Dấu hiệu nhiễm HPV và cách phòng ngừa bạn nên biết

HPV là một trong những tác nhân lây truyền qua đường tình dục rất phổ biến. Nhiều người nhiễm HPV không có triệu chứng nên dễ phát hiện muộn nếu không tầm soát định kỳ. Nhiều trường hợp phát hiện bệnh muộn dẫn đến khó khăn trong điều trị, tốn kém chi phí và thậm chí có thể đe dọa tính mạng. Vậy làm thế nào để nhận biết dấu hiệu nhiễm HPV ở phụ nữ? Hãy cùng Trung tâm Tiêm chủng Long Châu tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây!

Dấu hiệu nhiễm HPV nên chú ý

Phần lớn trường hợp nhiễm HPV không có triệu chứng. Khi có biểu hiện, thường gặp nhất là mụn cóc sinh dục do HPV nguy cơ thấp. Các dấu hiệu như chảy máu âm đạo bất thường, dịch âm đạo bất thường, đau khi quan hệ cần đi khám vì có thể liên quan tổn thương cổ tử cung hoặc ung thư cổ tử cung, nhưng không đặc hiệu cho HPV. 

Ở cả nam và nữ, HPV có thể gây mụn cóc sinh dục ở vùng sinh dục hoặc hậu môn. Một số chủng HPV nguy cơ cao có thể liên quan đến ung thư hậu môn, dương vật và hầu họng

Các dấu hiệu nhiễm HPV ở nữ giới có thể khác nhau tùy theo chủng virus và giai đoạn bệnh. Một số dấu hiệu phổ biến bao gồm:

• Xuất hiện mụn cóc sinh dục dưới dạng các nốt sưng nhỏ giống súp lơ, không đau, có thể tiết dịch, gây ngứa và mềm khi chạm vào. Chúng thường xuất hiện ở âm hộ, xung quanh hậu môn, trong âm đạo hoặc trên cổ tử cung.
• Mụn cóc có thể xuất hiện trên bàn tay, ngón tay dưới dạng các nốt sần sùi, nhô lên bề mặt da, gây mất thẩm mỹ và đôi khi gây đau hoặc chảy máu.
• Mụn cóc dạng cứng, thô ráp, phát triển ở gót chân hoặc lòng bàn chân, gây cảm giác khó chịu, ngứa ngáy.
• Một số trường hợp có mụn cóc phẳng, hơi nhô cao, có thể xuất hiện ở nhiều vị trí trên cơ thể, thường gặp ở chân.
• Ngứa, đau rát, khí hư nhiều hoặc có mùi hôi không đặc hiệu cho HPV; người bệnh cần khám phụ khoa/nam khoa để tìm nguyên nhân và loại trừ các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.
• Nếu có vết loét, đau rát hoặc chảy máu vùng kín, cần đi khám để phân biệt với herpes, giang mai, viêm nhiễm hoặc tổn thương ác tính; không nên tự quy kết là HPV.

Trong trường hợp nhiễm HPV tiến triển thành ung thư cổ tử cung, các triệu chứng ban đầu có thể bao gồm chảy máu bất thường, dịch tiết âm đạo bất thường và cảm giác đau rát khi quan hệ. Khi bệnh tiến triển sang giai đoạn muộn hơn, người bệnh có thể gặp các dấu hiệu nghiêm trọng như tiểu tiện, đại tiện khó khăn, có máu trong nước tiểu, đau xương, sưng phù chân, mệt mỏi kéo dài, chán ăn và sụt cân không rõ nguyên nhân.

Nguyên nhân khiến nữ giới dễ nhiễm HPV

HPV là một loại virus khó kiểm soát do có nhiều con đường lây truyền và thời gian ủ bệnh kéo dài, từ vài tuần đến vài năm. HPV lây qua tiếp xúc da kề da thân mật, bao gồm quan hệ tình dục qua âm đạo, hậu môn, đường miệng và tiếp xúc vùng sinh dục. Một số yếu tố làm gia tăng nguy cơ nhiễm HPV ở nữ giới bao gồm:

• Quan hệ tình dục sớm: Bắt đầu quan hệ tình dục khi còn quá trẻ, đặc biệt là dưới 18 tuổi, làm tăng nguy cơ tiếp xúc với virus HPV.
• Có nhiều bạn tình: Số lượng bạn tình càng nhiều, nguy cơ nhiễm HPV càng cao. Ngoài ra, quan hệ với người có nhiều bạn tình cũng làm tăng khả năng lây nhiễm.
• Hệ miễn dịch suy yếu: Những người có hệ miễn dịch kém, chẳng hạn như bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS hoặc người đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch, có nguy cơ nhiễm HPV cao hơn.
• Tổn thương da: Những vùng da có vết xước hoặc tổn thương sẽ dễ bị virus xâm nhập và gây mụn cóc hơn.
• HPV chủ yếu lây qua tiếp xúc trực tiếp với da/niêm mạc nhiễm virus. Việc chạm trực tiếp vào mụn cóc có thể làm lây lan virus sang vùng da khác; lây qua bề mặt/vật dụng không phải đường lây chính của HPV sinh dục.

Phụ nữ có nguy cơ nhiễm HPV ngay sau lần quan hệ tình dục đầu tiên, đặc biệt là ở tuổi vị thành niên. Điều này là do vùng chuyển đổi ở cổ tử cung hoạt động mạnh hơn trong giai đoạn trẻ tuổi, tạo điều kiện thuận lợi cho virus HPV xâm nhập và phát triển.

Phụ nữ nhiễm HPV có nguy cơ gây ra bệnh gì?

HPV là một nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe sinh sản của phụ nữ. Virus này có thể tồn tại trong cơ thể nhiều năm mà không gây dấu hiệu nhiễm HPV nào rõ ràng. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, HPV có thể dẫn đến các bệnh lý nghiêm trọng như:

Mụn cóc sinh dục

Mụn cóc sinh dục là một trong những bệnh lây qua đường tình dục phổ biến nhất ở nữ giới, chủ yếu do các chủng HPV 6 và 11 gây ra (chiếm đến 90% các trường hợp). Các nốt mụn cóc thường xuất hiện ở vùng sinh dục, hậu môn hoặc xung quanh khu vực này, lây lan chủ yếu qua quan hệ tình dục không an toàn.

Mụn cóc sinh dục chủ yếu do HPV 6 và 11, gây khó chịu, ngứa, chảy máu khi sang chấn và ảnh hưởng tâm lý/chất lượng sống. Các type HPV gây mụn cóc không phải là type gây ung thư, nhưng người bệnh vẫn nên được tư vấn tầm soát vì có thể đồng nhiễm các type HPV nguy cơ cao. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ước tính có khoảng 300 triệu phụ nữ đang nhiễm HPV trên toàn cầu. HPV là nguyên nhân chính gây ung thư cổ tử cung; một số type nguy cơ thấp, đặc biệt là HPV 6 và 11, có thể gây mụn cóc sinh dục/sùi mào gà.

Ung thư cổ tử cung

Ung thư cổ tử cung xảy ra khi tế bào biểu mô ở cổ tử cung phát triển bất thường, hình thành các khối u ác tính có khả năng xâm lấn sang các cơ quan lân cận như phổi, gan, bàng quang, âm đạo và ruột. Ung thư cổ tử cung là một trong những ung thư thường gặp ở phụ nữ; trên thế giới, đây là ung thư phổ biến thứ tư ở nữ giới.

Khoảng 99,7% trường hợp ung thư cổ tử cung có liên quan đến HPV, đặc biệt là các chủng 16 và 18, tiếp theo là 31, 33, 45. Theo thống kê của WHO, năm 2022, thế giới ghi nhận khoảng 660.000 ca ung thư cổ tử cung mới và khoảng 350.000 ca tử vong.  Theo ICO/IARC HPV Information Centre 2023, Việt Nam ước tính mỗi năm có khoảng 4.132 phụ nữ được chẩn đoán ung thư cổ tử cung và 2.223 trường hợp tử vong.

Ung thư âm hộ

Ung thư âm hộ là bệnh lý ác tính hiếm gặp, xảy ra ở bề mặt ngoài của cơ quan sinh dục nữ, bao gồm môi nhỏ, môi lớn và âm vật. Bệnh có thể biểu hiện dưới dạng khối u hoặc vết loét gây đau, ngứa. Một tỷ lệ ung thư âm hộ liên quan đến nhiễm HPV nguy cơ cao, đặc biệt HPV 16, 18; ngoài ra còn có các yếu tố khác như tổn thương da mạn tính, tuổi cao, hút thuốc, suy giảm miễn dịch.

Theo thống kê năm 2020, khoảng 45.240 phụ nữ được chẩn đoán mắc ung thư âm hộ, với 17.427 ca tử vong. Theo Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (SEER), tỷ lệ sống sau 5 năm của bệnh nhân ung thư âm hộ chưa lan rộng là 87%, nhưng nếu ung thư đã di căn, tỷ lệ này giảm xuống còn 22%.

Ung thư hậu môn

Ung thư hậu môn có thể xuất phát từ nhiều loại tế bào khác nhau, bao gồm ung thư biểu mô tế bào vảy, ung thư tuyến, ung thư hạch và ung thư biểu mô basaloid. Nguyên nhân chủ yếu do HPV 16 và 18.

Năm 2020, trên toàn cầu ghi nhận khoảng 50.685 trường hợp mắc ung thư hậu môn, với 19.293 ca tử vong. Riêng tại Mỹ, theo Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Hoa Kỳ, năm 2022 có khoảng 9.440 ca mắc mới và 1.670 ca tử vong do bệnh này.

Ung thư vòm họng

HPV, đặc biệt HPV 16, 18, có liên quan đến một tỷ lệ ung thư hầu họng, gồm vùng amidan và đáy lưỡi.

Ung thư vòm họng phát triển do sự tăng sinh bất thường của các tế bào lót tại vùng họng, bao gồm hầu họng (phần giữa họng), mũi hầu (phần trên họng, sau mũi) và hạ hầu (phần dưới họng). HPV 16 và 18 là hai chủng virus chính liên quan đến ung thư vòm họng.

Tiêm HPV giúp giảm nguy cơ nhiễm HPV ở cả nam và nữ

Tiêm vắc xin HPV là biện pháp dự phòng chủ động, an toàn và hiệu quả để giảm nguy cơ nhiễm các type HPV có trong vắc xin và các bệnh liên quan. Tuy nhiên, tiêm vắc xin không thay thế tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ. Tại Việt Nam, hai loại vắc xin HPV được cấp phép sử dụng là Gardasil 4 và Gardasil 9, đều do tập đoàn dược phẩm hàng đầu thế giới Merck Sharp & Dohme (MSD – Mỹ) nghiên cứu và phát triển. Cả hai loại vắc xin này đã được kiểm chứng về độ an toàn và mang lại hiệu quả cao trong việc phòng tránh HPV.

Vắc xin Gardasil 4 (Mỹ) có khả năng bảo vệ chống lại 4 chủng HPV phổ biến gồm 6, 11, 16 và 18, giúp ngăn ngừa ung thư cổ tử cung, ung thư âm hộ, ung thư âm đạo, mụn cóc sinh dục cùng các tổn thương tiền ung thư và loạn sản liên quan đến virus HPV. Theo khuyến cáo CDC, vắc xin HPV được khuyến cáo thường quy lúc 11 - 12 tuổi, có thể bắt đầu từ 9 tuổi; người đến 26 tuổi chưa tiêm hoặc chưa tiêm đủ nên tiêm bù. Chỉ định cụ thể theo từng loại vắc xin cần căn cứ tờ hướng dẫn sử dụng được phê duyệt tại Việt Nam.

Gardasil 9 là vắc xin mở rộng phạm vi bảo vệ, phù hợp cho cả nam và nữ từ 9 - 46 tuổi, giúp phòng ngừa 9 chủng HPV nguy hiểm gồm 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58. Vắc xin HPV có hiệu quả cao trong phòng các tổn thương và bệnh do các type HPV có trong vắc xin, đặc biệt khi tiêm trước khi phơi nhiễm. Vắc xin không điều trị nhiễm HPV hoặc tổn thương đã có.

Trung tâm Tiêm chủng Long Châu là địa chỉ tin cậy dành cho những ai muốn tiêm vắc xin HPV để bảo vệ sức khỏe lâu dài. Tại đây, khách hàng có thể lựa chọn hai loại vắc xin phòng HPV chính hãng là Gardasil 4 và Gardasil 9, giúp ngăn ngừa hiệu quả ung thư cổ tử cung, ung thư hậu môn, mụn cóc sinh dục và nhiều bệnh lý do virus HPV gây ra.

Với đội ngũ nhân viên y tế giàu kinh nghiệm, quy trình tiêm chủng an toàn và hệ thống bảo quản vắc xin đạt chuẩn, Long Châu cam kết mang đến dịch vụ chất lượng cao, đảm bảo hiệu quả tối ưu. Bên cạnh đó, trung tâm còn hỗ trợ tư vấn kỹ lưỡng và đặt lịch linh hoạt, giúp khách hàng dễ dàng tiếp cận với vắc xin HPV để bảo vệ sức khỏe chính mình và cả gia đình.

Hy vọng rằng những thông tin trong bài viết trên sẽ giúp bạn đọc nhận biết các dấu hiệu nhiễm HPV và hiểu rõ hơn về những bệnh lý liên quan do virus này gây ra. Từ đó, mỗi người nên chủ động thăm khám và tầm soát định kỳ để phát hiện sớm, giúp quá trình điều trị nếu mắc bệnh trở nên hiệu quả và dễ dàng hơn.

Xem thêm:

Nhiễm virus HPV ở nam giới có dấu hiệu nhận biết không?

Nếu đã bị nhiễm virus HPV tiêm vắc xin HPV có hiệu quả không?