Nguyên nhân suy thận ở người trẻ: Vì sao bệnh ngày càng trẻ hóa?

Trước đây, suy thận thường được xem là bệnh lý của người cao tuổi. Tuy nhiên, thực tế lâm sàng cho thấy ngày càng nhiều người trẻ được chẩn đoán suy thận mạn khi còn đang trong độ tuổi lao động và học tập. Điều đáng lo ngại là phần lớn các trường hợp này chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển, gây ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe, kinh tế và chất lượng cuộc sống. Việc nhận diện đúng nguyên nhân là chìa khóa để thay đổi thực trạng này.

Nguyên nhân suy thận ở người trẻ là gì? 

Nguyên nhân suy thận ở người trẻ chủ yếu liên quan đến bệnh lý nền mạn tính khởi phát sớm, các bệnh thận nguyên phát không được phát hiện và theo dõi kịp thời, cùng với lối sống và thói quen sử dụng thuốc thiếu kiểm soát. Khác với người lớn tuổi, suy thận ở người trẻ hiếm khi xuất phát từ quá trình lão hóa tự nhiên mà thường là hậu quả của những yếu tố nguy cơ có thể phòng tránh nếu được nhận diện sớm.

Trên thực tế, nhiều người trẻ mắc suy thận nhưng trước đó hoàn toàn không có triệu chứng rõ ràng. Họ vẫn sinh hoạt, học tập và làm việc bình thường nên ít khi đi khám sức khỏe định kỳ hoặc kiểm tra chức năng thận. Khi các dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài, phù, tiểu ít hoặc tăng huyết áp xuất hiện, chức năng thận thường đã suy giảm đáng kể, khiến việc điều trị trở nên phức tạp và cần theo dõi lâu dài.

Suy thận ở người trẻ vì vậy không phải là vấn đề hiếm gặp hay xảy ra ngẫu nhiên. Đây là kết quả của nhiều yếu tố bất lợi tích lũy theo thời gian, từ bệnh nền, thói quen sinh hoạt đến việc chủ quan với các dấu hiệu ban đầu của cơ thể. Việc hiểu đúng nguyên nhân giúp người trẻ nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe thận, chủ động thay đổi lối sống và đi khám kịp thời trước khi bệnh tiến triển nặng.

Các nhóm nguyên nhân phổ biến gây suy thận ở người trẻ hiện nay

Suy thận ở người trẻ không xảy ra một cách đột ngột mà thường là hậu quả của nhiều yếu tố nguy cơ tích lũy theo thời gian. Dưới đây là những nhóm nguyên nhân phổ biến nhất cần được lưu ý.

Bệnh lý nền mạn tính khởi phát sớm

Một trong những nhóm nguyên nhân hàng đầu gây suy thận ở người trẻ là các bệnh lý nền mạn tính, đặc biệt là tăng huyết áp và đái tháo đường. Khi xuất hiện từ độ tuổi trẻ và không được kiểm soát tốt, hai bệnh lý này gây tổn thương mạch máu thận kéo dài. Tình trạng huyết áp cao và đường huyết tăng liên tục làm suy giảm dần khả năng lọc của thận, từ đó dẫn đến suy thận mạn theo thời gian.

Viêm cầu thận và các bệnh thận nguyên phát

Viêm cầu thận và các bệnh thận nguyên phát là nguyên nhân thường gặp ở người trẻ, nhưng lại dễ bị bỏ sót. Viêm cầu thận có thể khởi phát sau các đợt nhiễm trùng đường hô hấp hoặc nhiễm trùng da. Tuy nhiên, các triệu chứng ban đầu thường không rõ ràng, chỉ biểu hiện bằng tiểu bọt nhẹ, phù thoáng qua hoặc cảm giác mệt mỏi. Khi không được phát hiện và theo dõi đầy đủ, bệnh có thể âm thầm tiến triển thành suy thận mạn.

Lối sống và thói quen sinh hoạt không lành mạnh

Lối sống thiếu khoa học đóng vai trò quan trọng trong việc làm tăng nguy cơ suy thận ở người trẻ. Uống ít nước, ăn mặn thường xuyên, thức khuya kéo dài, hút thuốc lá, sử dụng rượu bia hoặc các chất kích thích đều làm tăng gánh nặng cho thận. Ngoài ra, nhiều người trẻ có thói quen nhịn tiểu do công việc hoặc học tập, khiến hệ tiết niệu dễ bị tổn thương và tăng nguy cơ nhiễm trùng, ảnh hưởng lâu dài đến chức năng thận.

Lạm dụng thuốc và sản phẩm không rõ nguồn gốc

Việc tự ý sử dụng thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm, thuốc đông y hoặc thực phẩm chức năng không rõ thành phần trong thời gian dài là một nguyên nhân ngày càng được ghi nhận nhiều ở người trẻ. Tâm lý chủ quan cho rằng các sản phẩm này an toàn khiến nhiều người sử dụng kéo dài mà không theo dõi chức năng thận. Trên thực tế, thận có thể bị tổn thương âm thầm trong nhiều năm trước khi xuất hiện triệu chứng rõ ràng.

Dị tật đường tiết niệu và nhiễm trùng tiết niệu tái phát

Một số trường hợp suy thận ở người trẻ liên quan đến dị tật đường tiết niệu bẩm sinh hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát nhưng không được điều trị triệt để. Những tình trạng này làm cản trở dòng chảy nước tiểu và gây tổn thương thận kéo dài. Do diễn tiến âm thầm, bệnh thường chỉ được phát hiện khi chức năng thận đã suy giảm rõ rệt.

Vì sao suy thận ở người trẻ thường phát hiện muộn và để lại hậu quả nặng nề?

Một trong những lý do chính khiến suy thận ở người trẻ thường được phát hiện muộn là do bệnh tiến triển âm thầm. Ở giai đoạn đầu, người bệnh hiếm khi có triệu chứng rõ ràng. Những dấu hiệu như mệt mỏi, tiểu đêm hoặc phù nhẹ thường bị bỏ qua hoặc quy cho áp lực công việc, học tập.

Ngoài ra, người trẻ ít có thói quen khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là kiểm tra chức năng thận. Khi các triệu chứng rõ ràng hơn như phù nhiều, tăng huyết áp, tiểu ít hoặc mệt mỏi kéo dài xuất hiện, bệnh thường đã ở giai đoạn muộn.

Hậu quả của suy thận ở người trẻ không chỉ dừng lại ở vấn đề sức khỏe. Bệnh ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng lao động, học tập và sinh hoạt lâu dài. Trong những trường hợp nặng, người bệnh có thể phải lọc máu định kỳ hoặc ghép thận từ rất sớm, gây áp lực lớn về kinh tế, tâm lý và xã hội.

Chính vì vậy, việc nhận diện sớm nguyên nhân suy thận ở người trẻ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khi người trẻ hiểu rõ các yếu tố nguy cơ, họ có thể chủ động điều chỉnh lối sống, kiểm soát bệnh nền và đi khám kịp thời trước khi thận bị tổn thương không hồi phục.

Nguyên nhân suy thận ở người trẻ chủ yếu liên quan đến bệnh nền mạn tính khởi phát sớm, viêm cầu thận, lối sống không lành mạnh và thói quen sử dụng thuốc thiếu kiểm soát. Suy thận ở độ tuổi trẻ thường tiến triển âm thầm nhưng để lại hậu quả lâu dài và nặng nề nếu không được phát hiện sớm. Việc nâng cao nhận thức, kiểm tra sức khỏe định kỳ và thay đổi thói quen sinh hoạt là những bước quan trọng giúp bảo vệ chức năng thận và chất lượng cuộc sống về lâu dài.