Tầm soát ung thư nội mạc tử cung: Khi nào cần thực hiện và phương pháp phát hiện

Ung thư nội mạc tử cung là một trong những bệnh ung thư phụ khoa thường gặp. Bệnh có thể xuất hiện với dấu hiệu ban đầu như ra máu âm đạo bất thường, đặc biệt ở phụ nữ sau mãn kinh. Việc nhận biết nguy cơ và thăm khám sớm giúp phát hiện tổn thương kịp thời, từ đó hỗ trợ điều trị hiệu quả hơn.

Tầm soát ung thư nội mạc tử cung là gì?

Tầm soát ung thư nội mạc tử cung là việc sử dụng các biện pháp nhằm phát hiện bệnh hoặc tổn thương tiền ung thư ở người chưa có triệu chứng. Tuy nhiên, hiện chưa có phương pháp tầm soát thường quy được khuyến cáo cho phụ nữ nguy cơ trung bình, không có triệu chứng.

Khác với ung thư cổ tử cung, hiện chưa có chương trình tầm soát định kỳ cho tất cả phụ nữ khỏe mạnh. Việc kiểm tra thường được thực hiện khi có triệu chứng bất thường hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao.

Dấu hiệu cần lưu ý nhất là ra máu âm đạo bất thường, đặc biệt ở phụ nữ sau mãn kinh. Bác sĩ sẽ dựa vào triệu chứng, tuổi, bệnh lý đi kèm và tiền sử gia đình để lựa chọn phương pháp đánh giá phù hợp.

Ai cần tầm soát ung thư nội mạc tử cung?

Không phải tất cả phụ nữ đều cần tầm soát ung thư nội mạc tử cung định kỳ. Tuy nhiên, một số nhóm có nguy cơ cao nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá và theo dõi phù hợp.

Những trường hợp cần lưu ý gồm:

• Phụ nữ sau mãn kinh bị ra máu âm đạo bất thường: Đây là dấu hiệu cần được kiểm tra sớm vì có thể liên quan đến nhiều bệnh lý, trong đó có ung thư nội mạc tử cung.
• Người bị rối loạn kinh nguyệt kéo dài: Rong kinh, kinh nguyệt không đều hoặc ra máu giữa chu kỳ cần được tìm nguyên nhân.
• Phụ nữ thừa cân, béo phì: Lượng estrogen tăng do mô mỡ có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của nội mạc tử cung.
• Người mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS): Rối loạn phóng noãn có thể khiến nội mạc tử cung chịu tác động của estrogen trong thời gian dài.
• Người từng bị tăng sản nội mạc tử cung hoặc sử dụng estrogen kéo dài không phối hợp progesterone: Những yếu tố này có thể làm tăng nguy cơ bất thường ở nội mạc tử cung.
• Người có tiền sử gia đình mắc hội chứng Lynch: Đây là hội chứng di truyền làm tăng nguy cơ một số loại ung thư, trong đó có ung thư nội mạc tử cung.

Ngoài ra, phụ nữ lớn tuổi, người mắc đái tháo đường hoặc có nhiều yếu tố nguy cơ kết hợp nên được bác sĩ tư vấn kế hoạch theo dõi phù hợp.

Tầm soát không có nghĩa là chắc chắn mắc bệnh, mà giúp phát hiện sớm các bất thường và lựa chọn phương pháp kiểm tra cần thiết. Khi có triệu chứng bất thường, đặc biệt là ra máu âm đạo sau mãn kinh, người bệnh nên đi khám sớm để được đánh giá.

Các phương pháp đánh giá và chẩn đoán ung thư nội mạc tử cung

Tùy vào triệu chứng, độ tuổi và mức độ nguy cơ, bác sĩ có thể lựa chọn một hoặc kết hợp nhiều phương pháp để đánh giá nội mạc tử cung. Mỗi phương pháp có vai trò khác nhau và không phải xét nghiệm nào cũng có thể thay thế cho chẩn đoán mô bệnh học.

Siêu âm đầu dò âm đạo

Siêu âm đầu dò âm đạo là phương pháp thường được sử dụng để quan sát cấu trúc tử cung, đánh giá độ dày nội mạc và phát hiện các bất thường như polyp hoặc khối tổn thương.

Ở người ra máu sau mãn kinh, bác sĩ sẽ đánh giá sớm và có thể chỉ định siêu âm đầu dò kết hợp lấy mẫu nội mạc tử cung tùy trường hợp. Theo cập nhật ACOG năm 2026, lấy mẫu mô nên là một phần của đánh giá ban đầu ở phần lớn người bệnh có ra máu sau mãn kinh.

Sinh thiết nội mạc tử cung

Sinh thiết nội mạc tử cung là phương pháp lấy một mẫu mô nhỏ từ lớp niêm mạc tử cung để kiểm tra dưới kính hiển vi. Đây là một trong những phương pháp quan trọng giúp xác định các tế bào bất thường hoặc ung thư.

Bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết khi người bệnh có ra máu âm đạo bất thường, nội mạc tử cung dày lên hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao. Kết quả mô bệnh học giúp đưa ra chẩn đoán chính xác và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

Nội soi buồng tử cung

Nội soi buồng tử cung sử dụng một dụng cụ nhỏ có gắn camera để quan sát trực tiếp bên trong tử cung. Phương pháp này giúp bác sĩ phát hiện các tổn thương khu trú như polyp, vùng niêm mạc bất thường hoặc khối nghi ngờ.

Trong một số trường hợp, nội soi buồng tử cung có thể kết hợp lấy mẫu mô để xét nghiệm. Đây là phương pháp hỗ trợ chẩn đoán khi hình ảnh siêu âm chưa đủ rõ hoặc cần đánh giá tổn thương cụ thể.

Dấu hiệu cảnh báo ung thư nội mạc tử cung cần lưu ý

Ung thư nội mạc tử cung có thể gây ra các dấu hiệu cảnh báo từ giai đoạn sớm. Tuy nhiên, các biểu hiện này cũng có thể gặp trong nhiều bệnh phụ khoa khác, vì vậy người bệnh cần được khám để xác định nguyên nhân.

Một số triệu chứng cần lưu ý gồm:

• Ra máu âm đạo sau mãn kinh: Đây là dấu hiệu bất thường cần được kiểm tra, ngay cả khi lượng máu ít.
• Rong kinh hoặc kinh nguyệt kéo dài: Tình trạng ra máu nhiều hơn bình thường hoặc kéo dài bất thường cần được đánh giá.
• Ra máu giữa các kỳ kinh: Có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân và cần được kiểm tra nếu tái diễn.
• Dịch tiết âm đạo bất thường: Dịch tiết bất thường, đặc biệt khi xuất hiện sau mãn kinh hoặc kèm ra máu.
• Đau vùng chậu hoặc đau khi quan hệ: Một số trường hợp có thể xuất hiện cảm giác đau hoặc khó chịu vùng bụng dưới.

Không phải mọi trường hợp có các dấu hiệu trên đều mắc ung thư nội mạc tử cung. Tuy nhiên, việc thăm khám sớm giúp loại trừ nguyên nhân nguy hiểm và phát hiện bệnh nếu có.

Cách giảm nguy cơ ung thư nội mạc tử cung

Mặc dù không thể phòng ngừa hoàn toàn, một số thói quen có thể giúp giảm nguy cơ mắc ung thư nội mạc tử cung, bao gồm:

• Duy trì cân nặng hợp lý: Kiểm soát cân nặng giúp giảm tình trạng dư thừa estrogen liên quan đến mô mỡ.
• Tập thể dục thường xuyên: Hoạt động thể chất hỗ trợ kiểm soát cân nặng và cải thiện sức khỏe tổng thể.
• Kiểm soát bệnh lý nền: Đái tháo đường và một số rối loạn chuyển hóa có thể làm tăng nguy cơ bệnh.
• Theo dõi rối loạn kinh nguyệt: Phụ nữ có kinh nguyệt không đều, rong kinh kéo dài nên được khám để tìm nguyên nhân.
• Sử dụng hormone theo hướng dẫn: Không tự ý dùng estrogen hoặc các thuốc nội tiết khi chưa có chỉ định.

Tầm soát ung thư nội mạc tử cung không áp dụng giống nhau cho tất cả phụ nữ mà phụ thuộc vào triệu chứng và yếu tố nguy cơ. Hiện chưa có chương trình tầm soát đại trà cho người không có triệu chứng, nhưng việc nhận biết dấu hiệu bất thường và khám sớm có ý nghĩa quan trọng.

Phụ nữ có ra máu âm đạo bất thường, đặc biệt sau mãn kinh, hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao nên đến cơ sở y tế để được tư vấn và lựa chọn phương pháp kiểm tra phù hợp.