóm vị trí hoàn toàn riêng biệt. Một số u xơ dưới thanh mạc hoặc dưới niêm mạc có thể nối với tử cung bằng một cuống. Khối u vẫn có nguồn gốc và liên kết với tử cung, không phải đã tách khỏi tử cung.

Khả năng quan sát có thể bị ảnh hưởng bởi kích thước và vị trí u, số lượng khối u, thể trạng người bệnh và đường siêu âm được sử dụng. Khi hình ảnh không điển hình, khó xác định nguồn gốc khối vùng chậu hoặc cần lập kế hoạch điều trị chi tiết, bác sĩ có thể chỉ định thêm MRI hay phương pháp thăm dò phù hợp khác.

Siêu âm đánh giá u xơ tử cung như thế nào?

Trong thăm khám u xơ tử cung, siêu âm có thể được sử dụng để phát hiện tổn thương, mô tả đặc điểm và theo dõi sự thay đổi theo thời gian.

Phát hiện và đánh giá đặc điểm u xơ

Trên siêu âm, bác sĩ có thể nhận biết các khối bất thường liên quan đến thành tử cung, đánh giá sự thay đổi hình dạng tử cung và mức độ khối u ảnh hưởng đến buồng tử cung. Kết quả cũng cung cấp thông tin về số lượng, vị trí và kích thước của các khối u quan sát được.

Siêu âm vùng chậu còn giúp khảo sát buồng trứng và các cấu trúc liên quan, qua đó hỗ trợ định hướng và phân biệt bước đầu u xơ với một số nguyên nhân khác gây khối vùng chậu. Tuy nhiên, nếu hình ảnh chưa đủ rõ hoặc tổn thương có đặc điểm không điển hình, người bệnh có thể cần thực hiện thêm xét nghiệm hay phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác.

Những thông tin thu được từ siêu âm giúp bác sĩ lựa chọn hướng xử trí. Dù vậy, quyết định điều trị không chỉ dựa trên kích thước khối u mà còn phụ thuộc vào vị trí, triệu chứng, tuổi, sức khỏe tổng thể và mong muốn sinh sản của người bệnh.

Theo dõi sự thay đổi của u xơ

Nếu u xơ không gây triệu chứng đáng kể và chưa cần can thiệp, bác sĩ có thể lựa chọn theo dõi. Siêu âm định kỳ giúp so sánh đặc điểm của khối u theo thời gian và đánh giá đáp ứng sau điều trị nếu có.

Không có một lịch siêu âm cố định áp dụng cho tất cả người bệnh. Thời điểm tái khám được bác sĩ cân nhắc dựa trên triệu chứng, đặc điểm u, tuổi và tình trạng sức khỏe cụ thể. Người bệnh không nên tự áp dụng lịch kiểm tra của người khác cho trường hợp của mình.

Các kỹ thuật siêu âm có thể được sử dụng

Tùy mục tiêu thăm khám, bác sĩ có thể lựa chọn một hoặc phối hợp các kỹ thuật sau:

• Siêu âm đầu dò âm đạo: Đầu dò được đưa nhẹ vào âm đạo để quan sát tử cung và các cấu trúc vùng chậu ở khoảng cách gần. Phương pháp này thường cung cấp hình ảnh chi tiết về lớp cơ, nội mạc tử cung và mối liên quan giữa u xơ với buồng tử cung.
• Siêu âm qua thành bụng: Đầu siêu âm được di chuyển trên vùng bụng dưới. Phương pháp này có trường quan sát rộng và đặc biệt hữu ích khi tử cung hoặc khối u có kích thước lớn.
• Siêu âm bơm nước buồng tử cung: Một lượng dung dịch vô khuẩn được đưa qua cổ tử cung vào buồng tử cung nhằm làm rõ lòng tử cung trên siêu âm. Kỹ thuật này hữu ích khi cần đánh giá u xơ dưới niêm mạc hoặc mức độ khối u nhô vào buồng tử cung.

Siêu âm bơm nước buồng tử cung không được thực hiện thường quy cho mọi trường hợp. Kỹ thuật này không thực hiện khi đang mang thai và cũng không phù hợp nếu người bệnh đang mắc viêm vùng chậu hoạt động. Khi có chỉ định, cơ sở y tế sẽ hướng dẫn thời điểm và cách chuẩn bị cụ thể.

Một số lưu ý khi đi siêu âm u xơ tử cung

Chuẩn bị đúng cách giúp quá trình thăm khám thuận lợi và hỗ trợ thu được hình ảnh có giá trị đánh giá tốt. Người bệnh nên lưu ý:

• Thực hiện đúng hướng dẫn nhân viên y tế: Với siêu âm qua thành bụng, người bệnh thường được yêu cầu uống nước và nhịn tiểu để bàng quang căng vừa, giúp quan sát vùng chậu rõ hơn. Trước siêu âm đầu dò âm đạo, người bệnh thường cần đi tiểu để làm trống bàng quang.
• Không tự ý nhịn ăn: Siêu âm tử cung đơn thuần thường không yêu cầu nhịn ăn. Tuy nhiên, nếu cần khảo sát thêm cơ quan khác hoặc thực hiện kỹ thuật khác, cơ sở y tế có thể đưa ra hướng dẫn riêng.
• Thông báo khả năng mang thai: Hãy cho bác sĩ biết nếu đang mang thai hoặc nghi ngờ có thai, đặc biệt trước khi thực hiện siêu âm bơm nước buồng tử cung hay một thủ thuật khác liên quan đến buồng tử cung.
• Cung cấp đầy đủ thông tin: Nên trao đổi về triệu chứng, chu kỳ kinh nguyệt, tiền sử phụ khoa, kế hoạch mang thai, thuốc đang sử dụng và các phương pháp điều trị đã thực hiện.
• Mang theo kết quả cũ: Hình ảnh và phiếu kết quả trước đây giúp bác sĩ so sánh sự thay đổi của khối u theo thời gian.
• Mặc trang phục thuận tiện: Quần áo rộng rãi, dễ thay giúp quá trình thăm khám thoải mái hơn.
• Trao đổi trước khi siêu âm đầu dò: Kỹ thuật này cần có sự đồng thuận của người bệnh. Nếu chưa từng quan hệ tình dục, đang đau nhiều, có khó khăn khi khám phụ khoa hoặc không muốn thực hiện, người bệnh nên thông báo để bác sĩ trao đổi phương án phù hợp.

Yêu cầu chuẩn bị có thể khác nhau giữa các cơ sở và tùy kỹ thuật được chỉ định. Vì vậy, người bệnh nên ưu tiên làm theo hướng dẫn trực tiếp của nơi thực hiện siêu âm.

Nhìn chung, câu trả lời cho thắc mắc “u xơ tử cung siêu âm có thấy không?” là có. Siêu âm thường được sử dụng để phát hiện và theo dõi u xơ. Người bệnh nên chuẩn bị theo hướng dẫn của cơ sở y tế, tái khám đúng hẹn và trao đổi với bác sĩ khi xuất hiện rong kinh, đau vùng chậu hoặc triệu chứng chèn ép bất thường.