Những phương pháp xét nghiệm giới tính thai nhi sớm

Giới tính thai nhi là mối quan tâm của nhiều gia đình ngay từ khi biết tin mang thai. Nhờ những tiến bộ trong lĩnh vực xét nghiệm và chẩn đoán trước sinh, hiện nay có thể áp dụng các phương pháp xét nghiệm giới tính thai nhi từ sớm, hỗ trợ bố mẹ nắm bắt thông tin một cách khoa học và chủ động hơn trong quá trình chăm sóc thai kỳ.

Mang thai mấy tuần thì xét nghiệm biết trai hay gái?

Nhờ những tiến bộ của y học hiện đại, giới tính thai nhi hiện nay có thể được xác định khá sớm ngay trong thai kỳ. Một phương pháp được sử dụng phổ biến là xét nghiệm máu xác định giới tính thai nhi (xét nghiệm XY). Các nghiên cứu cho thấy trong quá trình mang thai, máu của người mẹ có chứa DNA tự do có nguồn gốc từ tế bào của thai nhi, được vận chuyển vào tuần hoàn mẹ thông qua nhau thai.

Thông qua việc lấy mẫu máu của thai phụ, bác sĩ có thể phân tích cfDNA để xác định giới tính em bé. Nếu phát hiện nhiễm sắc thể Y trong mẫu máu, thai nhi nhiều khả năng là bé trai; ngược lại, nếu không phát hiện nhiễm sắc thể Y, thai nhi thường là bé gái.

Vậy mang thai mấy tuần thì xét nghiệm máu biết trai hay gái? Theo các dữ liệu công bố, giới tính thai nhi có thể được xác định từ khoảng tuần thứ 7 đến tuần thứ 10 của thai kỳ, với độ chính xác có thể đạt trên 99%. Do đó, từ tuần thứ 7 trở đi, mẹ bầu đã có thể biết được giới tính của bé thông qua xét nghiệm máu.

Phương pháp xét nghiệm giới tính thai nhi sớm

Hiện nay, giới tính thai nhi có thể được xác định thông qua nhiều phương pháp y học khác nhau. Về mặt khoa học, các kỹ thuật thường được áp dụng bao gồm siêu âm, xét nghiệm máu và các xét nghiệm chẩn đoán trước sinh. Trong đó, siêu âm cho kết quả tương đối chính xác nhất khi thai được khoảng 18-20 tuần tuổi. Ngoài ra, các phương pháp như sinh thiết gai nhau hoặc chọc ối không chỉ giúp xác định giới tính mà còn phát hiện các bất thường về nhiễm sắc thể nếu có.

Trong thực hành lâm sàng, xét nghiệm NIPT và các xét nghiệm chẩn đoán trước sinh (sinh thiết gai nhau từ tuần 12 trở đi hoặc chọc ối từ khoảng tuần 16) là những phương pháp được sử dụng phổ biến.

Xét nghiệm NIPT

NIPT (Non-Invasive Prenatal Testing) là xét nghiệm sàng lọc trước sinh không xâm lấn. Mục tiêu chính của phương pháp này không phải để xác định giới tính, mà nhằm phát hiện nguy cơ thai nhi mắc các rối loạn nhiễm sắc thể như hội chứng Down, Edwards hay Patau.

Xét nghiệm được thực hiện thông qua mẫu máu của mẹ bầu. Do trong máu mẹ có chứa DNA tự do của thai nhi, NIPT cũng có thể cung cấp thông tin về giới tính thai nhi với độ chính xác cao.

NIPT thường được khuyến cáo cho phụ nữ mang thai để theo dõi thai kỳ an toàn, đặc biệt ở các trường hợp mẹ lớn tuổi, có tiền sử sảy thai, từng sinh con dị tật, thai lưu hoặc làm việc trong môi trường có yếu tố nguy cơ.

Sinh thiết gai nhau hoặc chọc ối

Đây là các phương pháp chẩn đoán trước sinh mang tính xâm lấn, nhằm xác định chính xác thai nhi có mắc bất thường nhiễm sắc thể hay không, đồng thời cho biết giới tính thai nhi.

• Sinh thiết gai nhau: Lấy một mẫu nhỏ mô nhau thai, thường thực hiện trong khoảng tuần 12-14 của thai kỳ.
• Chọc ối: Lấy một lượng nhỏ nước ối để phân tích, thường tiến hành từ tuần 16-20.

Các xét nghiệm này không được chỉ định đại trà mà chỉ áp dụng cho những thai phụ có nguy cơ cao, chẳng hạn như:

• Kết quả siêu âm đo độ mờ da gáy hoặc NIPT cho thấy nguy cơ bất thường.
• Cả hai vợ chồng có bệnh lý di truyền như thalassemia, xơ nang, hồng cầu hình liềm.
• Thai phụ từng sinh con mắc bệnh di truyền hoặc dị tật bẩm sinh.
• Gia đình có tiền sử dị tật bẩm sinh.

Quá trình hình thành giới tính ở thai nhi

Giới tính của em bé được quyết định ngay tại thời điểm thụ tinh, khi tinh trùng của người cha kết hợp với trứng của người mẹ. Trứng luôn mang nhiễm sắc thể X, còn tinh trùng có thể mang nhiễm sắc thể X hoặc Y.

Khi tinh trùng mang nhiễm sắc thể X thụ tinh với trứng (X), hợp tử sẽ mang bộ nhiễm sắc thể XX và phát triển thành thai nhi nữ. Ngược lại, nếu tinh trùng mang nhiễm sắc thể Y kết hợp với trứng (X), hợp tử sẽ có bộ nhiễm sắc thể XY và phát triển thành thai nhi nam.

Trong giai đoạn đầu của thai kỳ, phôi thai chưa có sự phân biệt rõ ràng về giới tính. Từ khoảng tuần thứ 7, tuyến sinh dục bắt đầu biệt hóa theo hướng nam hoặc nữ tùy thuộc vào cặp nhiễm sắc thể giới tính. Nhiễm sắc thể Y kích thích sự hình thành tinh hoàn ở thai nhi nam, trong khi sự vắng mặt của nhiễm sắc thể Y khiến phôi thai phát triển theo hướng nữ. Các hormone sinh dục như testosterone ở nam và estrogen ở nữ giữ vai trò then chốt trong quá trình hình thành cơ quan sinh dục ngoài và các đặc điểm giới tính của thai nhi.

Vì sao việc xét nghiệm xác định giới tính thai nhi bị cấm?

Dù xã hội ngày càng phát triển, nhưng tại Việt Nam vẫn còn tồn tại tư tưởng trọng nam khinh nữ ở một bộ phận gia đình, với mong muốn sinh con trai để nối dõi. Chính suy nghĩ này đã dẫn đến tình trạng lựa chọn giới tính thai nhi, thậm chí kéo theo những hành vi phi nhân đạo như chấm dứt thai kỳ khi biết thai là bé gái. Không chỉ xâm phạm đạo đức xã hội, việc này còn tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng đối với sức khỏe, thậm chí tính mạng của người mẹ.

Về lâu dài, việc can thiệp lựa chọn giới tính thai nhi gây mất cân bằng tỷ lệ nam - nữ trong dân số, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến sự ổn định và phát triển của xã hội. Sự chênh lệch giới tính có thể kéo theo nhiều hệ lụy xã hội phức tạp, khó kiểm soát.

Bên cạnh đó, tình trạng nạo phá thai vì lý do giới tính làm gia tăng nguy cơ biến chứng y khoa, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản về sau của phụ nữ. Đây là hành vi trái với chuẩn mực đạo đức và đi ngược lại các giá trị nhân văn.

Chính vì những hệ quả nghiêm trọng này, Bộ Y tế đã ban hành quy định nghiêm cấm việc tiết lộ và lựa chọn giới tính thai nhi, đồng thời áp dụng các hình thức xử phạt nhằm góp phần bảo vệ sức khỏe phụ nữ, duy trì cân bằng giới tính và đảm bảo sự phát triển bền vững của xã hội.

Bài viết hy vọng đã cung cấp đầy đủ thông tin hữu ích về chủ đề xét nghiệm giới tính thai nhi sớm. Việc lựa chọn xác định giới tính thai nhi phụ thuộc vào quyết định của mỗi gia đình, tuy nhiên bố mẹ cần luôn ưu tiên sự an toàn và sức khỏe của cả mẹ lẫn bé trước khi áp dụng bất kỳ phương pháp nào. Đừng quên theo dõi Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để cập nhật thêm nhiều kiến thức hữu ích về chăm sóc sức khỏe mẹ và bé.