Nhiễm virus RSV có nguy hiểm không? Cách chẩn đoán nhiễm virus RSV

Virus hợp bào hô hấp (RSV) là một trong những nguyên nhân phổ biến gây viêm đường hô hấp, không chỉ ở trẻ em mà còn ở người lớn. Nhiễm virus RSV có nguy hiểm không và cách chẩn đoán như thế nào? Để hiểu rõ thêm, bạn có thể tham khảo bài viết sau đây của Long Châu.

Nhiễm virus RSV có nguy hiểm không?

Nhiễm virus hợp bào hô hấp (RSV) thường gây ra các triệu chứng nhẹ ở người trưởng thành khỏe mạnh, nhưng có thể tiến triển nghiêm trọng ở những người cao tuổi hoặc người có bệnh nền như bệnh tim mạch, phổi mãn tính, hoặc suy giảm miễn dịch. Tuy nhiên, ở một số nhóm nguy cơ cao như trẻ sơ sinh, trẻ sinh non, người cao tuổi, hoặc người có bệnh nền về tim phổi và hệ miễn dịch suy yếu, RSV có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như viêm tiểu phế quản, viêm phổi, hoặc suy hô hấp.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), mỗi năm có hàng chục nghìn ca nhập viện liên quan đến RSV ở cả trẻ em và người lớn tuổi. Do đó, việc nhận biết sớm các dấu hiệu bệnh và áp dụng các biện pháp điều trị, chăm sóc phù hợp đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ biến chứng và tử vong do virus này gây ra.

Virus hợp bào hô hấp RSV là gì?

Virus hợp bào hô hấp (RSV – Respiratory Syncytial Virus) được phát hiện vào năm 1956 và là một trong những tác nhân hàng đầu gây nhiễm trùng đường hô hấp. Virus RSV thường gây bệnh đường hô hấp ở trẻ nhỏ, với các triệu chứng ban đầu giống cảm lạnh nhưng có thể tiến triển thành viêm phổi hoặc viêm tiểu phế quản.

Virus RSV có xu hướng bùng phát mạnh vào mùa lạnh ở các khu vực có khí hậu ôn đới, và ở những vùng nhiệt đới như Việt Nam, RSV thường gia tăng vào mùa mưa ở miền Nam và mùa đông ở miền Bắc. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), mỗi năm có hơn 50.000 trẻ dưới 5 tuổi phải nhập viện vì virus RSV.

Giống như nhiều loại virus đường hô hấp khác, RSV có thể tái nhiễm nhiều lần. Tuy nhiên, mức độ nghiêm trọng của bệnh ở những lần nhiễm sau có thể khác nhau và không phải lúc nào cũng nhẹ hơn, đặc biệt ở những người có hệ miễn dịch suy yếu:

• Giọt bắn từ người bệnh khi ho hoặc hắt hơi.
• Tiếp xúc với bề mặt nhiễm virus, chẳng hạn như đồ chơi, tay nắm cửa hoặc vật dụng cá nhân.
• Tiếp xúc trực tiếp như ôm hôn, bắt tay hoặc dùng chung đồ ăn, thức uống.

Nhóm đối tượng nguy cơ cao nhiễm virus RSV

RSV có thể gây nhiễm trùng đường hô hấp ở mọi lứa tuổi, nhưng một số nhóm đối tượng sau đây có nguy cơ cao hơn và dễ gặp biến chứng xấu ảnh hưởng đến sức khỏe.

• Trẻ sinh non, đặc biệt những bé chào đời trước 37 tuần tuổi thai.
• Trẻ nhỏ dưới 6 tháng tuổi, do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện.
• Trẻ mắc bệnh lý nền về hô hấp hoặc tim mạch, như hen suyễn, bệnh phổi mãn tính hoặc tim bẩm sinh.
• Trẻ có hệ miễn dịch suy yếu do các bệnh lý bẩm sinh hoặc tình trạng suy giảm miễn dịch.
• Trẻ gặp vấn đề về thần kinh và cơ, rối loạn trong việc tiết dịch nhầy, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng hô hấp.

Bên cạnh trẻ em, người lớn trên 65 tuổi, đặc biệt là những người mắc bệnh phổi mãn tính, bệnh tim hoặc có hệ miễn dịch suy giảm, cũng dễ mắc RSV và gặp nhiểu biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng sức khỏe.

Cách chẩn đoán nhiễm virus RSV

Sau khi đã tìm hiểu nhiễm virus RSV có nguy hiểm không, bạn cần biết rõ về các cách chẩn đoán và phát hiện loại virus này. Để chẩn đoán nhiễm RSV, bác sĩ sẽ kết hợp khám lâm sàng và các xét nghiệm cận lâm sàng cho người bệnh.

Khám lâm sàng

Bác sĩ sẽ tiến hành đánh giá tình trạng sức khỏe để xác định các triệu chứng như sốt, ho, khó thở, sổ mũi cũng như tiền sử tiếp xúc với người mắc bệnh. Đồng thời, bác sĩ sẽ kiểm tra hệ hô hấp nhằm phát hiện dấu hiệu thở khò khè, lõm lồng ngực hoặc suy hô hấp.

Các xét nghiệm cận lâm sàng

Để xác định tình trạng nhiễm virus hợp bào hô hấp (RSV), bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm cận lâm sàng như sau:

• Xét nghiệm phát hiện RSV: Lấy mẫu dịch tiết từ mũi hoặc họng để thực hiện test nhanh kháng nguyên hoặc kỹ thuật sinh học phân tử như RT-PCR. RT-PCR hiện là phương pháp có độ nhạy và độ đặc hiệu cao, giúp xác định chính xác sự hiện diện của virus RSV trong đường hô hấp.
• Xét nghiệm máu: Có thể được chỉ định để đánh giá tổng trạng và phát hiện các dấu hiệu viêm. Tuy nhiên, RSV không gây ra thay đổi đặc hiệu trong công thức máu, và xét nghiệm này chủ yếu hỗ trợ trong việc theo dõi tình trạng tổng thể của bệnh nhân.
• Chẩn đoán hình ảnh: Chụp X-quang ngực có thể hỗ trợ đánh giá tổn thương phổi, đặc biệt khi nghi ngờ viêm phổi hoặc biến chứng nặng do RSV. Hình ảnh X-quang có thể ghi nhận các dấu hiệu như thâm nhiễm lan tỏa, xẹp phổi hoặc tăng tiết dịch phế quản ở trẻ nhỏ.

Cách điều trị khi nhiễm virus RSV

Trong hầu hết các trường hợp, trẻ nhiễm virus RSV với triệu chứng nhẹ có thể điều trị tại nhà, nhưng nếu triệu chứng nghiêm trọng hoặc có yếu tố nguy cơ, việc nhập viện và theo dõi y tế là cần thiết.

• Làm sạch đường hô hấp: Nhỏ vài giọt nước muối sinh lý vào mũi để làm mềm dịch nhầy, sau đó sử dụng dụng cụ hút mũi để loại bỏ chất nhầy, giúp trẻ dễ thở hơn.
• Không khí trong lành: Dùng máy tạo độ ẩm để giữ không khí trong phòng ở mức phù hợp, hạn chế khô mũi và họng. Đồng thời, tránh để trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá và các chất kích thích khác.
• Đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ: Cho trẻ bú mẹ hoặc uống sữa đầy đủ, tăng cường bổ sung nước để giúp làm loãng đờm, giảm ho và phòng ngừa mất nước. Nên tránh cho trẻ uống nước ngọt có nhiều đường hoặc các loại nước trái cây có hàm lượng đường cao, vì có thể làm tăng nguy cơ mất cân bằng điện giải.
• Theo dõi sát dấu hiệu bất thường: Nếu trẻ có biểu hiện khó thở, thở rút lõm lồng ngực, da tím tái hoặc không ăn uống được, ba mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức.

Biện pháp phòng ngừa RSV để bảo vệ gia đình

Hiện tại không có phương pháp điều trị đặc hiệu cho nhiễm trùng RSV, vì vậy phòng bệnh là ưu tiên hàng đầu. Dưới đây là các biện pháp giúp bảo vệ gia đình khỏi RSV:

Tiêm vắc xin phòng ngừa RSV

Tiêm vắc xin Abrysvo (Pfizer, sản xuất tại Bỉ) cho phụ nữ mang thai từ 24 đến 36 tuần để bảo vệ trẻ sơ sinh khỏi RSV ngay từ những tháng đầu đời, đồng thời dùng cho người trên 60 tuổi nhằm giảm nguy cơ viêm phổi và biến chứng nặng do RSV. Vắc xin giúp giảm rõ rệt nguy cơ nhập viện và được xem là một trong những bước tiến quan trọng trong phòng ngừa bệnh đường hô hấp ở nhóm nguy cơ cao.

Sử dụng kháng thể RSV đơn dòng

Hiện nay có hai loại kháng thể đơn dòng RSV được sử dụng phổ biến là Palivizumab (Synagis) và Nirsevimab (Beyfortus) giúp bảo vệ trẻ sơ sinh có nguy cơ cao khỏi RSV, giảm đáng kể nguy cơ nhập viện. Phụ huynh cần thảo luận với bác sĩ về việc sử dụng kháng thể này cho trẻ, đặc biệt trong mùa RSV.

Vệ sinh tay thường xuyên

Rửa tay bằng xà phòng và nước trong ít nhất 20 giây hoặc dung dịch sát khuẩn để giảm nguy cơ lây nhiễm.

Giữ môi trường sống sạch sẽ

RSV có thể tồn tại trên các bề mặt cứng và mềm. Giữ môi trường sống sạch sẽ bằng cách thường xuyên lau chùi bề mặt và giặt giũ đồ dùng sẽ giúp hạn chế sự tồn tại và lây lan của virus.

Hạn chế tiếp xúc với nguồn lây

RSV lây nhiễm mạnh trong vòng 3 - 8 ngày và có thể tiếp tục lây lan lâu hơn sau khi hết triệu chứng. Hạn chế tiếp xúc với người mắc bệnh và nghi ngờ nhiễm bệnh là biện pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe gia đình.

Không hút thuốc gần trẻ

Khói thuốc làm suy giảm hệ miễn dịch và tăng nguy cơ mắc các bệnh hô hấp, bao gồm RSV. Hạn chế cho trẻ tiếp xúc với khói thuốc để giảm nguy cơ bệnh diễn tiến nặng và biến chứng.

Nhiễm RSV vẫn là thách thức y tế toàn cầu, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, người cao tuổi và những người suy giảm miễn dịch. Các biện pháp phòng ngừa như tiêm vắc xin, sử dụng kháng thể đơn dòng và duy trì vệ sinh cá nhân có thể giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong liên quan đến RSV.

Ngoài ra, ba mẹ có thể tiêm các loại vắc xin giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh hô hấp khác, chẳng hạn như:

• Vắc xin cúm: Giúp giảm nguy cơ biến chứng hô hấp do nhiễm cúm.
• Vắc xin phế cầu khuẩn: Phòng ngừa viêm phổi, viêm màng não do phế cầu.
• Vắc xin bạch hầu - ho gà - uốn ván: Ngăn ngừa các bệnh nhiễm trùng.
• Vắc xin sởi - quai bị - rubella: Bảo vệ trẻ khỏi các bệnh truyền nhiễm phổ biến.
• Vắc xin thủy đậu: Giúp hạn chế nguy cơ biến chứng do thủy đậu gây ra.

Để đảm bảo trẻ được tiêm chủng an toàn với vắc xin chất lượng, ba mẹ có thể đăng ký tại Trung tâm Tiêm chủng Long Châu. Liên hệ Hotline 1800 6928 để nhận tư vấn và đặt lịch nhanh chóng.

Bài viết trên đây là những chia sẻ về nội dung “nhiễm virus RSV có nguy hiểm không?”. Hy vọng rằng qua bài viết này, bạn sẽ có thêm nhiều thông tin cần thiết để chủ động phòng tránh bệnh hiệu quả nhé.

Xem thêm:

• Virus RSV ủ bệnh bao lâu? Cách phòng ngừa virus RSV cho trẻ
• Virus RSV có lây cho người lớn không? Làm gì để phòng lây nhiễm RSV?