Những người không nên cấy que tránh thai: Các chống chỉ định cần biết

Que cấy tránh thai mang lại sự tiện lợi và hiệu quả cao, nhưng để đảm bảo an toàn tuyệt đối, việc hiểu rõ cơ chế hoạt động và các khuyến cáo y khoa là vô cùng quan trọng. Trước khi quyết định sử dụng phương pháp này, việc tìm hiểu kỹ lưỡng là bước không thể bỏ qua.

Tìm hiểu chung về que tránh thai và những trường hợp cần lưu ý

Que tránh thai là gì?

Que cấy tránh thai là một que nhựa dẻo nhỏ, có kích thước tương đương một que diêm, được cấy dưới da ở vùng cánh tay không thuận của phụ nữ. Bên trong que chứa hormone progestin, một dạng hormone tổng hợp tương tự như progesterone do cơ thể sản xuất.

Đây là một biện pháp tránh thai nội tiết có tác dụng lâu dài, thường kéo dài trong 3 năm tùy thuộc vào loại que cấy. Phương pháp này mang lại hiệu quả ngừa thai rất cao, lên đến hơn 99%, và không yêu cầu người dùng phải tuân thủ lịch trình hàng ngày như thuốc uống.

Cơ chế hoạt động của que tránh thai

Sau khi được cấy vào cơ thể, que sẽ liên tục giải phóng một lượng nhỏ hormone progestin vào máu. Hormone này hoạt động theo ba cơ chế chính để ngăn ngừa việc mang thai:

• Ngăn rụng trứng: Progestin ức chế quá trình rụng trứng tự nhiên hàng tháng của buồng trứng. Khi không có trứng rụng, quá trình thụ tinh không thể xảy ra.

• Làm đặc chất nhầy cổ tử cung: Hormone làm cho lớp chất nhầy ở cổ tử cung trở nên đặc và dày hơn. Điều này tạo ra một rào cản tự nhiên, ngăn không cho tinh trùng di chuyển qua cổ tử cung để gặp trứng.

• Làm mỏng niêm mạc tử cung: Progestin cũng làm cho lớp lót bên trong tử cung (niêm mạc) mỏng đi. Ngay cả khi có một quả trứng được thụ tinh, nó cũng sẽ khó có thể làm tổ và phát triển trong tử cung.

Những người không nên cấy que tránh thai

Mặc dù hiệu quả, nhưng có một số nhóm đối tượng được khuyến cáo là những người không nên cấy que tránh thai do các rủi ro sức khỏe tiềm ẩn. Đây được gọi là các chống chỉ định tuyệt đối.

Phụ nữ đang mang thai hoặc nghi ngờ có thai

Đây là chống chỉ định hàng đầu. Nếu bạn đang mang thai, việc sử dụng thêm hormone từ que cấy là không cần thiết và chưa có đủ nghiên cứu về sự an toàn cho thai nhi. Bác sĩ sẽ luôn yêu cầu bạn thực hiện xét nghiệm thử thai để chắc chắn rằng bạn không có thai trước khi tiến hành thủ thuật.

Người có tiền sử bệnh lý huyết khối tắc mạch

Những người có tiền sử hoặc đang mắc các bệnh lý liên quan đến cục máu đông như huyết khối tĩnh mạch sâu (cục máu đông ở chân) hoặc thuyên tắc phổi (cục máu đông ở phổi) không nên sử dụng que cấy. Các hormone nội tiết có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, gây nguy hiểm cho sức khỏe.

Người mắc các bệnh lý về gan nặng

Gan là cơ quan chính chịu trách nhiệm chuyển hóa các hormone trong cơ thể. Đối với những người mắc bệnh gan nặng, cấp tính hoặc có khối u ở gan, chức năng gan đã bị suy giảm. Việc sử dụng que cấy có thể tạo thêm gánh nặng cho gan và làm tình trạng bệnh trở nên trầm trọng hơn.

Phụ nữ có tiền sử ung thư vú hoặc các khối u nhạy cảm với hormone

Ung thư vú hoặc các loại ung thư khác nhạy cảm với hormone progestin là một chống chỉ định tuyệt đối. Hormone từ que cấy có thể kích thích sự phát triển của các tế bào ung thư này, làm bệnh tái phát hoặc tiến triển nhanh hơn.

Người có tình trạng chảy máu âm đạo bất thường chưa rõ nguyên nhân

Nếu bạn gặp phải tình trạng chảy máu âm đạo không rõ lý do, việc cấy que cần được trì hoãn. Tình trạng này cần được chẩn đoán để loại trừ các nguyên nhân bệnh lý nghiêm trọng như ung thư cổ tử cung hoặc ung thư nội mạc tử cung. Que cấy có thể gây ra thay đổi về kinh nguyệt, làm che lấp các triệu chứng của bệnh lý tiềm ẩn.

Người đang dùng một số loại thuốc nhất định

Một số loại thuốc có thể tương tác và làm giảm hiệu quả của que cấy tránh thai. Các loại thuốc này bao gồm thuốc điều trị động kinh (như phenytoin, carbamazepine), thuốc điều trị lao (rifampicin), thuốc điều trị HIV và một số loại thảo dược như St. John's Wort. Hãy thông báo cho bác sĩ về tất cả các loại thuốc bạn đang sử dụng.

Các trường hợp cần thận trọng khi cấy que tránh thai

Bên cạnh các chống chỉ định tuyệt đối, có một số tình trạng sức khỏe mà người bệnh vẫn có thể cấy que nhưng cần được theo dõi chặt chẽ bởi bác sĩ. Đây được gọi là các chống chỉ định tương đối.

Người có tiền sử trầm cảm

Sự thay đổi nội tiết tố có thể ảnh hưởng đến tâm trạng. Nếu bạn có tiền sử trầm cảm, bác sĩ sẽ cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích và rủi ro. Bạn cần được theo dõi sát sao các dấu hiệu thay đổi tâm trạng sau khi cấy que.

Người mắc bệnh tiểu đường, cao huyết áp

Progestin có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa đường và huyết áp ở một số người. Do đó, nếu bạn mắc bệnh tiểu đường hoặc cao huyết áp, bạn cần kiểm tra sức khỏe và theo dõi các chỉ số này thường xuyên hơn sau khi cấy que để đảm bảo mọi thứ vẫn trong tầm kiểm soát.

Người có tiền sử rối loạn lipid máu

Những người có mức cholesterol hoặc triglyceride cao cần thận trọng. Bác sĩ có thể yêu cầu bạn xét nghiệm máu định kỳ để theo dõi chỉ số lipid máu, vì hormone có thể gây ra những thay đổi không mong muốn.

Lời khuyên khi quyết định cấy que tránh thai và các biện pháp thay thế

Tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa

Quyết định sử dụng bất kỳ biện pháp tránh thai nào cũng cần dựa trên sự tư vấn kỹ lưỡng từ bác sĩ sản phụ khoa. Bác sĩ sẽ khai thác tiền sử bệnh lý của bạn và gia đình, thăm khám và đưa ra lời khuyên phù hợp nhất.

Đừng ngần ngại chia sẻ mọi lo lắng và thắc mắc của bạn. Một cuộc trao đổi cởi mở sẽ giúp bác sĩ hiểu rõ nhu cầu và tình trạng sức khỏe của bạn, từ đó đưa ra lựa chọn an toàn và hiệu quả nhất.

Các biện pháp tránh thai thay thế an toàn

Nếu bạn thuộc nhóm những người không nên cấy que tránh thai, vẫn còn rất nhiều phương pháp ngừa thai khác để bạn lựa chọn. Các lựa chọn có thể bao gồm:

• Phương pháp không chứa nội tiết tố: Vòng tránh thai bằng đồng (IUD đồng), bao cao su, màng ngăn âm đạo.

• Phương pháp chứa cả estrogen và progestin: Thuốc tránh thai kết hợp hàng ngày, miếng dán tránh thai, vòng âm đạo.

• Phương pháp chỉ chứa progestin khác: Thuốc tránh thai chỉ chứa progestin (dành cho người đang cho con bú hoặc không dung nạp estrogen), thuốc tiêm tránh thai.

Lựa chọn một phương pháp tránh thai phù hợp không chỉ giúp bạn chủ động trong kế hoạch hóa gia đình mà còn đảm bảo sức khỏe lâu dài. Hãy luôn lắng nghe cơ thể và tham khảo ý kiến chuyên gia y tế để đưa ra quyết định sáng suốt nhất.