Tiêm vắc xin dại và uốn ván cùng lúc được không?

Sau khi bị chó hoặc mèo cắn, nhiều người chỉ nghĩ đến nguy cơ mắc bệnh dại mà quên rằng vết thương cũng có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn gây uốn ván xâm nhập. Vậy tiêm vắc xin dại và uốn ván cùng lúc được không, khi nào cần tiêm cả hai và cần lưu ý những gì? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Có nên tiêm ngừa dại và uốn ván cùng lúc?

Câu trả lời là có, trong nhiều trường hợp người bị động vật cắn có thể được chỉ định tiêm vắc xin dại và uốn ván cùng lúc nếu có nguy cơ mắc cả hai bệnh.

Vắc xin dại và vắc xin uốn ván có cơ chế tạo miễn dịch khác nhau nên không làm giảm hiệu quả của nhau khi sử dụng đồng thời. Khi cần thiết, nhân viên y tế sẽ tiêm hai loại vắc xin ở hai vị trí khác nhau trên cơ thể, thường là hai cánh tay hoặc theo chỉ định phù hợp.

Ngoài ra, nếu người bệnh có vết thương nặng thuộc nhóm nguy cơ cao mắc bệnh dại, bác sĩ có thể chỉ định phối hợp thêm huyết thanh kháng dại. Huyết thanh sẽ được tiêm quanh vết thương hoặc theo hướng dẫn chuyên môn, trong khi vắc xin dại được tiêm ở vị trí khác để đảm bảo hiệu quả bảo vệ.

Việc có nên tiêm dại với uốn ván cùng lúc hay không sẽ được đánh giá dựa trên nhiều yếu tố như:

• Loại động vật gây thương tích.
• Tình trạng sức khỏe của con vật.
• Mức độ vết thương.
• Tiền sử tiêm phòng uốn ván của người bị cắn.
• Tiền sử tiêm phòng dại trước đó.

Điều quan trọng là người bị động vật cắn không nên trì hoãn việc đến cơ sở y tế chỉ vì lo ngại phải tiêm nhiều loại vắc xin cùng lúc. Việc đánh giá và xử trí sớm giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt là bệnh dại, căn bệnh gần như luôn gây tử vong khi đã khởi phát triệu chứng.

Nếu được chỉ định tiêm phòng, người dân nên thực hiện đầy đủ lịch tiêm theo hướng dẫn của bác sĩ. Đối với các trường hợp cần tiêm vắc xin phòng dại hoặc uốn ván, Tiêm chủng Long Châu là một trong những địa chỉ cung cấp dịch vụ tiêm chủng với quy trình tư vấn, sàng lọc và theo dõi sau tiêm theo quy định.

Khi nào cần tiêm cả vắc xin dại và uốn ván?

Không phải mọi trường hợp bị động vật cắn đều cần tiêm đồng thời hai loại vắc xin. Quyết định sẽ phụ thuộc vào nguy cơ mắc bệnh dại cũng như nguy cơ nhiễm uốn ván từ vết thương.

Trường hợp cần tiêm vắc xin dại

Người bị động vật cắn có thể được chỉ định tiêm vắc xin dại khi:

• Bị chó, mèo hoặc động vật nghi mắc bệnh dại cắn, cào hoặc liếm lên vùng da tổn thương.
• Động vật có biểu hiện bất thường như hung dữ, chảy nước dãi, chết không rõ nguyên nhân hoặc chưa biểu hiện bất thường.
• Không thể theo dõi tình trạng sức khỏe của con vật sau khi cắn.
• Bị động vật hoang dã có nguy cơ mang virus dại tấn công.

Việc tiêm phòng nên được thực hiện càng sớm càng tốt sau khi xảy ra phơi nhiễm. Không nên tự chờ đợi xem có triệu chứng hay không mới đi tiêm.

Trường hợp cần tiêm vắc xin uốn ván

Việc dự phòng uốn ván sau khi bị động vật cắn được đánh giá dựa trên đặc điểm vết thương và tiền sử tiêm chủng. Vết cắn của động vật được xem là vết thương có nguy cơ nhiễm bẩn do tiếp xúc với nước bọt. 

Người chưa từng tiêm, không rõ tiền sử tiêm hoặc chưa hoàn thành phác đồ cơ bản có thể cần tiêm vắc xin chứa thành phần uốn ván. Với người đã hoàn thành phác đồ cơ bản, việc có cần tiêm nhắc hay không phụ thuộc thời gian kể từ liều gần nhất và loại vết thương. Nhân viên y tế sẽ đánh giá cụ thể từng trường hợp.

Trong một số vết thương bẩn hoặc nguy cơ cao, người chưa từng tiêm, không rõ tiền sử tiêm hoặc chưa hoàn thành phác đồ cơ bản có thể được chỉ định thêm globulin miễn dịch uốn ván (TIG) để tạo miễn dịch thụ động.

Bảng xử trí sau khi bị chó, mèo cắn theo từng trường hợp

Sau khi bị chó hoặc mèo cắn, người bệnh cần rửa sạch vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trong khoảng 15 phút, sát khuẩn theo hướng dẫn và nhanh chóng đến cơ sở y tế để được đánh giá. Tùy từng tình huống, hướng xử trí có thể khác nhau.

Việc xử trí cụ thể cần dựa trên tình trạng thực tế của từng người bệnh. Không nên tự ý quyết định bỏ qua việc tiêm phòng hoặc thay đổi lịch tiêm khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.

Những lưu ý trước và sau khi tiêm vắc xin dại và uốn ván

Để đảm bảo hiệu quả bảo vệ cũng như hạn chế các phản ứng không mong muốn, người tiêm cần lưu ý một số vấn đề trước và sau khi tiêm.

Trước khi tiêm

Trước khi tiêm, hãy chủ động thông báo cho nhân viên y tế về:

• Tiền sử dị ứng với vắc xin hoặc thành phần của vắc xin.
• Các bệnh lý đang điều trị.
• Thuốc đang sử dụng.
• Tiền sử tiêm phòng dại hoặc uốn ván trước đây.
• Tình trạng mang thai hoặc cho con bú nếu có.

Đồng thời, người bệnh nên mang theo sổ tiêm chủng hoặc các giấy tờ liên quan để bác sĩ dễ dàng đánh giá lịch sử tiêm phòng.

Sau khi tiêm

Sau khi hoàn thành mũi tiêm, người được tiêm cần:

• Ở lại cơ sở tiêm chủng theo dõi ít nhất 30 phút.
• Tiếp tục theo dõi sức khỏe tại nhà trong những ngày tiếp theo.
• Tuân thủ đầy đủ lịch tiêm nếu phải tiêm nhiều mũi.
• Giữ vị trí tiêm sạch sẽ và hạn chế tác động mạnh vào vùng tiêm.

Một số phản ứng thường gặp như đau tại chỗ tiêm, sưng nhẹ, sốt nhẹ hoặc mệt mỏi thường tự cải thiện sau một đến vài ngày. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các dấu hiệu như sốt cao kéo dài, khó thở, phát ban toàn thân hoặc sưng nhiều, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra ngay.

Người bị phơi nhiễm không nên tự ý ngừng hoặc thay đổi phác đồ dự phòng dại. Nếu chó hoặc mèo được theo dõi và vẫn khỏe trong thời gian theo dõi theo quy định, việc tiếp tục hay điều chỉnh phác đồ cần do bác sĩ hoặc cơ quan y tế đánh giá.

Nếu cần tư vấn về lịch tiêm phòng dại, uốn ván hoặc các loại vắc xin khác, người dân có thể đến Tiêm chủng Long Châu để được sàng lọc, đánh giá nguy cơ và xây dựng lịch tiêm phù hợp với từng trường hợp.

Tiêm vắc xin dại và uốn ván cùng lúc được không? Câu trả lời là có, trong nhiều trường hợp hai loại vắc xin có thể được tiêm đồng thời nếu có chỉ định từ bác sĩ. Việc phối hợp này không làm giảm hiệu quả của từng loại vắc xin mà còn góp phần phòng ngừa hai bệnh truyền nhiễm nguy hiểm sau khi bị động vật cắn hoặc có vết thương nguy cơ cao.

Sau khi bị chó hoặc mèo cắn, điều quan trọng là rửa sạch vết thương ngay, đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được đánh giá nguy cơ và tuân thủ đầy đủ phác đồ điều trị, tiêm chủng nếu được chỉ định.

Nếu bạn hoặc người thân cần tư vấn và tiêm phòng bệnh dại, uốn ván sau phơi nhiễm, hãy đến Tiêm chủng Long Châu để được sàng lọc, tư vấn và xây dựng lịch tiêm phù hợp theo khuyến cáo hiện hành.