Không tiêm phòng Rubella trước khi mang thai có sao không?

Rubella thường gây triệu chứng nhẹ ở người lớn, nhưng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến thai nhi nếu mẹ mắc bệnh trong thai kỳ. Vì vậy, kiểm tra miễn dịch và tiêm phòng trước khi mang thai là bước chuẩn bị quan trọng.

Không tiêm phòng Rubella trước khi mang thai có sao không?

Không tiêm phòng Rubella trước khi mang thai không đồng nghĩa chắc chắn mẹ và bé sẽ gặp vấn đề. Tuy nhiên, nếu người mẹ chưa có miễn dịch và mắc Rubella trong thai kỳ, đặc biệt trong 3 tháng đầu, thai nhi có thể đối mặt với nhiều nguy cơ sức khỏe.

Rubella là bệnh truyền nhiễm do virus, lây chủ yếu qua giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần. Ở nhiều người, bệnh có thể chỉ gây sốt nhẹ, phát ban, nổi hạch, đau khớp hoặc thậm chí triệu chứng không rõ ràng. Chính vì biểu hiện dễ nhầm với bệnh thông thường, phụ nữ mang thai có thể khó nhận biết nếu không được thăm khám và xét nghiệm khi cần.

Điều đáng lo nhất là hội chứng Rubella bẩm sinh. Đây là tình trạng thai nhi bị ảnh hưởng khi virus Rubella truyền từ mẹ sang con trong thai kỳ. Theo CDC, nhiễm Rubella khi mang thai có thể liên quan đến sảy thai, thai chết lưu và các dị tật bẩm sinh nghiêm trọng.

Rubella trong thai kỳ có thể liên quan đến các nguy cơ sau:

• Sảy thai.
• Thai chết lưu.
• Sinh non.
• Dị tật tim bẩm sinh.
• Khiếm thính bẩm sinh.
• Đục thủy tinh thể.
• Chậm phát triển.
• Tổn thương não hoặc gan lách trong một số trường hợp.

Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào thời điểm mẹ nhiễm bệnh, tình trạng miễn dịch và nhiều yếu tố khác. Vì vậy, nếu chưa tiêm Rubella trước khi mang thai, mẹ không nên quá hoang mang, nhưng cần chủ động trao đổi với bác sĩ sản khoa để được tư vấn theo tình trạng cụ thể.

Vì sao phụ nữ nên tiêm vắc xin Rubella trước khi mang thai?

Phụ nữ nên tiêm vắc xin Rubella trước khi mang thai vì đây là cách giúp cơ thể có thời gian tạo miễn dịch trước khi bước vào thai kỳ. Khi đã có miễn dịch, nguy cơ mắc Rubella trong thời gian mang thai sẽ giảm, từ đó góp phần giảm nguy cơ lây truyền virus sang thai nhi.

Vắc xin Rubella thường có trong vắc xin phối hợp sởi, quai bị, Rubella, còn gọi là MMR. Đây là vắc xin sống giảm độc lực nên thường không được khuyến cáo tiêm trong thai kỳ. CDC khuyến cáo phụ nữ trong độ tuổi sinh sản nên tránh mang thai ít nhất 4 tuần sau khi tiêm MMR.

Tiêm phòng Rubella trước khi mang thai mang lại nhiều lợi ích thực tế:

• Giúp cơ thể tạo miễn dịch trước khi có thai.
• Giảm nguy cơ mắc Rubella trong thai kỳ.
• Hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến thai nhi nếu mẹ tiếp xúc với nguồn bệnh.
• Giúp phụ nữ chủ động hơn trong kế hoạch mang thai.
• Giúp phụ nữ chủ động hơn trong việc chuẩn bị cho thai kỳ.

WHO cũng nhấn mạnh tiêm chủng Rubella là biện pháp quan trọng để phòng hội chứng Rubella bẩm sinh. Tuy nhiên, thời điểm tiêm cần được tư vấn phù hợp, nhất là với phụ nữ đang chuẩn bị mang thai, đang điều trị bệnh nền hoặc chưa rõ tiền sử tiêm chủng.

Trước khi tiêm, phụ nữ nên thông báo với nhân viên y tế về tình trạng sức khỏe, khả năng mang thai, tiền sử dị ứng và các vắc xin đã từng tiêm. Nếu không chắc đã có miễn dịch hay chưa, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm kháng thể Rubella trong một số trường hợp.

Nếu đã mang thai nhưng chưa tiêm Rubella thì phải làm sao?

Nếu đã mang thai nhưng chưa tiêm Rubella, mẹ bầu không nên tự ý tiêm vắc xin Rubella trong thai kỳ. Vắc xin MMR không được khuyến cáo tiêm khi đang mang thai vì là vắc xin sống giảm độc lực. CDC nêu rõ phụ nữ mang thai không nên tiêm MMR và nên tiêm sau sinh nếu chưa có miễn dịch.

Điều cần làm đầu tiên là trao đổi với bác sĩ sản khoa trong lần khám thai gần nhất. Bác sĩ có thể khai thác tiền sử tiêm chủng, tiền sử từng mắc Rubella và cân nhắc xét nghiệm miễn dịch Rubella nếu phù hợp. Kết quả xét nghiệm giúp đánh giá mẹ đã có kháng thể bảo vệ hay chưa.

Nếu đang mang thai và chưa tiêm Rubella, mẹ bầu nên:

• Khám thai đúng lịch.
• Hỏi bác sĩ về xét nghiệm miễn dịch Rubella.
• Tránh tiếp xúc gần với người đang sốt phát ban hoặc nghi mắc Rubella.
• Rửa tay thường xuyên và giữ vệ sinh cá nhân.
• Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người hoặc cơ sở y tế.
• Theo dõi các dấu hiệu như sốt, phát ban, nổi hạch, đau khớp.
• Đi khám sớm nếu từng tiếp xúc với người nghi mắc Rubella.
• Không tự dùng thuốc hoặc tự xét nghiệm khi chưa được hướng dẫn.

Trong nhiều trường hợp, phụ nữ chưa tiêm Rubella vẫn có thai kỳ khỏe mạnh nếu không nhiễm virus trong thời gian mang thai. Vì vậy, mẹ bầu nên bình tĩnh, theo dõi thai kỳ đúng lịch và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ. Việc lo lắng quá mức có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần, trong khi điều quan trọng nhất là quản lý nguy cơ bằng các bước phù hợp.

Nếu sau sinh mẹ được xác định chưa có miễn dịch Rubella, bác sĩ có thể tư vấn tiêm vắc xin MMR sau sinh để bảo vệ cho những lần mang thai tiếp theo. Thời điểm tiêm và kế hoạch tránh thai sau tiêm cần thực hiện theo hướng dẫn y tế.

Các mũi vắc xin phụ nữ nên tiêm trước khi mang thai

Ngoài Rubella, phụ nữ chuẩn bị mang thai có thể được tư vấn nhiều vắc xin khác nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm trong thai kỳ. Danh sách dưới đây chỉ liệt kê tên các mũi vắc xin thường được nhắc đến, không đi sâu vào từng loại vì mỗi vắc xin có lịch tiêm, chỉ định và thời điểm tiêm riêng.

Các mũi vắc xin phụ nữ nên trao đổi với cơ sở tiêm chủng trước khi mang thai gồm:

• Vắc xin sởi, quai bị, Rubella.
• Vắc xin thủy đậu.
• Vắc xin cúm.
• Vắc xin viêm gan B.
• Vắc xin bạch hầu, ho gà, uốn ván.
• Vắc xin HPV.
• Vắc xin COVID-19 theo khuyến cáo hiện hành.
• Vắc xin phế cầu nếu thuộc nhóm nguy cơ hoặc được bác sĩ tư vấn.
• Vắc xin não mô cầu nếu có yếu tố nguy cơ hoặc nhu cầu phù hợp.

Không phải ai cũng cần tiêm tất cả các vắc xin trên. Lịch tiêm phụ thuộc vào tuổi, tiền sử tiêm chủng, bệnh nền, kết quả xét nghiệm miễn dịch, thời điểm dự định mang thai và khuyến cáo hiện hành. Do đó, phụ nữ nên kiểm tra sổ tiêm và nhận tư vấn cá nhân hóa trước khi tiêm.

Với các vắc xin sống giảm độc lực như MMR hoặc thủy đậu, cần tránh mang thai trong khoảng thời gian được khuyến cáo sau tiêm. Với các vắc xin khác, thời điểm tiêm có thể linh hoạt hơn tùy từng loại. Việc chủ động lên kế hoạch trước khi mang thai giúp hạn chế tình trạng “mang thai rồi mới phát hiện chưa tiêm”.

Phụ nữ có kế hoạch sinh con có thể đặt lịch tư vấn và tiêm vắc xin tại Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để được rà soát lịch tiêm, khám sàng lọc và hướng dẫn thời điểm tiêm phù hợp.

Không tiêm phòng Rubella trước khi mang thai có sao không? Câu trả lời là mẹ vẫn có thể mang thai bình thường, nhưng nếu chưa có miễn dịch và mắc Rubella trong thai kỳ, đặc biệt 3 tháng đầu, thai nhi có thể gặp nhiều nguy cơ. Phụ nữ nên kiểm tra miễn dịch, tiêm phòng trước khi mang thai và không tự ý tiêm Rubella khi đã có thai.