Mẹ bầu có tiền sử sinh non: Nguy cơ và cách phòng ngừa

Trẻ sinh non có nguy cơ cao gặp phải nhiều vấn đề về sức khỏe như suy giảm thị lực, thính lực, bại não hoặc các rối loạn phát triển. Tuổi thai càng thấp thì mức độ ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ càng nghiêm trọng. Đây là tình trạng không cha mẹ nào mong muốn. Vì vậy, với những mẹ bầu có tiền sử sinh non, việc nắm rõ các lưu ý và biện pháp phòng ngừa trong lần mang thai tiếp theo là rất quan trọng để giảm thiểu nguy cơ tái diễn. Hãy cùng tham khảo những thông tin thiết yếu về vấn đề này trong bài viết dưới đây.

Các yếu tố nguy cơ gây sinh non

Yếu tố từ thai nhi

• Vỡ ối sớm: Có thể gặp ở cả thai đủ tháng và sinh non, trong đó khoảng 30% liên quan đến sinh non.
• Đa ối: Khoảng 1/3 trường hợp đa ối có thể dẫn đến chuyển dạ sớm.
• Nhiễm trùng ối: Làm tăng nguy cơ kích thích cơn co tử cung.
• Bất thường bánh nhau: Nhau tiền đạo hoặc nhau bong non có thể gây sinh non.
• Suy nhau thai, thai chậm phát triển: Khi thai không được cung cấp đủ dưỡng chất, nguy cơ sinh non tăng cao.
• Mang đa thai: Số lượng thai càng nhiều thì nguy cơ sinh non càng lớn.
• Thai có bất thường: Bao gồm dị tật bẩm sinh, rối loạn nhiễm sắc thể, bệnh lý tự miễn hoặc nhiễm trùng.
• Thai từ thụ tinh trong ống nghiệm (IVF): Có tỷ lệ sinh non cao hơn so với thai tự nhiên.

Yếu tố từ mẹ

• Tiền sử sinh non: Nguy cơ tái diễn dao động từ 25-50%, đặc biệt cao nếu đã từng sinh non nhiều lần.
• Tiền sử nạo hút thai hoặc sảy thai.
• Bất thường tử cung bẩm sinh: Như tử cung hai sừng, tử cung hình tim hoặc có vách ngăn.
• Tử cung kém phát triển.
• Bất thường cổ tử cung: Hở eo tử cung, cổ tử cung ngắn hoặc từng can thiệp như khoét chóp cổ tử cung.
• U xơ tử cung.
• Các bệnh lý nội khoa: Thiếu máu, nhiễm trùng cấp hoặc mạn tính (đặc biệt là nhiễm trùng tiết niệu, viêm âm đạo - cổ tử cung, viêm nha chu), sốt rét, bệnh tim mạch, tăng huyết áp…
• Viêm ruột thừa: Có thể kích thích tử cung co bóp do phản ứng viêm và tăng nhiệt độ cơ thể.

Các yếu tố khác

• Làm việc quá sức, lao động nặng.
• Môi trường sống ô nhiễm, độc hại.
• Chế độ dinh dưỡng không đầy đủ.
• Mẹ có cân nặng thấp (trước sinh < 40 kg).
• Độ tuổi mang thai không phù hợp: Dưới 20 tuổi hoặc trên 40 tuổi.
• Hút thuốc lá hoặc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc.
• Quan hệ tình dục không phù hợp (có thể kích thích cơn co tử cung trong một số trường hợp nguy cơ cao).
• Không được chăm sóc tiền sản đầy đủ: Không phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ.
• Căng thẳng kéo dài trong cuộc sống hoặc công việc.
• Các biến chứng thai kỳ: Tiền sản giật, sản giật, hội chứng HELLP.

Mẹ bầu có tiền sử sinh non cần làm gì để phòng ngừa?

Phụ nữ có tiền sử sinh non được xếp vào nhóm thai kỳ nguy cơ cao trong những lần mang thai tiếp theo. Vì vậy, việc theo dõi và quản lý thai cần được thực hiện tại các cơ sở sản khoa uy tín, có đầy đủ phương tiện chẩn đoán và đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao nhằm xác định nguyên nhân và xây dựng kế hoạch dự phòng phù hợp. Khi đi khám, mẹ bầu cần cung cấp đầy đủ thông tin về tiền sử sinh non để bác sĩ có thể áp dụng chế độ theo dõi chặt chẽ và cá thể hóa hướng chăm sóc.

Bên cạnh đó, mẹ bầu không nên quá lo lắng vì căng thẳng tâm lý có thể làm gia tăng nguy cơ khởi phát cơn co tử cung. Thay vào đó, cần tuân thủ các biện pháp dự phòng sinh non theo khuyến cáo y khoa:

• Loại bỏ các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, sử dụng rượu bia.
• Điều trị triệt để các ổ nhiễm trùng (viêm nha chu, nhiễm trùng đường tiết niệu, viêm âm đạo - cổ tử cung). Đồng thời kiểm soát tốt các bệnh lý mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc các bệnh nội khoa khác.
• Dinh dưỡng hợp lý: Duy trì chế độ ăn cân đối, đầy đủ vi chất và năng lượng, đảm bảo cân nặng phù hợp trước và trong thai kỳ.
• Theo dõi thai kỳ định kỳ: Tuân thủ lịch khám thai và các chỉ định cận lâm sàng nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.
• Vận động phù hợp: Không nên nằm bất động kéo dài nếu không có chỉ định y khoa. Mẹ bầu nên duy trì các hoạt động nhẹ nhàng, phù hợp với thể trạng để cải thiện tuần hoàn và sức khỏe tổng thể.
• Sinh hoạt tình dục: Cần trao đổi với bác sĩ để được tư vấn cụ thể. Trong một số trường hợp nguy cơ cao, có thể được khuyến cáo hạn chế hoặc kiêng quan hệ tình dục.
• Giáo dục sức khỏe: Trang bị kiến thức về chăm sóc thai kỳ và nhận biết sớm các dấu hiệu dọa sinh non (đau bụng, ra huyết âm đạo, rỉ ối…) để đến cơ sở y tế kịp thời.

Sinh non bao lâu nên có thai lại?

Sinh non là tình trạng em bé chào đời sớm hơn so với thời điểm dự kiến, có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe của cả mẹ và bé.

Đối với người mẹ, sau khi sinh non, cơ thể thường chưa hồi phục hoàn toàn và có thể gặp nhiều vấn đề về sức khỏe, đặc biệt là hệ cơ quan sinh sản cần thời gian để phục hồi. Vì vậy, mẹ không nên mang thai lại quá sớm mà cần một khoảng thời gian nghỉ ngơi hợp lý.

Trong giai đoạn này, phụ nữ nên chú trọng nghỉ ngơi, bổ sung đầy đủ dinh dưỡng để cơ thể sớm lấy lại thể trạng tốt nhất. Đồng thời, cần hạn chế lao động nặng nhằm hỗ trợ quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi hơn. Trước khi có kế hoạch mang thai trở lại, mẹ nên thăm khám tiền sản tại các cơ sở chuyên khoa để được đánh giá tình trạng sức khỏe và đảm bảo đã sẵn sàng cho một thai kỳ tiếp theo an toàn.

Tóm lại, với mẹ bầu có tiền sử sinh non, việc chủ động theo dõi sức khỏe và áp dụng các biện pháp dự phòng là yếu tố then chốt giúp giảm nguy cơ tái diễn. Chuẩn bị tốt trước khi mang thai, duy trì lối sống lành mạnh và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ sẽ góp phần bảo vệ an toàn cho cả mẹ và thai nhi. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp mẹ tự tin hơn trong hành trình mang thai, hướng tới một thai kỳ khỏe mạnh và trọn vẹn.