Đau phổi do đâu? Cách phòng ngừa và bảo vệ sức khỏe phổi

Trên thực tế, không ít người cảm thấy đau ở vùng ngực hoặc lưng trên và cho rằng đó là đau phổi nhưng lại không rõ nguyên nhân cụ thể, từ đó đặt ra câu hỏi đau phổi do đâu. Cảm giác này có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau. Vì vậy, việc tìm hiểu nguyên nhân gây đau phổi sẽ giúp phân biệt đúng tình trạng sức khỏe và có hướng xử trí phù hợp. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về hiện tượng này, từ đó nhận biết sớm các dấu hiệu liên quan và chủ động phòng ngừa bệnh.

Các nguyên nhân gây đau phổi thường gặp

Phổi nằm trong lồng ngực và được bảo vệ bởi khung xương sườn, nhưng cảm giác đau ở vùng này thường không xuất phát trực tiếp từ nhu mô phổi mà từ màng phổi hoặc các cấu trúc xung quanh. Vì vậy, khi xuất hiện đau ngực hoặc đau lưng trên, nhiều người thường thắc mắc đau phổi do đâu và nguyên nhân nào gây ra tình trạng này. Sau đây là một số nguyên nhân phổ biến thường gặp:

Nhóm bệnh lý tại phổi và màng phổi

Đây là nguyên nhân trực tiếp và phổ biến nhất dẫn đến các cơn đau vùng ngực:

• Viêm phổi, nhiễm trùng đường hô hấp dưới: Viêm phế quản cấp hoặc áp xe phổi có thể gây đau tức hoặc đau nhói vùng ngực, thường tăng khi ho hoặc hít sâu. Người bệnh thường kèm sốt, ho có đờm, mệt mỏi và khó thở.
• Viêm màng phổi: Xảy ra khi màng bao quanh phổi bị viêm, khiến hai lá màng phổi cọ xát trong quá trình hô hấp. Cơn đau thường nhói ở một bên ngực và tăng khi ho, hít sâu hoặc thay đổi tư thế.
• Thuyên tắc phổi: Là tình trạng cấp cứu khi cục máu đông làm tắc động mạch phổi. Người bệnh thường đau ngực đột ngột, kèm khó thở dữ dội, tim đập nhanh và có thể ho ra máu.
• Tràn khí, tràn dịch màng phổi: Sự tích tụ không khí hoặc dịch trong khoang màng phổi có thể chèn ép phổi, gây đau ngực đột ngột và làm cản trở hô hấp.
• Hen phế quản và COPD: Hai bệnh lý mạn tính này làm hẹp đường thở, gây cảm giác nặng ngực hoặc tức ngực như bị đè ép, thường kèm thở khò khè và khó thở.
• Ung thư phổi: Khi khối u phát triển và xâm lấn màng phổi hoặc thành ngực, người bệnh có thể đau ngực âm ỉ kéo dài, kèm ho kéo dài, khàn tiếng hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.

Nhóm bệnh lý tim mạch

Do vị trí giải phẫu nằm sát phổi, các vấn đề về tim mạch thường gây ra cơn đau rất dễ nhầm lẫn:

• Hội chứng mạch vành và nhồi máu cơ tim: Gây ra cảm giác đau thắt ngực như bị bóp nghẹt, có thể lan rộng ra vai, cánh tay, hàm hoặc sau lưng. Đây là tình trạng nguy hiểm tính mạng cần cấp cứu ngay lập tức.
• Viêm màng tim: Gây đau ngực sắc nhọn, triệu chứng đau thường thay đổi theo tư thế hoặc khi hít sâu, rất dễ bị lầm tưởng là bệnh lý về phổi.
• Suy tim sung huyết: Dịch ứ đọng tại phổi do tim suy yếu khiến người bệnh nặng ngực, khó thở, đặc biệt là khi nằm đầu thấp.

Nhóm bệnh lý cơ xương khớp và cột sống

Đôi khi câu trả lời cho câu hỏi "Đau phổi do đâu?" lại nằm ở hệ khung xương bảo vệ lồng ngực:

• Đau thần kinh liên sườn: Tình trạng viêm hoặc kích thích dây thần kinh chạy dọc theo xương sườn gây đau nhói từ lưng lan ra trước ngực.
• Viêm khớp sụn sườn: Viêm tại điểm nối giữa xương sườn và xương ức, gây đau khi ấn tay vào vùng ngực hoặc khi vận động mạnh.
• Vấn đề về cột sống: Thoát vị đĩa đệm, vẹo hoặc gù cột sống lưng trên có thể chèn ép và gây đau lan sang vùng ngực.
• Chấn thương lồng ngực: Tai nạn gây nứt hoặc gãy xương sườn dẫn đến đau ngực dữ dội mỗi khi xoay người hoặc thở sâu.

Các nguyên nhân ngoài hệ hô hấp khác

Ngoài các bệnh lý hô hấp, một số rối loạn ở hệ tiêu hóa, thần kinh hoặc tâm lý cũng có thể gây đau vùng ngực và dễ khiến nhiều người nhầm lẫn với đau phổi như:

• Trào ngược dạ dày - thực quản (GERD): Axit dạ dày trào ngược gây nóng rát sau xương ức, đôi khi tạo cảm giác đau tức ngực dễ bị nhầm là đau phổi.
• Zona thần kinh: Gây đau rát bỏng dọc theo khoang sườn ngay cả trước khi xuất hiện các nốt mụn nước.
• Cơn hoảng loạn (Panic attack): Tâm lý lo âu quá mức dẫn đến co thắt cơ ngực, gây cảm giác nghẹt thở và tức ngực.

Dấu hiệu đau vùng phổi cần cảnh giác

Cơn đau phổi có thể biểu hiện dưới dạng đau nhói, âm ỉ hoặc rát châm chích. Nếu cơn đau kéo dài hoặc kèm các triệu chứng sau, bạn cần đi khám sớm:

• Đau ngực mới xuất hiện không rõ nguyên nhân, kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần.
• Đau tăng khi hít sâu, ho hoặc vận động mạnh.
• Kèm theo khó thở, sốt nhẹ, mệt mỏi hoặc ho ra máu.
• Cảnh báo khẩn cấp khi có các triệu chứng như đau ngực đột ngột, dữ dội lan lên hàm, cổ, vai hoặc cảm thấy choáng váng, tim đập nhanh, toát mồ hôi lạnh.

Cách phòng ngừa và bảo vệ sức khỏe phổi

Để hạn chế nguy cơ đau vùng phổi và duy trì hệ hô hấp khỏe mạnh, bạn nên áp dụng các biện pháp sau:

• Không hút thuốc: Gồm cả việc tránh khói thuốc thụ động để bảo vệ phổi khỏi nguy cơ ung thư và các bệnh mạn tính.
• Bảo vệ môi trường sống: Sử dụng khẩu trang, hạn chế tiếp xúc với khói bụi, hóa chất và nấm mốc tại nơi làm việc và sinh hoạt.
• Tầm soát định kỳ: Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bất thường về tim mạch và hô hấp.
• Duy trì lối sống năng động: Vận động thể chất phù hợp giúp cải thiện dung tích phổi. Chú ý tư thế ngồi và làm việc để giảm áp lực lên cột sống.
• Chế độ dinh dưỡng: Ăn uống đủ chất, uống nhiều nước và tăng cường đề kháng qua các thực phẩm giàu vitamin.

Đau phổi là dấu hiệu đa diện xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Hiểu rõ đau phổi do đâu giúp bạn không hoang mang nhưng cũng không lơ là trước các tín hiệu của cơ thể. Khi cơn đau đi kèm các biểu hiện bất thường về hô hấp, hãy tìm đến cơ sở y tế sớm nhất để được thăm khám và điều trị chuyên môn.