Siêu âm đầu dò có phát hiện viêm nhiễm phụ khoa không?

Siêu âm đầu dò âm đạo là phương pháp hình ảnh thường được sử dụng trong sản phụ khoa để khảo sát tử cung, nội mạc tử cung, buồng trứng và vùng phần phụ. Một số tình trạng viêm nhiễm có thể gây ra những thay đổi có thể quan sát được trên siêu âm. Tuy nhiên, khả năng phát hiện còn phụ thuộc vào vị trí, mức độ tổn thương và nguyên nhân gây bệnh.

Siêu âm đầu dò có phát hiện viêm nhiễm phụ khoa không?

Siêu âm đầu dò có thể phát hiện một số bất thường gợi ý tình trạng viêm nhiễm ở đường sinh dục trên và vùng chậu nhưng không phải là phương pháp chẩn đoán xác định mọi trường hợp viêm nhiễm phụ khoa. Phương pháp này sử dụng sóng siêu âm để khảo sát tử cung, nội mạc tử cung, buồng trứng và vùng phần phụ, qua đó giúp bác sĩ nhận biết những thay đổi về cấu trúc hoặc biến chứng liên quan đến tình trạng viêm.

Một số bất thường có thể được ghi nhận trên siêu âm đầu dò gồm:

• Viêm vùng chậu (PID): Siêu âm có thể cho thấy vòi tử cung dày, giãn và chứa dịch, dịch tự do trong vùng chậu hoặc một số bất thường tại vùng phần phụ. Doppler có thể ghi nhận tăng tưới máu tại vòi tử cung trong một số trường hợp.
• Áp xe vòi trứng - buồng trứng: Có thể xuất hiện dưới dạng khối phức tạp ở vùng phần phụ, thường chứa dịch và liên quan đến vòi tử cung, buồng trứng. Đây là một biến chứng nghiêm trọng của viêm vùng chậu.
• Viêm nội mạc tử cung: Siêu âm đôi khi ghi nhận những thay đổi ở nội mạc hoặc dịch trong buồng tử cung. Tuy nhiên, các dấu hiệu này không đặc hiệu, do đó không thể chẩn đoán viêm nội mạc tử cung chỉ dựa vào hình ảnh siêu âm.
• Ứ dịch hoặc mủ vòi tử cung: Vòi tử cung có thể giãn và chứa dịch trong hydrosalpinx hoặc chứa dịch viêm/mủ trong pyosalpinx. Những bất thường này có thể liên quan đến tổn thương hoặc viêm nhiễm vòi tử cung.
• Biến đổi vùng phần phụ do viêm: Trong một số trường hợp, quá trình viêm kéo dài có thể gây thay đổi cấu trúc hoặc hình thành phức hợp viêm ở vùng phần phụ. Tuy nhiên, siêu âm có giới hạn trong việc xác định chính xác tình trạng dính vùng chậu.

Theo CDC, chẩn đoán viêm vùng chậu chủ yếu dựa trên đánh giá lâm sàng. Một số dấu hiệu trên siêu âm đầu dò hoặc MRI có thể làm tăng độ chắc chắn của chẩn đoán, nhưng siêu âm bình thường không loại trừ PID.

Đặc biệt, siêu âm đầu dò không phải phương pháp chính để chẩn đoán viêm âm đạo hoặc viêm cổ tử cung và không thể xác định trực tiếp tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng.

Dấu hiệu viêm nhiễm phụ khoa cần lưu ý đi khám

Các bệnh lý viêm nhiễm phụ khoa có biểu hiện khác nhau tùy vị trí và nguyên nhân. Một số trường hợp có triệu chứng nhẹ hoặc không điển hình. Phụ nữ nên chủ động đi khám khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường như:

• Khí hư bất thường: Dịch âm đạo thay đổi rõ rệt về màu sắc, mùi, số lượng hoặc tính chất. Tuy nhiên, không thể xác định nguyên nhân gây bệnh chỉ dựa vào đặc điểm khí hư.
• Ngứa, nóng rát hoặc kích ứng vùng kín: Có thể gặp trong viêm âm đạo và nhiều tình trạng khác. Một số trường hợp còn kèm sưng đỏ hoặc đau vùng âm hộ.
• Đau khi quan hệ hoặc tiểu buốt: Có thể xuất hiện trong một số bệnh lý viêm nhiễm đường sinh dục hoặc tiết niệu và cần được đánh giá nếu kéo dài.
• Đau bụng dưới hoặc đau vùng chậu: Đặc biệt cần lưu ý khi đau kéo dài, tăng dần hoặc đi kèm sốt, khí hư bất thường.
• Chảy máu âm đạo bất thường: Ra máu giữa kỳ kinh hoặc sau quan hệ có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân, trong đó có viêm cổ tử cung, nhưng cũng cần loại trừ các bệnh lý phụ khoa khác.

Nếu đau vùng chậu dữ dội, sốt cao, nôn nhiều, choáng hoặc tình trạng toàn thân xấu đi, người bệnh nên được thăm khám y tế sớm.

Cần làm gì khi siêu âm ghi nhận dấu hiệu nghi ngờ viêm nhiễm?

Kết quả siêu âm ghi nhận bất thường chưa đủ để xác định nguyên nhân gây viêm nhiễm. Tùy biểu hiện và tình trạng của từng người, bác sĩ có thể tiến hành các bước đánh giá tiếp theo:

• Khám và đánh giá lâm sàng: Bác sĩ kết hợp kết quả siêu âm với các triệu chứng như đau vùng chậu, khí hư bất thường, sốt, chảy máu âm đạo và kết quả khám phụ khoa.
• Thực hiện xét nghiệm khi có chỉ định: Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm dịch âm đạo, xét nghiệm tìm tác nhân lây truyền qua đường tình dục, xét nghiệm nước tiểu hoặc xét nghiệm máu. Không phải người bệnh nào cũng cần thực hiện tất cả các xét nghiệm này.
• Điều trị theo nguyên nhân và chẩn đoán: Người bệnh không nên tự mua kháng sinh hoặc thuốc đặt âm đạo. Với một số bệnh như viêm vùng chậu, bác sĩ có thể chỉ định điều trị theo kinh nghiệm ngay khi đủ căn cứ lâm sàng mà không cần chờ toàn bộ kết quả xét nghiệm.
• Tái khám theo hướng dẫn: Tùy mức độ bệnh, người bệnh có thể cần được theo dõi đáp ứng điều trị hoặc siêu âm lại, đặc biệt khi có áp xe vòi trứng - buồng trứng hoặc bất thường vùng phần phụ.

Biện pháp hạn chế viêm nhiễm phụ khoa

Không phải tất cả các trường hợp viêm nhiễm phụ khoa đều có thể phòng ngừa hoàn toàn. Tuy nhiên, vệ sinh vùng kín đúng cách, quan hệ tình dục an toàn và hạn chế những yếu tố làm mất cân bằng môi trường âm đạo có thể góp phần giảm nguy cơ mắc một số tình trạng viêm nhiễm.

Một số biện pháp phụ nữ có thể thực hiện gồm:

• Giữ vùng kín sạch và khô thoáng: Vệ sinh nhẹ nhàng vùng âm hộ, lau khô sau khi tắm, thay quần áo ẩm hoặc đồ bơi sau khi sử dụng và ưu tiên đồ lót thoáng, vừa vặn.
• Không thụt rửa âm đạo: Âm đạo có cơ chế tự làm sạch. Thụt rửa có thể làm thay đổi hệ vi sinh và môi trường tự nhiên của âm đạo.
• Hạn chế các sản phẩm có khả năng gây kích ứng: Không đưa xà phòng, chất tẩy rửa hoặc sản phẩm có hương liệu vào bên trong âm đạo. Nếu sử dụng sản phẩm vệ sinh vùng kín, nên lựa chọn loại phù hợp và chỉ sử dụng bên ngoài.
• Quan hệ tình dục an toàn: Sử dụng bao cao su đúng cách giúp giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh lây truyền qua đường tình dục. Một số tác nhân lây truyền qua đường tình dục có thể gây viêm cổ tử cung và dẫn đến viêm vùng chậu.
• Vệ sinh sản phẩm sử dụng trong kỳ kinh: Cốc nguyệt san và các sản phẩm tái sử dụng cần được làm sạch, sử dụng và bảo quản theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Sử dụng thuốc đúng chỉ định: Không nên tự ý sử dụng kháng sinh hoặc thuốc đặt âm đạo khi chưa xác định nguyên nhân. Kháng sinh cũng có thể làm thay đổi hệ vi sinh và tạo điều kiện cho nấm Candida phát triển quá mức ở một số người.

Tóm lại, siêu âm đầu dò có phát hiện viêm nhiễm phụ khoa không? Siêu âm đầu dò có thể phát hiện một số dấu hiệu gợi ý viêm đường sinh dục trên và các biến chứng như áp xe vòi trứng, buồng trứng, nhưng không thể chẩn đoán tất cả các trường hợp viêm nhiễm phụ khoa hoặc xác định tác nhân gây bệnh. Khi có khí hư bất thường, ngứa rát, đau khi quan hệ, chảy máu bất thường hoặc đau vùng chậu, phụ nữ nên đi khám để được đánh giá và thực hiện các xét nghiệm phù hợp.