Người già mất ngủ nên uống gì để ngủ ngon hơn và an toàn?

Theo các chuyên gia y tế, mất ngủ ở người cao tuổi thường liên quan đến thay đổi sinh lý, bệnh nền mạn tính và thói quen sinh hoạt. Không phải lúc nào cũng cần dùng thuốc, bởi một số loại đồ uống đơn giản, dễ tìm có thể hỗ trợ giấc ngủ nếu sử dụng đúng cách. Bài viết này giúp bạn hiểu rõ người già mất ngủ nên chọn thức uống gì, uống như thế nào và cần lưu ý điều gì để tránh rủi ro cho sức khỏe.

Người già mất ngủ nên uống gì để dễ ngủ và an toàn?

Các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên đồ uống ấm, dễ tiêu như một biện pháp hỗ trợ thư giãn trước khi ngủ, đặc biệt trong trường hợp mất ngủ nhẹ. Những biện pháp này không có vai trò điều trị mất ngủ mạn tính.

Sữa ấm

Sữa ấm là một trong những đồ uống được khuyến khích cho người cao tuổi bị mất ngủ. Sữa có chứa tryptophan, là một axit amin tham gia vào quá trình tổng hợp serotonin và melatonin. Tuy nhiên, hàm lượng tryptophan trong sữa không cao, nên tác dụng hỗ trợ giấc ngủ chủ yếu đến từ cảm giác thư giãn và thói quen uống sữa ấm trước khi ngủ, hơn là tác dụng điều trị mất ngủ.

• Uống sữa ấm trước khi ngủ khoảng 30 - 60 phút để cơ thể hấp thụ tốt nhất.
• Không nên thêm quá nhiều đường để tránh tăng đường huyết đột ngột.
• Phù hợp với người không bị không dung nạp lactose (có thể chọn sữa không đường hoặc sữa hạt thay thế).

Một ly sữa ấm khoảng 200ml mỗi tối không chỉ hỗ trợ giấc ngủ mà còn bổ sung canxi, giúp xương chắc khỏe, rất cần thiết cho người cao tuổi.

Trà thảo mộc không chứa caffeine

Một số loại trà thảo mộc nhẹ, không gây kích thích thần kinh, có thể giúp người già thư giãn trước khi ngủ. 

• Trà hoa cúc: Giúp giảm căng thẳng, lo âu, hỗ trợ ngủ sâu hơn nhờ chất apigenin liên kết với thụ thể não bộ, tạo cảm giác buồn ngủ tự nhiên.
• Trà lạc tiên: Có tác dụng an thần nhẹ, giảm bồn chồn, hỗ trợ thư giãn thần kinh, phù hợp cho người hay trằn trọc.

Những loại trà này thường được sử dụng như biện pháp hỗ trợ, không thay thế điều trị y tế. Nên pha loãng, uống ấm và chỉ 1 tách nhỏ mỗi tối.

Nước ấm

Nghe có vẻ đơn giản, nhưng một cốc nước ấm nhỏ trước khi ngủ giúp:

• Cơ thể thư giãn, giảm cảm giác bồn chồn.
• Hạn chế mất nước ban đêm, nguyên nhân gây tỉnh giấc.

Lưu ý chỉ uống lượng vừa phải (khoảng 150 - 200ml) để tránh phải thức dậy đi tiểu nhiều lần, đặc biệt ở người cao tuổi có vấn đề về bàng quang.

Vì sao đồ uống có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ của người cao tuổi?

Ở người cao tuổi, giấc ngủ vốn đã nhạy cảm nên những gì được nạp vào cơ thể, đặc biệt là đồ uống vào buổi tối, có thể tác động trực tiếp đến khả năng ngủ và chất lượng giấc ngủ.

Ảnh hưởng của các chất kích thích trong đồ uống

Một số thành phần phổ biến trong đồ uống có thể làm tình trạng mất ngủ ở người già trở nên nghiêm trọng hơn.

• Caffeine có trong trà đặc, cà phê, nước tăng lực.
• Cồn trong rượu, bia, dù gây buồn ngủ ban đầu nhưng làm giấc ngủ kém chất lượng.
• Đường tinh luyện khiến đường huyết dao động, kích thích thần kinh.

Những chất này có thể khiến người cao tuổi khó vào giấc, ngủ không sâu và dễ tỉnh giấc nhiều lần trong đêm.

Sự thay đổi sinh lý theo tuổi

Khi tuổi càng cao, cơ thể có nhiều biến đổi khiến giấc ngủ dễ bị rối loạn hơn so với người trẻ.

• Hệ thần kinh trở nên nhạy cảm, dễ bị kích thích.
• Khả năng chuyển hóa và đào thải các chất kích thích diễn ra chậm hơn.
• Chu kỳ ngủ - thức tự nhiên dễ bị rối loạn, ngủ nông và hay thức giấc.

Vì vậy, việc lựa chọn đồ uống phù hợp giúp hạn chế kích thích não bộ vào ban đêm, đồng thời hỗ trợ cơ thể tăng tiết melatonin, hormone điều hòa giấc ngủ.

Những đồ uống người già mất ngủ nên tránh

Bên cạnh việc lựa chọn đồ uống có lợi cho giấc ngủ, việc tránh những loại đồ uống gây kích thích cũng đóng vai trò rất quan trọng trong việc cải thiện chất lượng giấc ngủ của người cao tuổi.

Cà phê, trà đặc và nước tăng lực

Đây là nhóm đồ uống chứa nhiều caffeine, là chất kích thích hệ thần kinh trung ương.

• Caffeine có thể tồn tại trong cơ thể người cao tuổi lâu hơn người trẻ.
• Gây tim đập nhanh, bồn chồn, lo lắng và khó đi vào giấc ngủ.
• Dễ làm tình trạng mất ngủ kéo dài hoặc ngủ không sâu giấc.

Rượu, bia

Rượu bia thường bị hiểu lầm là giúp dễ ngủ hơn, nhưng thực tế lại gây hại cho giấc ngủ.

• Làm giấc ngủ nông, dễ tỉnh giấc giữa đêm.
• Ảnh hưởng tiêu cực đến trí nhớ và hệ thần kinh ở người già.
• Tăng nguy cơ mệt mỏi, uể oải vào sáng hôm sau.

Nước ngọt có gas và đồ uống nhiều đường

Các loại đồ uống này không phù hợp sử dụng vào buổi tối, đặc biệt với người cao tuổi.

• Lượng đường cao làm tăng năng lượng tạm thời và kích thích não bộ.
• Có thể gây khó ngủ, trằn trọc hoặc tỉnh giấc sớm.
• Không tốt cho người có bệnh nền như tiểu đường, tim mạch.

Lưu ý quan trọng khi cho người già uống để hỗ trợ giấc ngủ

Việc sử dụng đồ uống hỗ trợ giấc ngủ cho người cao tuổi cần thực hiện đúng cách, phù hợp thể trạng và không nên áp dụng tùy tiện, tránh gây tác dụng ngược.

Thời điểm uống phù hợp

Thời gian sử dụng đồ uống ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả ngủ và sự thoải mái của người già.

• Nên uống trước khi đi ngủ khoảng 30–60 phút để cơ thể kịp hấp thu.
• Tránh uống quá sát giờ ngủ vì có thể gây đầy bụng hoặc buồn tiểu ban đêm.

Lượng uống vừa phải

Uống đúng lượng giúp hỗ trợ giấc ngủ tốt hơn mà không làm gián đoạn giấc ngủ.

• Không uống quá nhiều để hạn chế tình trạng tiểu đêm.
• Ưu tiên uống từng ngụm nhỏ, chậm rãi để dễ tiêu hóa.

Không thay thế điều trị y tế

Các loại đồ uống chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không phải giải pháp điều trị mất ngủ.

• Chỉ có tác dụng hỗ trợ thư giãn và cải thiện giấc ngủ nhẹ.
• Không thay thế thuốc hoặc phác đồ điều trị mất ngủ do bác sĩ chỉ định.
• Nếu mất ngủ kéo dài trên 2 - 3 tuần, cần trao đổi trực tiếp với bác sĩ.

Theo dõi phản ứng của cơ thể

Người cao tuổi có cơ địa nhạy cảm, vì vậy cần quan sát kỹ phản ứng sau khi sử dụng.

• Ngưng sử dụng nếu xuất hiện các dấu hiệu như đầy bụng, tim đập nhanh, chóng mặt.
• Chủ động hỏi ý kiến nhân viên y tế khi có biểu hiện bất thường.

"Người già mất ngủ nên uống gì?" là câu hỏi quan trọng nhưng cần được tiếp cận đúng cách. Các đồ uống đơn giản như sữa ấm, trà thảo mộc nhẹ hoặc nước ấm có thể hỗ trợ giấc ngủ nếu sử dụng hợp lý. Tuy nhiên, việc tránh đồ uống chứa caffeine, cồn và nhiều đường cũng quan trọng không kém. Gia đình nên xem đây là giải pháp hỗ trợ, đồng thời khuyến khích người cao tuổi thăm khám bác sĩ khi mất ngủ kéo dài để đảm bảo an toàn và chất lượng cuộc sống.