Triệu chứng trẻ bị tiêu chảy cấp do Rotavirus: Dấu hiệu cha mẹ cần nhận biết sớm

Trong những năm đầu đời, hệ miễn dịch của trẻ còn non yếu nên rất dễ bị tấn công bởi các tác nhân gây bệnh đường tiêu hóa. Trong đó, Rotavirus được xem là nguyên nhân phổ biến nhất gây tiêu chảy cấp ở trẻ nhỏ. Bài viết sau của Trung tâm Tiêm chủng Long Châu sẽ mang đến cho bạn những thông tin chi tiết về tiêu chảy cấp do Rotavirus, giúp phụ huynh nhận biết sớm các dấu hiệu nguy hiểm và chủ động phòng ngừa hiệu quả cho con.

Các triệu chứng trẻ bị tiêu chảy cấp do Rotavirus thường gặp

Thông thường, biểu hiện tiêu chảy cấp do Rotavirus ở trẻ nhỏ bắt đầu xuất hiện sau khoảng 1 - 2 ngày kể từ khi trẻ nhiễm virus. Một số trường hợp có thể ủ bệnh lâu hơn, khoảng 3 - 5 ngày. Các biểu hiện lâm sàng của bệnh thường khá điển hình và diễn tiến theo từng giai đoạn bao gồm: Nôn mửa, tiêu chảy nhiều lần, sốt nhẹ, đau bụng và các dấu hiệu mất nước.

Dưới đây là những dấu hiệu phổ biến giúp cha mẹ nhận biết sớm trẻ bị tiêu chảy cấp do Rotavirus để có biện pháp chăm sóc và theo dõi phù hợp:

Nôn mửa

Nôn mửa thường là dấu hiệu xuất hiện sớm nhất khi trẻ bị nhiễm Rotavirus. Trong nhiều trường hợp, trẻ có thể bắt đầu nôn trước khi xuất hiện tiêu chảy vài giờ hoặc thậm chí một ngày. Trẻ có thể nôn nhiều lần trong ngày, đặc biệt trong giai đoạn đầu của bệnh. Tình trạng này thường kéo dài khoảng 1 - 2 ngày và có xu hướng giảm dần khi tiêu chảy bắt đầu rõ rệt.

Việc nôn nhiều làm tăng nguy cơ mất nước và rối loạn điện giải. Do đó, phụ huynh cần theo dõi sát tình trạng của trẻ, cho trẻ uống nước từng ngụm nhỏ hoặc dung dịch bù điện giải theo hướng dẫn của nhân viên y tế. 

Ngoài ra, nếu trẻ nôn liên tục, không thể uống nước hoặc có dấu hiệu lừ đừ, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá và xử trí kịp thời.

Tiêu chảy nhiều lần trong ngày

Tiêu chảy là biểu hiện đặc trưng nhất của trẻ bị tiêu chảy cấp do Rotavirus với các đặc điểm:

• Phân của trẻ thường lỏng hoàn toàn, có nhiều nước.

• Đi ngoài nhiều lần, số lần đi tiêu có thể dao động từ 5 đến hơn 10 lần mỗi ngày tùy mức độ bệnh. 

• Phân thường có màu vàng nhạt, đôi khi hơi xanh, có thể kèm chất nhầy nhưng hiếm khi có máu.

Tiêu chảy do Rotavirus thường kéo dài từ 3 - 7 ngày, một số trường hợp có thể kéo dài lâu hơn. Khi trẻ tiêu chảy liên tục, cơ thể sẽ mất một lượng lớn nước và muối khoáng, dẫn đến nguy cơ mất nước nghiêm trọng. Để hạn chế biến chứng, phụ huynh cần bổ sung nước đầy đủ cho trẻ bằng dung dịch oresol hoặc các loại dung dịch bù điện giải phù hợp với độ tuổi.

Sốt nhẹ đến sốt vừa

Sốt cũng là một dấu hiệu khá phổ biến khi trẻ nhiễm Rotavirus. Hầu hết trẻ chỉ sốt nhẹ hoặc sốt vừa, thường dao động trong khoảng 37,5°C - 38,5°C. Sốt xuất hiện do phản ứng của hệ miễn dịch khi cơ thể chống lại virus. Thông thường, tình trạng sốt sẽ kéo dài trong khoảng 1 - 2 ngày và giảm dần khi bệnh tiến triển.

Trong quá trình chăm sóc trẻ, phụ huynh cần theo dõi nhiệt độ thường xuyên. Nếu trẻ sốt cao trên 39°C, sốt kéo dài hoặc kèm theo co giật, cần đưa trẻ đến bệnh viện để được thăm khám.

Đau bụng và quấy khóc

Khi Rotavirus tấn công niêm mạc ruột, quá trình tiêu hóa và hấp thu bị rối loạn. Điều này có thể khiến trẻ cảm thấy khó chịu ở vùng bụng. Trẻ nhỏ thường biểu hiện đau bụng bằng cách quấy khóc, co chân lên bụng hoặc bỏ bú, bỏ ăn. Một số trẻ lớn hơn có thể than đau bụng hoặc cảm giác đầy hơi chướng bụng.

Triệu chứng này thường đi kèm với tiêu chảy và nôn mửa. Tuy không phải lúc nào cũng nghiêm trọng, nhưng nếu trẻ đau bụng dữ dội, bụng chướng hoặc có dấu hiệu bất thường khác, phụ huynh nên cho trẻ đi khám để loại trừ các nguyên nhân nguy hiểm.

Mệt mỏi, bỏ ăn

Một trong những dấu hiệu trẻ bị tiêu chảy cấp do Rotavirus mà nhiều phụ huynh dễ nhận thấy là trẻ trở nên mệt mỏi, kém hoạt bát hơn bình thường. Do cơ thể mất nước và chất điện giải, trẻ có thể trở nên uể oải, buồn ngủ, ít chơi đùa. Đồng thời, tình trạng nôn và đau bụng cũng khiến trẻ chán ăn hoặc bú ít hơn.

Việc ăn uống kém kéo dài có thể làm trẻ suy kiệt nhanh chóng, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Vì vậy, phụ huynh nên chia nhỏ bữa ăn, ưu tiên các thực phẩm dễ tiêu và đảm bảo cung cấp đủ nước cho trẻ.

Dấu hiệu mất nước

Mất nước là biến chứng nguy hiểm nhất của tiêu chảy cấp do Rotavirus. Khi trẻ tiêu chảy và nôn nhiều, cơ thể có thể mất một lượng lớn nước và điện giải trong thời gian ngắn. Các dấu hiệu mất nước thường gặp bao gồm:

• Môi khô, lưỡi khô.
• Khát nước nhiều.
• Da khô.
• Tiểu ít hoặc không tiểu trong nhiều giờ.
• Trẻ lừ đừ hoặc quấy khóc liên tục.
• Mắt trũng, thóp lõm ở trẻ nhỏ.

Nếu không được bù nước kịp thời, trẻ có thể rơi vào tình trạng sốc mất nước, đe dọa tính mạng. Vì vậy, cha mẹ cần đặc biệt chú ý đến những dấu hiệu này để đưa trẻ đi khám sớm.

Khi nào cần đưa trẻ tiêu chảy đến cơ sở y tế?

Mặc dù phần lớn trường hợp tiêu chảy do Rotavirus có thể được chăm sóc tại nhà, nhưng phụ huynh cần đưa trẻ đi khám ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Tiêu chảy quá nhiều lần trong ngày.
• Nôn liên tục khiến trẻ không uống được nước.
• Sốt cao trên 39°C.
• Phân có máu hoặc màu bất thường
• Trẻ lừ đừ, khó đánh thức.
• Có dấu hiệu mất nước rõ rệt.

Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ đánh giá mức độ bệnh và đưa ra phương án điều trị phù hợp, từ đó hạn chế nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Cách phòng bệnh Rotavirus hiệu quả cho trẻ

Do Rotavirus có khả năng lây lan nhanh và tồn tại lâu trong môi trường, việc phòng bệnh đóng vai trò rất quan trọng. Các biện pháp giúp giảm nguy cơ nhiễm bệnh bao gồm:

• Rửa tay sạch trước khi ăn và sau khi thay tã cho trẻ.
• Vệ sinh đồ chơi và vật dụng của trẻ thường xuyên.
• Sử dụng nguồn nước và thực phẩm đảm bảo vệ sinh.
• Giữ môi trường sống sạch sẽ.

Tuy nhiên, biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất hiện nay vẫn là tiêm vắc xin Rotavirus cho trẻ từ sớm. Hiện nay, vắc xin phòng tiêu chảy do Rotavirus được khuyến cáo uống từ khi trẻ khoảng 6 tuần tuổi và cần hoàn thành đủ liều trước mốc tuổi quy định. Việc chủng ngừa giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh cũng như hạn chế các biến chứng nặng. Cha mẹ nên đưa trẻ đến Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để được tư vấn và uống vắc xin Rotavirus đúng lịch, giúp bảo vệ trẻ khỏi nguy cơ tiêu chảy cấp nguy hiểm.

Tóm lại, nhận biết sớm triệu chứng trẻ bị tiêu chảy cấp do Rotavirus như nôn mửa, tiêu chảy nhiều lần, sốt, đau bụng và dấu hiệu mất nước sẽ giúp cha mẹ có biện pháp chăm sóc và xử trí kịp thời. Bên cạnh việc theo dõi sức khỏe của trẻ, phụ huynh nên chủ động phòng bệnh bằng cách đảm bảo vệ sinh cá nhân và cho trẻ uống vắc xin Rotavirus đúng lịch. Đây là biện pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và bảo vệ sức khỏe đường tiêu hóa của trẻ trong những năm đầu đời.